Ұл туғанға күн туады.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал ұл бала дүниеге келгенде, әулеттің қуанышы артып, үміті оянады дегенді білдіреді. Тура мағынасында — үйге ұл келуі шаңырақтың жалғасуы, әулеттің атауы мен тірегінің бар болуы ретінде қабылданған. Астарлы мағынасында — ұл тәрбиелеп өсіру арқылы ата-анаға, елге, ағайынға сүйеніш болар азамат келеді деген сенім жатыр. Сондықтан бұл сөз ер баланың жауапкершілік, қорған болу, елдік іске араласу сияқты қасиеттерімен байланысты айтылады.
Образдар мен теңеулер
Мақалдағы «күн туады» деген тіркес жақсылықтың келуі, нұрдың шашылуы, өмірдің жарықтануы деген бейнені береді. Яғни ұл баланың келуі қараңғыны сейілткен жарықтай, үй ішіне жылу мен қуаныш әкелгендей әсермен салыстырылады. Мұнда күн — бақ-береке мен үміттің символы.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал ұлдың ғана емес, жалпы баланың отбасына қуаныш әкелетінін сезіндіру үшін де айтыла береді. Мысалы, жас отбасы тұңғыш ұлды болғанда, үлкендер «Ұл туғанға күн туады» деп құттықтап, әулеттің шаттығын білдіреді. Алайда бүгінгі түсінікте бұл сөз ұлды жоғары қоюдан гөрі, баланың елге пайдалы азамат болып өсуін тілеу мәнінде қабылданады.