Балалы кісі пақыр болмас.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Балалы кісі пақыр болмас деген сөздің тура мағынасы — баласы бар адам мүлде жарлы, тірексіз қалмайды. Астарлы мағынасы — бала ата-ананың ырысы, қуанышы әрі болашағы. Ұрпақ бар жерде үйдің берекесі үзілмейді, ата-анаға сүйеніш те, өмірге мән де келеді. Қазақ түсінігінде бала тек перзент емес, жалғасқан өмірдің нышаны, ең үлкен байлықтың бірі.
Образдар мен теңеулер
Мақалдағы «балалы кісі» — ұрпақ өсірген, шаңырағы бар адам. «Пақыр» сөзі кедейлік, жетімдік, сүйенішсіз қалу ұғымын береді. Мұнда байлық пен жоқтық тек ақша өлшемімен емес, жанның байлығымен өлшенеді. Бала — үйдің құты, ата-ананың қуаты деген образ жасырын тұр.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал отбасы құндылығын, ұрпақ тәрбиесінің маңызын еске салу үшін айтылады. Мысалы, жас жұбайлар бала тәрбиесіне жауапкершілікпен қарап, бір-біріне сүйеу болып өмір сүрсе, олардың шаңырағы берік болады. Бала — тек шығын емес, ертеңгі тірек, мейірім мен үміттің бастауы.