Ана тілегі балада,
Бала тілегі далада.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал ана мен баланың тілегін салыстырып, олардың арман-мақсаты екі басқа арнаға түсетінін білдіреді. Ана баласының үйде, өз қасында болып, амандығын, тәртібін, жылуын қалайды. Ал бала еркіндікке, кең дүниеге, алысқа шығуға, өз жолын табуға ұмтылады. Тура мағынасында да, астарлы мағынасында да бұл — ұрпақ пен ата-ананың көзқарасы әрдайым бірдей бола бермейтінін көрсететін ой.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «бала» — жастықтың, талпыныстың, ал «дала» — еркіндіктің, кеңістік пен болашақтың символы. «Ана» мен «бала» арасындағы байланыс — мейірім мен қимыл, қамқорлық пен ізденіс арасындағы табиғи айырмашылықты аңғартады. Далаға телу арқылы халық баланың алысқа самғауын, өз жолын іздеуін бейнелеген.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал ата-ананың баласына деген алаң көңілін және баланың дербес өмірге ұмтылысын түсіндіруде қолданылады. Мысалы, анасы баласының шетелде оқығанын қаламай, қасында жүргенін дұрыс көреді, ал баласы білім алып, өз болашағын кеңейтуді ойлайды. Мұндай жағдайда мақал екі жақтың да ниеті жақсы екенін, бірақ тілегі әр бағытқа тартатынын еске салады.
Bala tilegi dalada.