Ата-ана туралы — 3-бет 306

Атаның жаман ұлы малға ортақ,
Әр үйлі жанға ортақ.
Негізгі мағынасы Әкенің жаман ұлы малға ортақ: әке мұрасынан, отбасы байлығынан үлесін талап етеді, бірақ өз еңбегін…
LAT 319
Атаның жүгі - атанның жүгі.
Негізгі мағынасы Атан — жүк артатын ең күшті түйе; оның жүгі ауыр, оны басқа мал көтере алмайды. Мақал әкенің, отбасы…
LAT 378
Атаның көңілі балада,
Баланың көңілі далада.
Негізгі мағынасы Әкенің ойы үнемі баласында: қайда жүр, тамақ ішті ме, аман ба деп уайымдайды. Ал баланың көңілі далада…
LAT 423
Атаның құны, ананың сүті.
Негізгі мағынасы Екі қасиетті борыш қатар аталған: атаның құны мен ананың сүті. Ертеде әкесі өлтірілсе, оның құнын…
LAT 333
Атаның салған жолы бар,
Ананың тіккен тоны бар.
Негізгі мағынасы Әке баласына жол салып кетеді: өнеге, кәсіп, абырой, ел алдындағы аты — бәрі сол жолдың бойында. Ана…
LAT 401
Күнде бір мақал
«Ата-ана туралы» сияқты мақалдар күн сайын таңғы 09:00-де Telegram-ға келеді
Telegram-ды ашу
Атаңа не істесең, алдыңа сол келер.
Негізгі мағынасы Әкеңе қалай қарасаң, өз алдыңа да сол келеді: ертең сенің балаң да саған дәл солай істейді. Мақал…
LAT 272
Ата өліп, бала қалса,
Мұратына жетеді.
Бала өліп, ата қалса,
Арманы іште кетеді.
Негізгі мағынасы Ата дүниеден өтіп, баласы артында қалса, ол мұратына жетеді: оның атын, ісін жалғастыратын ұрпақ бар…
LAT 334
Ата өлсе де, кәде өлмейді.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: әке дүниеден өтсе де, оның артында қалған салт-дәстүр, жөн-жоралғы, міндет…
LAT 325
Ата өнері - балаға мұра.
Негізгі мағынасы Әкенің, атаның меңгерген өнері балаға мұра болып қалады. Мұра дегенде көбіне мал-мүлік ойға келеді…
LAT 403
Ата сөзі - бата сөзі.
Ата сөзі - ақылдың көзі .
Негізгі мағынасы Әкенің, ата-бабаның айтқан сөзі бата сияқты: онда ұрпаққа деген игі тілек, жол көрсету бар. Сонымен…
LAT 442
Атасыз үй - батасыз,
Анасыз үй - панасыз.
Негізгі мағынасы Бұл мақал ата-ананың үй ішіндегі орнын өте биік қояды. Тура мағынасында, әкесі жоқ үйде бата беріп…
LAT 347
Атасыз ұл ақылға жарымас ,
Анасыз қыз жасауға жарымас .
Негізгі мағынасы Әкесіз өскен ұлдың ақылы толмайды, анасыз өскен қыздың жасауы толмайды. Ұлға өмірдің жолын, ел…
LAT 494
Атасыз ұлдың аузы үлкен.
Негізгі мағынасы Ескі түсінік бойынша әкесіз өскен ұлды тежейтін, «тоқта» дейтін адам болмағандықтан, ол сөзге…
LAT 331
Атасыз ұл - жетесіз ұл.
Негізгі мағынасы Ескі түсінікте ер баланың тәрбиесі әкенің қолында болған: ұлға ер мінезді, еңбекті, ел ішіндегі әдепті…
LAT 316
Атасы өлсе - асқар тауының құлағаны,
Анасы өлсе - ағар бұлағының суалғаны.
Негізгі мағынасы Бұл мақал ата-ана қадірінің теңдессіз екенін білдіреді. Әке не ата — үй ішіне тірек, қорған, бағыт…
1 LAT 298
Ата тұрып, бала сөйлесе - шіркіндігі,
Аға тұрып, іні сөйлесе - еркіндігі.
Негізгі мағынасы Әкесі тұрғанда баласы сөз бастаса — шіркіндігі, яғни өзін артық санағаны; ағасы тұрғанда інісі сөйлесе…
LAT 400
Ата тұрып, ұлы сөйлегені ержеткені,
Ана тұрып, қызы сөйлегені - бойжеткені.
Негізгі мағынасы Әкесінің көзінше ұлы сөз алып, ойын айта бастаса — ол ер жеткені; шешесінің көзінше қызы сөйлей…
LAT 331
Ата үйі - алтын бесік,
Кірсем-шықсам, сипалар.
Негізгі мағынасы Әке үйі — алтын бесік: онда кіріп-шыққан сайын адамды аялап, басынан сипайды. Мақал көбіне күйеуге…
LAT 363
Ата ұлы аталықтың сөзін айтады.
Негізгі мағынасы Ата ұлы аталықтың сөзін айтады: жақсы әкенің ұлы ата-бабасының сөзін, үлкендікке лайық ойын айтады…
LAT 357
Ата ұлын күндеген,
Атасына жаумен тең.
Ата сөзін білмеген,
Бұлағы жоқ таумен тең.
Негізгі мағынасы Ата ұлы — бір әкенің баласы, яғни туған бауыр, кең мағынада бір атадан тараған ағайын. Өз бауырын…
LAT 351
Аты жаманның арманы кетер,
Баласы жаманның дәрмені кетер.
Негізгі мағынасы Аты жаман адамның арманы орындалмай кетеді, баласы жаман адамның дәрмені кетеді. Көшпелі өмірде ат…
LAT 477
Атыңа ауыр жүк артпа,
Анаңа ауыр сөз айтпа.
Негізгі мағынасы Атыңа көтере алмайтын ауыр жүк артпа, анаңа ауыр сөз айтпа. Ат ауыр жүктен жығылады, белі қажалады, ал…
LAT 437
Әдеп бастауы - тәрбие.
Негізгі мағынасы Әдептің түп-тамыры тәрбиеде жатыр деген ой айтылады. Адамның сыпайы сөйлеуі, үлкенді құрметтеуі…
LAT 273
Әйелді жаман десең, анаң соның ішінде.
Негізгі мағынасы Әйелдерді жалпы жамандасаң, «бәрі сондай» деп кемсітсең, өз анаң да сол әйелдердің ішінде екенін…
LAT 321
Әйелдің пірі - Бибі Фатима
Негізгі мағынасы Бұл мақал әйел затын құрметтеуді, аналық мейірім мен ибалықты биік қоюды білдіреді. Тура мағынасында…
LAT 501
Әйел жерден шыққан жоқ,
Ол - еркектің баласы.
Еркек көктен түскен жоқ,
Әйел - оның анасы.
Негізгі мағынасы Әйел жерден өсіп шыққан жоқ, ол — ер адамның баласы, яғни әкенің қызы. Ер де көктен түскен жоқ, оны…
1 LAT 1.1K
Әйелінен ұялған баласыз өтеді.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: әйелімен ақылдасып, оның алдында қысылатын, өз дегенін толық айта алмайтын…
LAT 331
Әке - асқар тау, ана - ағар бұлақ.
Негізгі мағынасы Әке — асқар тау, ана — ағар бұлақ. Мақал ата-ананың отбасындағы екі түрлі орнын бейнелейді. Әке…
LAT 666
Әке - бауыр, бала - тас.
Негізгі мағынасы Әкенің жүрегі бауырдай жұмсақ, ал баланың жүрегі тастай қатты. Мақал ата-ана мен баланың…
LAT 359
Әкеге бағыну - Аллаға бағыну,
Әкеге қарсылық - Аллаға қарсылық.
Негізгі мағынасы Әкеге бағынған адам Аллаға бағынғандай болады, әкеге қарсы шыққан Аллаға қарсы шыққандай күнәға…
LAT 436
Әкеге баланың алалығы жоқ.
Негізгі мағынасы Әке үшін балаларының арасында алалық жоқ: үлкені мен кішісі, ұлы мен қызы, тентегі мен тәртіптісі…
LAT 343
Әкеде де әке,
Балада да бала бар.
Негізгі мағынасы Әке деген атың бар екен деп бәрі бірдей әке емес, бала деп аталғанның бәрі де бірдей бала емес дейді…
LAT 311
Әкеден ұл туса игі,
Әке жолын қуса игі.
Негізгі мағынасы Әкеден ұл туғаны жақсы, ал ол әкесінің жолын қуса — одан да жақсы. Мақалда ұрпақ туралы екі тілек бар…
LAT 356
Әке - жезде, шеше - күйме.
Негізгі мағынасы Мақалдың мағынасы толық анық емес, бірақ бейнелерге қарағанда, ол ата-ананың баласын еркелетуін…
LAT 452
Әке жүрегі таудан үлкен ,
Ана жүрегі теңізден терең .
Негізгі мағынасы Әкенің жүрегі таудан үлкен, ананың жүрегі теңізден терең. Мақал ата-ана махаббатын табиғаттың ең ірі…
LAT 452
Әкелі бала - жаужүрек,
Әкесіз бала - сужүрек.
Негізгі мағынасы Әкесі бар бала жүрек жұтқандай батыл болып өседі, ал әкесіз өскен бала жасқаншақ, жүрексіз болады…
LAT 337
Әкемді алсаң, ал, Құдай, шешемді алма.
Шекпен тоқып берсе де, өлмеймін ғой.
Негізгі мағынасы Баланың жалбарынуы: «Құдай, әкемді алсаң да амал жоқ, тек шешемді алма; ол ең болмаса шекпен тоқып…
2 LAT 602
Әкеміз күйеу,
шешеміз қалыңдық болған.
Негізгі мағынасы Бүгін қартайып отырған әке-шешеміз де бір кезде күйеу мен қалыңдық болған: жас болған, ғашық болған…
LAT 310
Әкенің таяғы аса-аса тиеді.
Негізгі мағынасы Әкенің таяғы аса-аса тиеді: әкенің жазасы, ұрысы өзгенікінен әлдеқайда қатты батады. Басқа адам ұрса…
LAT 293
Әкеңнің қадірін әке болғанда білерсің,
Жастықтың қадірін қартайғанда білерсің,
Жақсының қадірін жамандық көріп білерсің.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адам өмірдегі ең қымбат нәрселердің бағасын көбіне сол нәрседен айырылғанда не оны бастан…
LAT 347

Басқа тақырыпшалар