Атадан бала туса игі,
Ата жолын қуса игі.
Балаңды жұрт мақтаса,
Бәрінен де сол игі.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал ата мен бала арасындағы сабақтастықты, жақсы тәрбиенің ұрпаққа жалғасуын дәріптейді. Тура мағынасында: әке көрген, ата дәстүрін жалғаған бала жақсы саналады. Астарлы мағынасында: баланың елге сыйлы, өнегелі, ісі мен сөзі орынды болуы — ата-ана үшін ең үлкен қуаныш. Мұнда «игі» сөзі жақсы, жөнді, жарамды деген мағынаны білдіреді. Яғни ұрпақ ата жолын қуып, адамдық қасиетті сақтаса, оның абыройы артып, әулеттің мерейі өседі.
Образдар мен теңеулер
«Ата жолы» — тек тұрмыс салты емес, тұтас тәрбие мектебі, өмірлік бағыт. Ол үлкенге құрмет, еңбек, намыс, кішіпейілділік сияқты қасиеттерді меңзейді. «Жұрт мақтауы» — халықтың берген бағасы, яғни баланың сырт көзге де, ішкі мінезге де лайықты болуы. Бұл жерде мақтау бос даңқ емес, ел мойындаған жақсы іс пен өнеге.
Қазіргі өмірде
Бүгінде бұл мақал баланың тәрбиесіне, мамандық таңдауына, қоғамдық мінезіне қатысты жиі айтылады. Мысалы, әкесінің ісін абыроймен жалғап, ауылда да, қалада да адал еңбек етіп жүрген жас жігітті ел «ата жолын қуған бала» деп мақтайды. Мұндайда ата-ана да, жұрт та риза болады.
Ata jolyn qýsa ıgi.
Balańdy jurt maqtasa,
Bárinen de sol ıgi.