Алысқа қой барады,
Ұзатылған қыз барады.
«Алысқа қой барады, Ұзатылған қыз барады.» — мағынасы қандай?
Негізгі мағынасы
Бұл мақал алысқа кететін екі нәрсені — қойды және ұзатылған қызды — қатар қойып, екеуінің де елден жырақта болатынын меңзейді. Тура мағынасы бойынша қой да жайылым іздеп, ұзақ жолға айдалады; ұзатылған қыз да өз үйінен кетіп, бөтен жұртқа барады. Астарлы мағынасы — адамның туған ордасынан алыстауы, ата-ана мен елге деген сағынышы, әрі әрбір көштің, әрбір қоштасудың өз өкініші бар екенін білдіреді.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «қой» — қазақ тіршілігіндегі қарапайым, көп малдың бірі. Ол алыстағы қонысқа айдалатын көшпелі өмірдің белгісі. «Ұзатылған қыз» — төркінінен бөлініп, жаңа әулетке барған жас келіншектің бейнесі. Осы екі образ арқылы халық алыстау, сағыну, бөліну сияқты сезімдерді өте ықшам, бірақ әсерлі түрде жеткізген. Қойдың көшуі — шаруашылықтағы амал, ал қыздың ұзатылуы — өмірлік үлкен өзгеріс.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақалды баласы оқуға немесе жұмысқа басқа қалаға кеткенде, не қыз ұзатып жатқанда айтып жатады. Ол ата-ананың іштей қимастығын, алыстаған жақынға деген тілекті білдіреді. Мысалы, ұлы шетелге оқуға кетіп бара жатқанда әжесі: «Алысқа қой барады, ұзатылған қыз барады», — деп, алыс жолдың да, қоштасудың да ауыр екенін ишарамен жеткізуі мүмкін.
Uzatylǵan qyz barady.