«Бала - жүректің миуасы.» — мағынасы қандай?
Негізгі мағынасы
Бала — жүректің жемісі: ата-ананың махаббатынан туған, ұзақ күтумен, мейіріммен өсірілген ең қымбат нәтижесі. Ағаш жеміс бергенде оның өсуі ақталғандай, адамның өмірі де баласы арқылы жалғасып, мәнге толады. Мақал баланың ата-ана үшін ең тәтті қуаныш екенін, оған деген махаббаттың жүректен шығатынын айтады. Жеміс күтімді қажет ететіні сияқты, бала да тәрбие, қамқорлық арқылы жетіледі.
Образдар мен теңеулер
Миуа — жеміс, жеміс-жидек, парсы тілінен енген сөз. Жүрек — сезімнің, махаббаттың орны. Мақал баланы ағашқа піскен жеміспен салыстырады: ағаш ұзақ өсіп, көктемде гүлдеп, күзде жеміс береді, адам да солай өмір жолынан өтіп, перзент сүйеді. Жеміс — тәтті, хош иісті, көзге қуаныш, ал оның «жүректің» жемісі деп аталуы бұл тәттілікті рухани деңгейге көтереді. Бейне шығыс поэзиясына тән көркем тілмен айтылған.
Қазіргі өмірде қолданылуы
Мақалды бала туғанда құттықтау ретінде, шілдеханада, тұсаукесерде, ата-ананың балаға деген сезімін айтқанда қолданады. Сарыны жылы, салтанатты. Бала көрмеген адамның көңілін жаралайтын жерде сақтықпен айтылғаны жөн. Мысалы: «Немерелі болғандарыңызбен! Бала — жүректің миуасы, бақытты болсын».
Қолданылу жағдаяттары
— Ауылдағы шілдеханада ақсақал нәрестенің атын қойып, бата бергенде, сөзін мақалмен аяқтады.
— Мектептегі ата-аналар жиналысында баласының жетістігін естіген анасына мұғалім мақалды айтып, құттықтады.