Ата-ана туралы 307
Ата-ана туралы мақал-мәтелдер: отбасы қадірі, тәрбие мен құрмет жайлы даналық сөздер.
307
Мақал-мәтел
122.6K
Қаралым
399
Орташа
Сұрыптау:
Жылқыдағы боз айғыр,
Қуып құлын таламас.
Қуып құлын таламас.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: боз айғыр өзінен шыққан құлынды қумайды, оған тістеніп, шабуыл жасамайды…
Ер - ырыстың кепілі.
Негізгі мағынасы «Ер - ырыстың кепілі» деген мақал ер азаматтың отбасы мен ел ішіндегі жауапкершілігін жоғары қояды…
Асырайтын жас болса,
Өлетұғын кәрі жоқ.
Өлетұғын кәрі жоқ.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: жас адам бар жерде кәріні асырауға мүмкіндік бар, яғни еңбек ете алатын…
Сиырды жақсы көрсеткен - артындағы танасы:
Әйелді жақсы көрсеткен - бауырындағы баласы.
Әйелді жақсы көрсеткен - бауырындағы баласы.
Негізгі мағынасы Бұл мақал әйелдің қадір-қасиеті мен абыройы оның өзінен ғана емес, тәрбиелеп өсірген баласынан да…
Тұз десе, түйеде тағат жоқ,
Төркін десе, қызда тағат жоқ.
Төркін десе, қызда тағат жоқ.
Негізгі мағынасы Бұл мақал әр нәрсенің өзіне тән ынтық, тартып тұратын күші болатынын білдіреді. Түйе тұздың иісін…
Күнде бір мақал
«Ата-ана туралы» сияқты мақалдар күн сайын таңғы 09:00-де Telegram-ға келеді
Иесі жардай, аты арық,
Түз жұтынан сақтасын.
Әйелі жардай, ері арық,
Үй жұтынан сақтасын.
Түз жұтынан сақтасын.
Әйелі жардай, ері арық,
Үй жұтынан сақтасын.
Негізгі мағынасы Бұл мақал отбасының ішкі берекесін, тұрмыстың бірқалыпты болуын тілейді. Тура мағынасында: иесі де…
Ананың көңілі қызында,
Қызының көңілі қызылда.
Қызының көңілі қызылда.
Негізгі мағынасы Бұл мақал ананың жүрегі әрқашан өз қызын ойлап, соның амандығы мен абыройын тілейтінін білдіреді. Тура…
Қазақ жаңылса, қартынан сұрайды,
Орыс жаңылса, қатынынан сұрайды.
Орыс жаңылса, қатынынан сұрайды.
Негізгі мағынасы Бұл мақал екі халықтың өмір салты мен ақыл-кеңес сұрау дағдысын салыстыра айтады. Қазақ қателессе не…
Амандық - ағадан.
Негізгі мағынасы «Амандық - ағадан» деген мақал үлкеннің, әсіресе ағайын ішіндегі абыройлы, сыйлы азаматтың амандығы…
Еркек - үйдің иманы,
Әйел - үйдің жиғаны.
Әйел - үйдің жиғаны.
Негізгі мағынасы Бұл мақал отбасының берекесі ер мен әйелдің өз орнын дұрыс атқаруына байланысты екенін білдіреді. Тура…
Мылқаудың тілін анасы біледі.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — сөйлей алмайтын, ойын анық жеткізе алмайтын адамның не айтқысы келгенін…
Аға - бордай, іні - зордай.
Негізгі мағынасы Бұл мақал ағайын арасындағы жас ерекшелігі мен орын тәртібін аңғартады. «Аға» сөзі сыйлы, жол…
Сегізінде баланың тісі түседі,
Сексенде ердің бір-біріне ісі түседі.
Сексенде ердің бір-біріне ісі түседі.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адам өмірінің әр кезеңінің өз сыры, өз міндеті бар екенін білдіреді. Бала кезде тәннің де…
Әркім өз ботасын үкілейді.
Негізгі мағынасы Әр адам өзіне ең жақын, өзіне қымбат нәрсені артық көреді, соны жақсы деп бағалайды. Бұл мақалдың тура…
Баласы әкесіне кереку үйретеді.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — бала кейде әкесіне де үйретуші болады деген ой. Астарлы мағынасы — әр…
Емшекті ана береді ,
Несібені Алла береді.
Несібені Алла береді.
Негізгі мағынасы Бұл мақал ананың балаға ең алғашқы қорегін, яғни сүтін беретінін айтады. Ал адамның өмірдегі ырысы…
Қыдырмашыл шешенің қызы бастаңғышыл.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — қыдырып, ел аралап жүретін шешенің қызы да бастаңғыға жақын келеді деген…
Әдеп бастауы - тәрбие.
Негізгі мағынасы Әдептің түп-тамыры тәрбиеде жатыр деген ой айтылады. Адамның сыпайы сөйлеуі, үлкенді құрметтеуі…
Күнінде асыл десең де,
Қартайғанда ер жетім.
Қартайғанда ер жетім.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: адам жас кезінде қадірлі, сүйікті, бағалы көрінсе де, қартайғанда жалғыз…
Атаңа не істесең, алдыңа сол келер.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: әкеңе, үлкенге, ата-анаңа қандай іс жасасаң, дәл сондай қарымта өз басыңа…
Үлкенді шақыр - асыңа келсін,
Үлкенге күл - басыңа келсін.
Үлкенге күл - басыңа келсін.
Негізгі мағынасы Бұл мақал үлкен адамды құрметтеудің маңызын айтады. Тура мағынасында, үйге дастарқан жайғанда жасы…
Әкеңнің өлгенін жасырсаң, көмгенін қайтесің?
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — әкеңнің қайтыс болғанын жасыру мүмкін емес, өйткені жерлеу ісі бәрібір…
Қатын өлсе үйің кетеді,
Басыңнан күйің кетеді.
Басыңнан күйің кетеді.
Негізгі мағынасы Бұл мақал отбасы тіршілігінде жардың орны ерекше екенін аңғартады. Тура мағынада, әйел қайтыс болса…
Апаның үйі - кең жайлау.
Негізгі мағынасы «Апаның үйі - кең жайлау» деген мақал ана үйінің мейірімі мен құт-берекесін айтады. Тура мағынасында…
Балалы әйел - кескекті аю.
Негізгі мағынасы Балалы әйел — үйдің берекесі мен қуанышы, бірақ сонымен бірге баласын қорғап, қажет болса қайсарлықпен…
Қызды асырай алмаған күң етер,
Ұлды асырай алмаған құл етер.
Ұлды асырай алмаған құл етер.
Негізгі мағынасы Бұл мақал баланы дұрыс бағып, жеткізу — ата-ананың ең үлкен міндеті екенін айтады. Қыз баланы лайықты…
Атанның жүгі тайлаққа, аттың жүгі тайға қалады.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — ауыр жүк атанға артылғанымен, уақыт өте сол жүктің бір бөлігі жас…
Ең көп оқылған
Ата - асқар тау,
Ана - бауырындағы бұлақ,
Бала - жағасындағы құрақ.
Ана - бауырындағы бұлақ,
Бала - жағасындағы құрақ.
Негізгі мағынасы Бұл мақал ата-ананың бала өміріндегі орнын өте биік, өте қымбат етіп көрсетеді. Ата — асқар тау: ол…
Атадан - өсиет, анадан - қасиет.
Негізгі мағынасы Бұл мақал ата-ананың балаға беретін тәрбиесі мен ықпалы зор екенін білдіреді. Тура мағынасында әкеден…
Ата-ананың қадірін,
Балалы болғанда білерсің.
Ағайынның қадірін,
Жалалы болғанда білерсің.
Балалы болғанда білерсің.
Ағайынның қадірін,
Жалалы болғанда білерсің.
Негізгі мағынасы Бұл мақал ата-ана мен ағайынның шын қадірі адам басына іс түскенде, өмірдің ауыртпалығын көргенде анық…
Бала балдан тәтті,
Немере жаннан тәтті.
Немере жаннан тәтті.
Негізгі мағынасы Бұл мақал ұрпақтың қадірін өте биік қояды. Тура мағынасында, бала да, немере де адамның ең жақын, ең…
0, Құдайым, бала бер,
Бала берсең, сана бер.
Сана бермеген балаңды,
Қайтып өзің ала бер.
Бала берсең, сана бер.
Сана бермеген балаңды,
Қайтып өзің ала бер.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — адам баласын Құдайдан тілегенде, тек ұрпақ беруді емес, оған ақыл, сана…
«Ата-ана туралы» мақал-мәтелдерде ата мен ананың бала өміріндегі орны, перзенттік парыз және ұрпақ сабақтастығы айтылады. Халық даналығы ананы мейірім мен шексіз махаббаттың, әкені қорған мен өнегенің бейнесі ретінде көрсетеді, ал баланы ата-ананың жалғасы деп біледі.
«Ата - бәйтерек, бала - жапырақ» мақалы ата мен баланың ажырамас байланысын бейнелейді. «Ананың ізін қыз басар, Әкенің ізін ұл басар» ұрпақтың ата-ана жолын жалғастыратынын айтады. «Алты аға бірігіп әке болмас, Жеті жеңге бірігіп ана болмас» әке мен ананың орнын ешкім баса алмайтынын көрсетеді, ал «Анаңды Меккеге үш рет арқалап апарсаң да, қарызын өтей алмайсың» ана еңбегінің өтеусіз екенін айтады.
Бұл мақалдарды ата-анаға құрмет, отбасы, Аналар күні тақырыбындағы сабақтар мен шығармаларда, ата-анаға арналған тілекте қолдануға болады. Отбасы жайлы көбірек мақалды «Отбасы туралы» бөлімінен табасыз.
«Ата - бәйтерек, бала - жапырақ» мақалы ата мен баланың ажырамас байланысын бейнелейді. «Ананың ізін қыз басар, Әкенің ізін ұл басар» ұрпақтың ата-ана жолын жалғастыратынын айтады. «Алты аға бірігіп әке болмас, Жеті жеңге бірігіп ана болмас» әке мен ананың орнын ешкім баса алмайтынын көрсетеді, ал «Анаңды Меккеге үш рет арқалап апарсаң да, қарызын өтей алмайсың» ана еңбегінің өтеусіз екенін айтады.
Бұл мақалдарды ата-анаға құрмет, отбасы, Аналар күні тақырыбындағы сабақтар мен шығармаларда, ата-анаға арналған тілекте қолдануға болады. Отбасы жайлы көбірек мақалды «Отбасы туралы» бөлімінен табасыз.