Ата-ана туралы — 8-бет 306

Туғанына мекіренбеген ана - безбүйрек,
Тумысында уызға жарымаған төл - қатпа.
Негізгі мағынасы Төліне мекіреніп, бауырына тартпаған ана — безбүйрек, яғни мейірімсіз, тасжүрек; туған кезде уызға…
LAT 291
Түйе екеш түйе де,
Өз ботасының өркешті болғанын қалайды.
Негізгі мағынасы Бұл мақал әр тіршілік иесі өз ұрпағының жақсы, абыройлы, биік болғанын тілейтінін білдіреді. Тура…
LAT 320
Тұз десе, түйеде тағат жоқ,
Төркін десе, қызда тағат жоқ.
Негізгі мағынасы Бұл мақал әр нәрсенің өзіне тән ынтық, тартып тұратын күші болатынын білдіреді. Түйе тұздың иісін…
LAT 284
Үй арқада, бала белде.
Негізгі мағынасы Сөзбе-сөз: үйі арқасында, баласы белінде. Яғни адамның бар үйі — арқалап жүрген дүниесі, ал баласы әлі…
LAT 323
Үйдің жақсы болмағы ағашынан,
Ердің жақсы болмағы нағашыдан.
Негізгі мағынасы Киіз үйдің сапасы оның ағашына, ер жігіттің қасиеті нағашы жұртына байланысты. Үйдің сүйегі — ағаш…
LAT 454
Күнде бір мақал
«Ата-ана туралы» сияқты мақалдар күн сайын таңғы 09:00-де Telegram-ға келеді
Telegram-ды ашу
Үй иесі - ұл, төр иесі - қыз.
Негізгі мағынасы Ұл — үйдің иесі: ол әке шаңырағын ұстап, мұрагер болып, үйдің шаруасын жалғастырады. Қыз — төрдің…
LAT 579
Үйінде атасы бардың
берер батасы бар .
Негізгі мағынасы Үйінде қарт атасы, үлкені бар отбасының береке-тілегі бар: жолға шыққанда, іс бастағанда, бала дүниеге…
LAT 371
Үйленгенше өз ұлың,
Үйленген соң кісі ұлы.
Негізгі мағынасы Үйленгенше өз ұлың, үйленген соң кісі ұлы: ұл үйленбей тұрғанда толығымен ата-анасының қолында, оның…
LAT 334
Үйлену оңай , үй болу қиын .
Негізгі мағынасы Үйлену — екі жастың бас қосып, некеге тұруы жағынан қарағанда оңай іс. Ал үй болу — отбасы құрып қана…
LAT 452
Үлкен бастар, кіші қоштар.
Негізгі мағынасы Үлкен бастайды, кіші қостайды дейді. Ел ішінде, отбасында кез келген істі үлкен бастап, жөнін…
LAT 409
Үлкенге - ізет, кішіге - ақыл.
Негізгі мағынасы Жасы үлкенге ізет, яғни сыпайы құрмет көрсет, ал жасы кішіге ақыл айт, жөн сілте. Мақал ұрпақтар…
LAT 397
Үлкенді шақыр - асыңа келсін,
Үлкенге күл - басыңа келсін.
Негізгі мағынасы Үлкенді шақыр — асыңа келсін: үлкенді құрметтеп, дастарқаныңа шақырсаң, оның батасы мен берекесі үйіңе…
LAT 267
Үлкеннің жолын кеспе,
Көрінбей қаласың.
Кішінің жолын кеспе,
Көмусіз қаласың.
Негізгі мағынасы Бұл мақал үлкенге де, кішіге де құрмет көрсетуді үйретеді. Үлкеннің жолын кеспеу — сыйластық, әдеп…
LAT 498
Ұлдың ұяты әкеге,
Қыздың ұяты шешеге.
Негізгі мағынасы Бұл мақал ұл мен қыздың тәрбиесі, мінезі, жүріс-тұрысы ата-ананың беделімен тікелей байланысты екенін…
LAT 420
Ұл кетті жайына, қыз кетті байына.
Негізгі мағынасы Ұл өз жайына, өз шаруасына кетті, қыз байына, яғни күйеуіне кетті. Мақал ер жеткен балалардың ата-ана…
LAT 297
Ұл - орныңдағы ту,
Қыз - ұшатын қу (аққу).
Негізгі мағынасы Ұл — үйдің орнында тігулі тұрған ту, қыз — бір күні ұшып кететін аққу. Ұл әке шаңырағында қалып…
LAT 330
Ұл туғанға күн туады.
Негізгі мағынасы Ұл туған үйге күн туады: отбасына қуаныш, жарық, үміт келеді. Ескі қазақ қоғамында ұл — әулеттің…
LAT 410
Ұл туғанмен ұятын бірге тумайды,
Қыз туғанмен қылығын бірге тумайды.
Негізгі мағынасы Ұл бала дүниеге келгенде ұяты, қыз бала дүниеге келгенде әдемі қылығы онымен бірге туа салмайды. Ұят…
LAT 314
Ұлы жол үйдің табалдырығынан басталады.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — ұзақ сапар, алыс жол адамның өз үйінен, табалдырықтан аттаудан басталады…
LAT 289
Ұлының кімнен туғанын анасы білер.
Негізгі мағынасы Ұлдың шын әкесі кім екенін тек анасы біледі. Бірінші оқылымы — әкелік туралы күдік: баланың шығу…
LAT 289
Ұлыңа ұлтарақ бол,
Келініңе көпшік бол.
Негізгі мағынасы Ұлыңа ұлтарақтай, келініңе көпшіктей бол: яғни ересек балаларыңа жұмсақ, қамқор, кішіпейіл болып…
LAT 285
Ұлыңды алып қыз берсе - қорлағаны Құдайдың,
Қызыңды алып ұл берсе - сыйлағаны Құдайдың.
Негізгі мағынасы Ұлыңды алып, орнына қыз берсе — Құдайдың қорлағаны, қызыңды алып, орнына ұл берсе — Құдайдың…
LAT 412
Ұлың үйленсе - ырысың,
Қызың орын тапса - өрісің.
Негізгі мағынасы Бұл мақал ата-ана үшін баланың ер жетіп, өз орнын табуы үлкен қуаныш пен береке екенін білдіреді. Ұл…
LAT 399
Ұлы - ұрымға, қызы - Қырымға.
Негізгі мағынасы Ұлы — Ұрымға, қызы — Қырымға: балалары бір-бірінен алыс, әр түрлі шетке тарап кеткен отбасы. Ұрым…
LAT 380
Шешесі бар жетімнің басында
тарақ пен қол ойнар;
Шешесі жоқ жетімнің басында
бит пен сірке ойнар.
Негізгі мағынасы Әкесі жоқ, бірақ шешесі бар жетімнің басын анасы тарап, сипап, күтіп отырады, ол таза әрі мейірімге…
LAT 328
Ырысқа қарай ұл өсер,
Ананы көріп қыз өсер.
Негізгі мағынасы Ұл үйдің ырысына қарай өседі, қыз анасын көріп өседі: ұлдың жетілуі отбасының берекесіне, тұрмысына…
LAT 285

Басқа тақырыпшалар