Бала туралы 220
«Бала туралы» мақал-мәтелдер бала тәрбиесі, ата-ана жауапкершілігі мен ұрпақ мәнін дәріптейтін халық даналығы.
220
Мақал-мәтел
76.8K
Қаралым
349
Орташа
Сұрыптау:
Тісі шыққан балаға,
Шайнап берген ас болмас.
Шайнап берген ас болмас.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: тісі шыққан балаға тамақты шайнап берудің қажеті жоқ, өйткені ол енді ө...
Ер бала - он үште отау иесі.
**Негізгі мағынасы** Ер бала он үш жасқа келгенде, қазақ танымында ол есейіп, өз ісіне жауап бере алатын жасқа жетеді де...
Бала, баланың ісі шала.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал балаға тән мінез бен әрекет көбіне толық пісіп-жетілмегенін, сондықтан оның ісі кейде ойл...
Бала ойынмен өседі.
**Негізгі мағынасы** «Бала ойынмен өседі» деген мақал баланың табиғатына сай ең алдымен ойын арқылы дамитынын білдіреді....
Әйелді теппе аяқпен,
Баланы ұрма таяқпен,
Әйелді тепсең, сағы сынады,
Баланы ұрсаң бағы сынады.
Баланы ұрма таяқпен,
Әйелді тепсең, сағы сынады,
Баланы ұрсаң бағы сынады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал әйел мен балаға қаталдық көрсетпеуді, күшпен емес, мейіріммен қарауды үйретеді. Тура мағы...
Ұлдың ұяты әкеге,
Қыздың ұяты шешеге.
Қыздың ұяты шешеге.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ұл мен қыздың тәрбиесі, мінезі, жүріс-тұрысы ата-ананың беделімен тікелей байланысты екен...
Бала - жүректің миуасы.
**Негізгі мағынасы** «Бала - жүректің миуасы» деген мақал баланың ата-ана үшін ең қымбат, ең тәтті, ең сүйікті жан екен...
Мал - баланың шашуы.
**Негізгі мағынасы** «Мал - баланың шашуы» деген мақалдың тура мағынасы — бала дүниеге келгенде немесе қуанышты сәтте ма...
Атадан пұл қалғанша ұл қалсын.
**Негізгі мағынасы** Атадан қалған ең қымбат мұра — ақша да, дүние де емес, артында жақсы ұрпақтың қалуы. Мақалдың тура...
Адал бала - ырысың,
Арам бала құрысын.
Арам бала құрысын.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалда ата-ананың, әулеттің шын ырысы — адал, тәрбиелі, жақсы мінезді бала екені айтылады. «Ад...
Болар бала бесікте бұлқынар,
Болар құлын желіде жұлқынар.
Болар құлын желіде жұлқынар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ерте байқалатын қабілет пен мінез туралы айтады. Тура мағынасында, болашақта жақсы азамат...
Инабатты болса - әйел,
Өнегелі болса бала көрікті.
Өнегелі болса бала көрікті.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал әйелдің көркі тек сыртқы сұлулығында емес, инабаттылығында, әдепті мінезінде екенін айтад...
Балалы үй - базар,
Баласыз үй - мазар.
Баласыз үй - мазар.
**Негізгі мағынасы** Балалы үй — шаттық пен қимыл-қозғалысқа, күлкі мен өмірдің қызуына толы үй. Мұнда береке, тіршілік,...
Бесіктегі бала бес түлейді.
**Негізгі мағынасы** Бесікке бөленген бала өте нәзік, әлсіз көрінгенімен, оның өсуі мен дамуы тез, көп сатылы болады. Ма...
Атың жаман болса, қарың кетер,
Балаң жаман болса, арың кетер.
Балаң жаман болса, арың кетер.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал сырттай екі бөлек нәрсені салыстырғанмен, екеуінің де адам өміріндегі орны зор екенін айт...
Ең көп оқылған
Балаң жақсы болса,
Жердің үсті жақсы.
Балаң жаман болса,
Жердің асты жақсы.
Жердің үсті жақсы.
Балаң жаман болса,
Жердің асты жақсы.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал бала тәрбиесінің адам өміріндегі ең үлкен құндылық екенін білдіреді. Бала жақсы, тәрбиелі...
Бала балдан тәтті,
Немере жаннан тәтті.
Немере жаннан тәтті.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ұрпақтың қадірін өте биік қояды. Тура мағынасында, бала да, немере де адамның ең жақын, е...
Кәрі қыз бала тапса,
Қоярға жер таппайды.
Қоярға жер таппайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал тура мағынасында жасы келген қыздың бала сүйсе, қатты қуанып, не істерін білмей абдырап қ...
0, Құдайым, бала бер,
Бала берсең, сана бер.
Сана бермеген балаңды,
Қайтып өзің ала бер.
Бала берсең, сана бер.
Сана бермеген балаңды,
Қайтып өзің ала бер.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — адам баласын Құдайдан тілегенде, тек ұрпақ беруді емес, оған ақыл, сан...
Ұлға отыз үйден тыйым,
Қызға қырық үйден тыйым.
Қызға қырық үйден тыйым.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ұл мен қыз тәрбиесінің өте жауапты іс екенін білдіреді. Тура мағынасында, балаға бір ғана...
«Бала туралы» мақал-мәтелдер — қазақтың ұрпаққа деген көзқарасын, тәрбиенің өзегін және ата-ананың парызын жинақтаған нақыл сөздер. Бұл санаттағы даналықтар баланың мінезін қалыптастыру, білімге баулу, еңбекке үйрету, үлкенді сыйлау секілді құндылықтарды қысқа да нұсқа жеткізеді.
Мұнда бала — отбасының қуанышы ғана емес, елдің ертеңі екені айтылады. Мақал-мәтелдер арқылы ата-анаға өнеге, балаға бағыт беріледі: мейірім мен тәртіптің, ақыл мен үлгінің маңызы еске салынады. Осы санаттағы сөздер күнделікті тәрбиеде, сабақта, тіл дамытуда және мәнді ой айтқанда жиі қолданылады.
Мұнда бала — отбасының қуанышы ғана емес, елдің ертеңі екені айтылады. Мақал-мәтелдер арқылы ата-анаға өнеге, балаға бағыт беріледі: мейірім мен тәртіптің, ақыл мен үлгінің маңызы еске салынады. Осы санаттағы сөздер күнделікті тәрбиеде, сабақта, тіл дамытуда және мәнді ой айтқанда жиі қолданылады.