Әйелді теппе аяқпен,
Баланы ұрма таяқпен,
Әйелді тепсең, сағы сынады,
Баланы ұрсаң бағы сынады.

Негізгі мағынасы
Бұл мақал әйел мен балаға қаталдық көрсетпеуді, күшпен емес, мейіріммен қарауды үйретеді. Тура мағынасында «тебу», «ұру» сияқты дөрекі әрекеттер айтылса, астарында адамға, әсіресе отбасыдағы әлсіздеу, қорғансыз мүшелерге зорлық жасамау керек деген терең ой жатыр. Әйел — үйдің ұйытқысы, бала — болашақтың бастауышы. Оларға жасалған ауыр сөз де, қатты қылық та тек денеге емес, жүрекке де жара салады. Сондықтан бұл сөз адамды сабырға, сыйластыққа, жауапкершілікке шақырады.

Образдар мен теңеулер
«Теппе аяқпен», «ұрма таяқпен» деген сөздер — күш көрсету мен қорлаудың бейнесі. Ал «сағы сынады» тіркесі әйелдің намысы, көңілі, тірегі бұзылатынын білдіреді. «Бағы сынады» деу балаға жасалған зорлық оның жолын, сенімін, өсіп-өнуін тежейді деген ойды береді. Мұнда «сағ» пен «бағ» — адамның ішкі қуаты мен болашағын меңзейтін астарлы ұғымдар.

Қазіргі өмірде
Бүгінде бұл мақал отбасындағы зорлық-зомбылыққа қарсы тәрбие сөзі ретінде қолданылады. Мысалы, ашуланған әке баласына айқайлап, қол көтерудің орнына сабыр сақтап, түсіндіріп сөйлесе, бала қорықпай өседі, сенімі нығаяды. Сол сияқты жұбайына құрмет көрсеткен адам отбасының берекесін сақтайды.