Алып анадан туады,
Ат биеден туады.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы — ірі, күшті тұлға да, жүйрік ат та өз тегінен туады деген ой. Астарлы мағынасы — адамның да, өнері мен қабілетінің де, мінезі мен тәрбиесінің де бастауында ана мен әке, жалпы тектілік пен орта тұрады. Ана — баланың алғашқы ұстазы, ал жақсы тәрбие көрген ұрпақ биікке көтеріледі. Демек, ұлдың ерлігі, қыздың ибалығы, жалпы адамның болмысы отбасындағы өнеге мен тәрбиеге байланысты.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «алып» — жай ғана ірі денелі адам емес, қайратты, беделді, биік тұлға. «Ат» — қазақ ұғымында жүйрік, мықты, сенімді серік. «Ана» мен «бие» — тектіліктің, өсіріп-өндірудің, бастау көздің символы. Яғни мақал ұрпақтың сапасы тек өзінен емес, шыққан ортасынан, ана сүті мен табиғи тегінен өрбитінін бейнелейді.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал баланың тәрбиесіне, отбасылық ортаға ерекше мән беру керек екенін еске салады. Мысалы, үйде кітап оқитын, еңбекқор, сыйластықты жоғары қоятын ата-ана болса, бала да сол әдетті бойына сіңіреді. Сондықтан бұл сөз жас ұрпақты дұрыс бағытта тәрбиелеудің маңызын түсіндіреді.
At bıeden týady.