Әр бала анасының бір тісін алады.
«Әр бала анасының бір тісін алады.» — мағынасы қандай?
Негізгі мағынасы
Бұл мақал ананың баласы үшін денсаулығын құрбан ететінін айтады. Тура мағынасы: әр жүктілік пен бала емізу кезінде ананың ағзасы әлсіреп, тісі түсуі, сүйегі осалдауы мүмкін. Халық мұны ғасырлар бойы байқап, «әр бала бір тіс алады» деп қысқа түйген. Астарлы мағынасы кеңірек: әр бала анасының күшінен, ұйқысынан, жүйкесінен, денсаулығынан бір бөлшекті алып өседі. Ана мұны міндет етпей, үнсіз береді.
Образдар мен теңеулер
«Тіс» – көзге көрінетін, түссе орнына қайта келмейтін мүше. Сондықтан ол ананың қайтарылмас құрбандығының нақты әрі ұғымды бейнесі болып тұр. «Алады» етістігі баланы кінәлау емес, табиғи заңдылықты айту: бала өсу үшін анасының бойынан нәр алады. Бір ғана тіс арқылы халық ана еңбегінің ауырлығын әсірелемей, бірақ ұмытылмастай етіп жеткізген.
Қазіргі өмірде қолданылуы
Бүгін дәрігерлер де жүктілік кезінде ана ағзасына кальций мен дәрумендер жетіспейтінін ескертеді. Мақал аналарды өз денсаулығына көңіл бөлуге, ал отбасын оларға қамқор болуға шақырады. Мысалы, жас ана босанғаннан кейін дәрігерге қаралуды кейінге қалдырмауы керек, ал жұбайы мен үлкен балалары үй жұмысын бөлісіп, оның жүгін жеңілдетуі тиіс.