Алтыдағы бала атқа мінсе,
Алпыстағы ата алдынан шығар.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал баланың ерте есейіп, атқа мінуге жарағанын елдің қуанышпен қабылдайтынын білдіреді. Тура мағынасында алты жастағы бала атқа отырса, алпыстағы қария да оны көріп алдынан шығады. Астарлы мағынасы — қазақ үшін баланың өсуі, ептілігі мен ержеткені үлкен үміттің белгісі. Жас ұрпақтың талаптанып, ел ісіне араласуы қарияның да көңілін марқайтады.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «атқа міну» — жай ғана міну емес, азаматтыққа қадам басу, тәуелсіз қимылдау, өмірге бейімделу нышаны. «Алтыдағы бала» — балалық шақтың шегі, ал «алпыстағы ата» — өмір көрген, тәжірибелі үлкен буын. Екі жас аралығының қатар алынуы ұрпақ сабақтастығын, үлкеннің кішіге сүйіспеншілігін көрсетеді.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал жасөспірімнің алғашқы табысын, жетістігін немесе жауапкершілік алуға қабілетін мақтағанда қолданылады. Мысалы, 7-сынып оқушысы робототехника байқауында жүлде алса, үлкендер: «Жақсы, алтыдағы бала атқа мінсе, алпыстағы ата алдынан шығар» деп, оның талабына сүйсінеді.
Alpystaǵy ata aldynan shyǵar.