Ата-ана туралы — 4-бет 306
Сұрыптау:
Әкеңнің өлгенін жасырсаң, көмгенін қайтесің?
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — әкеңнің қайтыс болғанын жасыру мүмкін емес, өйткені жерлеу ісі бәрібір…
Әкең өлсе өлсін, әкеңді көрген өлмесін.
Негізгі мағынасы Әкең өлсе де, әкеңді көрген, оны білген кісілер тірі болсын. Әке мәңгі емес, ол кетеді; бірақ оның…
Әке отырып, ұл сөйлегеннен без,
Ана отырып, қыз сөйлегеннен без.
Ана отырып, қыз сөйлегеннен без.
Негізгі мағынасы Әкесі отырғанда сөзге араласқан ұлдан, анасы отырғанда сөз бастаған қыздан без, яғни ондай адамнан…
Әкесіз жетім - жарты жетім,
Анасыз жетім - нағыз жетім.
Анасыз жетім - нағыз жетім.
Негізгі мағынасы Әкесі өлген бала — жарты жетім, өйткені оның жанында әлі анасы бар: ол тамағын беріп, басынан сипап…
Әкесін сыйламаған кісіні
Баласы сыйламайды.
Баласы сыйламайды.
Негізгі мағынасы Әкесін сыйламаған адамды кейін өз баласы да сыйламайды. Мақал тәрбиенің үлгі арқылы берілетінін…
Күнде бір мақал
«Ата-ана туралы» сияқты мақалдар күн сайын таңғы 09:00-де Telegram-ға келеді
Әкесі ұлын ұрып, түзетеді,
Анасы қызын ұрып, жүдетеді.
Анасы қызын ұрып, жүдетеді.
Негізгі мағынасы Әкесі ұлын ұрып түзетеді, анасы қызын ұрып жүдетеді — мақал ескі тәрбиедегі көзқарасты айтады: әкенің…
Әке - тірегің, ана - жүрегің.
Негізгі мағынасы Әке — адамның тірегі, сүйеніші: қиын сәтте арқа сүйейтін, отбасын асырайтын, қорғайтын кісі. Ана…
Әке ұрған ұл оңар,
Шеше ұрған қыз оңбас.
Шеше ұрған қыз оңбас.
Негізгі мағынасы Әкесінің қатал жазасын көрген ұл түзеледі, ал анасы ұрған қыз оңбайды. Ескі түсінік бойынша ұлды әке…
Әке-шеше бар болсын,
Аузы, мұрны жоқ болсын.
Аузы, мұрны жоқ болсын.
Негізгі мағынасы Әке-шеше тірі болса болғаны, тіпті ауыз-мұрны жоқ, әлсіз, науқас, ешнәрсеге жарамай қалса да. Мақал…
Әр бала анасының бір тісін алады.
Негізгі мағынасы Әр бала дүниеге келгенде анасының денсаулығынан бір бөлігін алып кетеді. Халық байқауы бойынша, жүкті…
Әркім өз ботасын үкілейді.
Негізгі мағынасы Әр адам өзіне ең жақын, өзіне қымбат нәрсені артық көреді, соны жақсы деп бағалайды. Бұл мақалдың тура…
Бай күйігі етекте,
Бала күйігі жүректе.
Бала күйігі жүректе.
Негізгі мағынасы Бұл мақал байлықтан көрген қайғы мен уайым адамның сыртқы тіршілігінде, қолындағы дүниесінде ғана…
Бала - адамның бауыр еті.
Негізгі мағынасы Бала — адамның бауыр еті, яғни ең жақын, ең ыстық, жүрегіне ең жақын бөлшегі. Ата-ана баласын өз…
Бала - ананың бауыр еті, көз нұры.
Негізгі мағынасы Ана үшін бала — өз денесінен бөлінген бөлшек, бауыр еті. Тоғыз ай көтеріп, өз сүтімен асыраған ана…
Бала - ата-ананың көз қуанышы.
Негізгі мағынасы Бала — ата-ананың көзінің қуанышы дейді: ата-ана баласын көргенде көңілі жадырап, жүзі жылиды. Мақалда…
Бала атадан ширек кем де туады.
Негізгі мағынасы Бала әкесінен ширек кем де туады, яғни әр ұрпақ алдыңғыдан озады деуге болмайды: кейде бала әкесінің…
Бала - әкенің білек еті, ананың - жүрек еті.
Негізгі мағынасы Бір баланың екі ата-анаға екі түрлі қымбат екені айтылады. Әке үшін ол — білек еті: күш-қуаты, тірегі…
Бала, бала деген базарымыз,
Қай баладан ашылар ажарымыз.
Қай баладан ашылар ажарымыз.
Негізгі мағынасы «Бала, бала» деп бар тіршілігіміз, қуанышымыз балаға арналған; бірақ қай баламыздан мерейіміз үстем…
Бала балдан тәтті,
Немере жаннан тәтті.
Немере жаннан тәтті.
Негізгі мағынасы Мақал ұрпаққа деген махаббатты бал мен жан арқылы өлшейді. Ата-анаға бала тәттінің ең тәттісі — балдан…
Бала - балым, баланың баласы - жаным
Негізгі мағынасы Ата-ана өз баласын бал деп, яғни ең тәтті нәрсе деп атайды, ал немересін жаным деп, яғни өмірімнің өзі…
Бала болсаң болғандай бол,
Ағайынға қорғандай бол.
Ағайынға қорғандай бол.
Негізгі мағынасы Мақал бала болудың өзі жеткіліксіз екенін, лайықты бала болу керегін айтады. «Болғандай бол» — атың…
Балаға
әкенің бағы бақ болмайды,
малы мал болмайды.
әкенің бағы бақ болмайды,
малы мал болмайды.
Негізгі мағынасы Әкенің бағы мен малы балаға өз бағы, өз малы болып саналмайды дейді. Әке тапқан абырой да, жиған…
Балаға жанның ашуы бірдей,
Қай қолыңды кессең де,
Жанға батуы бірдей.
Қай қолыңды кессең де,
Жанға батуы бірдей.
Негізгі мағынасы Ата-ана үшін барлық баланың қадірі бірдей: біреуін артық, біреуін кем көрмейді. Баланың қайсысы ауырса…
Балаға өз тіліңмен сөйлеме,
Өз тілімен сөйле.
Өз тілімен сөйле.
Негізгі мағынасы Балаға өз тіліңмен, яғни үлкеннің күрделі, қатқыл сөзімен сөйлеме; оның өз тілімен, оның түсінігіне…
Бала жақсы болса - бала,
Жаман болса - пәле.
Жаман болса - пәле.
Негізгі мағынасы Жақсы бала — нағыз бала: ата-ананың қуанышы, үміті, шаңырақтың шырағы. Жаман бала — пәле: ол бақыт…
Бала - жаның, мал - иманың.
Негізгі мағынасы Мақал адамның ең қымбат екі нәрсесін атайды. Бала — жаның: ол сенің өміріңнің өзі, оны қорғау жанды…
Бала жеңіне қарап өседі.
Негізгі мағынасы Бала жеңіне қарап өседі: бала үлкендердің қолына, жеңіне, яғни олардың не істеп жатқанына қарап, соны…
Бала жұмсасаң, артынан өзің барарсың.
Негізгі мағынасы Балаға бір шаруа тапсырып жұмсасаң, түбінде оның артынан өзің баруға мәжбүр боласың: ол не ұмытып…
Бала - көңілдің гүлі, көздің нұры.
Негізгі мағынасы Мақалда бала екі бейнемен беріледі: көңілдің гүлі және көздің нұры. Гүл — жайнап тұрған, көз…
Балалы әйел - кескекті аю.
Негізгі мағынасы Балалы әйел — үйдің берекесі мен қуанышы, бірақ сонымен бірге баласын қорғап, қажет болса қайсарлықпен…
Балалы кісі пақыр болмас.
Негізгі мағынасы Баласы бар адам түбінде жоқшылыққа, жалғыздыққа ұшырамайды: бала өсіп, ата-анасына қол ұшын береді…
Балалы үйрек көлден кетпес,
Баласы жас елден кетпес.
Баласы жас елден кетпес.
Негізгі мағынасы Балапандары бар үйрек көлден ұшып кетпейді: балапандары әлі ұша алмайды, оларды тастап кетуге жаны…
Баланың ата-анаға қарызы көп.
Негізгі мағынасы Бала ата-анасына өмір бойы қарыздар: олар оны дүниеге әкеліп, бағып-қағып, тәрбиелеп, жеткізді. Бұл…
Баланың балалығына әкенің даналығы бар.
Негізгі мағынасы Бала балалығын істейді: ойнайды, асығады, сындырады, ойланбай сөйлейді. Ал әкенің міндеті — соны…
Баланың жақсысы - сүйініш,
жаманы - күйініш.
жаманы - күйініш.
Негізгі мағынасы Жақсы бала — ата-ананың сүйініші: оның әр ісі қуантады, мақтанышқа айналады. Жаман бала — күйініш…
Баланың істегені білінбейді.
Негізгі мағынасы Бала қанша тырысса да, оның істегені көзге көп көрінбейді, ересектер оны елемей қалады дейді. Бала су…
Балаңды беске дейін патшаңдай сыйла,
Он беске дейін құлыңдай жұмса,
Он бестен асса, жан досыңдай құрметте.
Он беске дейін құлыңдай жұмса,
Он бестен асса, жан досыңдай құрметте.
Негізгі мағынасы Бұл мақал бала тәрбиесінің үш кезеңін көрсетеді. Тура мағынасында, кішкентай балаға мейіріммен қарап…
Балапан ұяда не көрсе,
Ұшқанда соны іледі.
Ұшқанда соны іледі.
Негізгі мағынасы Балапан ұяда не көрсе, ұшқанда соны іледі: құс балапан кезінде көрген әдетін ересек болғанда…
Баласы әкесіне кереку үйретеді.
Негізгі мағынасы Баласы әкесіне Керекуді үйретеді — Кереку деп қазақтар ертеде Павлодар қаласын атаған. Әкесі сол жаққа…
Баласы жақсының қарасы жақсы.
Негізгі мағынасы Баласы жақсы адамның беделі де жақсы: жұрт оны балаларына қарап бағалайды, сыйлайды. Адам қартайғанда…