Ата-ана туралы — 5-бет 306

Баласының былдырын
анасы ғана ұғады .
Негізгі мағынасы Тілі енді шығып келе жатқан сәбидің түсініксіз былдырын бөтен адам ұқпайды, ал анасы әр дыбысынан не…
LAT 355
Бала таппаған қатыннан
Лақтаған ешкі артық.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — бала көтермеген әйелден лақтаған ешкі артық деген ой. Астарлы мағынасы…
LAT 327
Батырды екі долы қатынның бірі туады,
Би мен көсемді әйелдің ілуде біреуі туады.
Негізгі мағынасы Бұл мақал ер азаматтың батыр, би, көсем болып қалыптасуы тек табиғи қабілетке ғана емес, ана…
LAT 369
Бесіктегі баланың күлгенін көрген бір мұрат.
Алдына түсіп ананың жүргенін көрген бір мұрат.
Негізгі мағынасы Бесікте жатқан сәбидің алғаш күлгенін көру — ата-ананың бір арманының орындалғаны; сол баланың өсіп…
1 LAT 307
Бір анадан жақсы да, жаман да туады.
Негізгі мағынасы Бір анадан туған балалардың бәрі бірдей бола бермейді: біреуі жақсы, біреуі жаман шығады. Мақал…
LAT 394
Күнде бір мақал
«Ата-ана туралы» сияқты мақалдар күн сайын таңғы 09:00-де Telegram-ға келеді
Telegram-ды ашу
Бір баласы бардың,
Бір ру елде малы бар.
Екі баласы бардың,
Екі ру елде малы бар.
Үш баласы бардың,
Үш ру елде малы бар.
Төрт баласы бардың,
Төбеден салған жолы бар.
Бес баласы бардың,
Дес бермес күші бар.
Алты баласы бардың,
Алладан басқа несі бар?!
Негізгі мағынасы Мақал бала санын бір-бірден арттыра отырып, перзенттің адамға не беретінін тізеді. Бір баласы бар…
LAT 570
Бір жақсы қыз,
Екі жаман ұлға татиды.
Негізгі мағынасы Бір жақсы қыз екі жаман ұлға татиды: баланың құны жынысымен емес, мінезімен, адамгершілігімен…
LAT 349
Бір көзім қорада, бір көзім молада;
Бір көзім балада, бір көзім далада.
Негізгі мағынасы Бір мезетте малға да, балаға да, далаға да алаңдап, оның үстіне өлімді де ойлап отырған адамның сөзі…
LAT 315
Бір түп ағаш отырғызсаң,
Еңбегіңнің жанғаны.
Адал адам өсірсең,
Басыңа бақ қонғаны.
Негізгі мағынасы Бір түп ағаш отырғызсаң, еңбегің жанды, яғни зая кетпеді: ол өсіп, көлеңкесі мен жемісін береді. Ал…
LAT 352
Бота алғанша бата ал.
Негізгі мағынасы Мал-мүлік алудан бұрын бата алуды, яғни үлкендердің ризалығы мен ақ тілегін жоғары қоюды үйретеді…
LAT 365
Ботасыз іңген боздайды,
Баласы өлген ананың,
Қайғы-шерін қозғайды.
Негізгі мағынасы Бұл мақал баласынан айырылған ананың қайғысы өте ауыр болатынын білдіреді. Тура мағынасында ботасынан…
LAT 286
Бұтақ жайған ағаш қартаймайды,
Ұрпақ жайған адам қартаймайды.
Негізгі мағынасы Бұтағын жан-жаққа жайған ағаш жыл сайын жаңа бұтақ шығарып, жасарып тұрады, оның тамыры да, саясы да…
2 LAT 355
Бұтақтың жақсылығы сағасынан,
Баланың жақсылығы анасынан.
Негізгі мағынасы Ағаштың бұтағы жақсы, жайқалып өсуі оның сағасына, яғни діңге бітісер түбіне, тамырдан келер нәрге…
LAT 317
Дана, дананы туған - ана.
Негізгі мағынасы Дана — ақылды, көпті көрген адам. Бірақ сол данышпанды дүниеге әкелген, тәрбиелеген кім? Ана. Мақал…
LAT 321
Дәулет есіктен, бала бесіктен кіреді.
Негізгі мағынасы Дәулет үйге есіктен кіреді, бала үйге бесіктен кіреді: бірі сырттан келетін ырыс, екіншісі шаңырақтың…
LAT 336
Елді қорғайтын - ерлер,
Ерлерді тәрбиелейтін - әйелдер.
Негізгі мағынасы Бұл мақал елдің амандығы мен бүтіндігі ер азаматтардың қорған болуына байланысты екенін айтады. Бірақ…
LAT 312
Емшекті ана береді ,
Несібені Алла береді.
Негізгі мағынасы Емшек сүтін ана береді, ал адамның несібесін, ырыздығы мен тағдырын Алла береді. Мақал ата-ананың…
LAT 275
Еңбектің наны тәтті,
Емшектің сүті тәтті.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамға өз еңбегімен тапқан несібе әрқашан ең қымбат, ең дәмді болатынын айтады. Тура…
LAT 343
Ер адамның алдында
Ашылатын есігі болсын;
Әйел адамның алдында
Тербететін бесігі болсын.
Негізгі мағынасы Ер адамның алдында әрқашан ашық есік, әйел адамның алдында тербететін бесік болсын деген тілек. Есік…
LAT 372
Ер бала ата-анасына таяу,
Қыз бала - үйге жаққан бояу.
Негізгі мағынасы Ұл бала ата-анасына таяу: оларға жақын, қартайғанда сүйеніш болып қасында қалады. Қыз бала — үйге…
LAT 486
Ердің анасы - елдің анасы.
Негізгі мағынасы Ел қорғаған ерді, батырды тәрбиелеген ана тек өз баласының емес, бүкіл елдің анасы саналады. Оның ұлы…
LAT 331
Еркек - үйдің иманы,
Әйел - үйдің жиғаны.
Негізгі мағынасы Бұл мақал отбасының берекесі ер мен әйелдің өз орнын дұрыс атқаруына байланысты екенін білдіреді. Тура…
LAT 281
Ер - ырыстың кепілі.
Негізгі мағынасы Ер азамат — ырыс пен берекенің кепілі: елдің байлығы мен тыныштығы оны қорғайтын, сақтайтын ерге…
LAT 283
Есік көргенді алма ,бесік көргенді ал .
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: есік көрген, яғни үй аралап, сыртқа көп шығып жүрген адамды емес, бесік…
LAT 468
Ескі жұрттың қадірін көшкенде білер,
Қас жақсының қадірін өлгенде білер.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — адам бір нәрсенің немесе бір кісінің шын құнын ол қолынан шыққанда…
LAT 303
Жақсы әке жаман балаға қырық жыл азық.
Негізгі мағынасы Жақсы әкенің абыройы мен атағы ұзаққа жетеді: баласы жаман болса да, ел оған әкесінің құрметі үшін…
LAT 637
Жақсы әке жездедей-ақ.
Негізгі мағынасы Жақсы әке жездедей болады: баласына қатал әмірші емес, жылы, жомарт, әзілдесе алатын жақын адам. Қазақ…
LAT 677
Жақсы бала - сүйік,
Жаман бала - күйік.
Негізгі мағынасы Жақсы бала — сүйікті, жанға жылу, көзге қуаныш. Жаман бала — күйік: ата-ананың жүрегін өртеп, ішін…
LAT 560
Жақсы болса, балаңды
«Жанарым, - де, - көзімнің>>.
Көрмей кетсе қараңды,
«Арамым, - де, - өзімнің>>.
Негізгі мағынасы Балаң жақсы болса, оны «көзімнің жанары» деп мақтан ет; ал тіліңді алмай, сені елемей, теріс жолға…
LAT 332
Жақсыдан жаман туса да,
Тартпай қоймас тегіне.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: жақсы адамнан туған бала кейде мінезі не қылығы жағынан жаман болып…
LAT 408
Жақсы келін құрдасыңдай болар,
Жақсы ұлың сырласыңдай болар.
Негізгі мағынасы Бұл мақал жақсы келін мен жақсы ұлдың отбасындағы орны аса қымбат екенін білдіреді. Тура мағынасында…
LAT 297
Жалғыз бала атқа шапса,
Шешесі бұтын, әкесі тақымын қысады.
Негізгі мағынасы Жалғыз баласы бәйгеге шапқанда, ата-анасы баламен бірге шауып бара жатқандай күйге түседі: шешесі…
LAT 395
Жаман бала ата-анасын қинайды,
Баланың жақсысы ата-анасын сыйлайды.
Негізгі мағынасы Жаман бала әке-шешесін қинайды: тілін алмайды, мазасын алады, уайым мен ұят әкеледі. Жақсы бала…
LAT 371
Жаман күйеу - қайыншыл.
Негізгі мағынасы Жаман күйеу қайын жұртының үйінен шықпайды, соларға арқа сүйеп, солардың есебінен күн көреді. Мақал өз…
LAT 541
Жаман қатын төсегінен белгілі,
Жаман жігіт есебінен белгілі.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адам мен отбасындағы мінездің сыртқы сөзбен емес, іс-әрекетпен танылатынын білдіреді. Тура…
LAT 340
Жаңбыр жаумаса , жер жетім ,
Ата қонысынан ауса , ел жетім ,
Жарынан айырылса , ер жетім.
Негізгі мағынасы Жаңбыр жаумаса, жер жетім: ол қуарып, шөп шықпай, иесіз қалғандай болады. Ел ата қонысынан ауса, ол да…
2 LAT 484
Жас ағашқа сүйеніп кәрі ағаш күнелтер.
Негізгі мағынасы Жас ағашқа сүйеніп кәрі ағаш күнелтер деген мақалдың тура мағынасы — қарт, әлсіз ағаш жас, иілгіш…
LAT 316
Жас арқалағаннан тас арқалаған жеңіл.
Негізгі мағынасы Арқаңа ауыр тас артып жүру қартайып, жасыңды арқалап жүргеннен жеңіл. Мұндағы «жас» — адамның жасы…
LAT 329
Жаттан жеген майлы астан,
Жақынның жұдырығы артық.
Негізгі мағынасы Бөтеннің дастарқанынан жеген майлы астан жақыныңның жұдырығы артық дейді мақал. Бөтен сыйласа да…
LAT 417
Жер дауы мен жесір дауы бітпейді.
Негізгі мағынасы Жер дауы мен жесір дауы бітпейді дейді: ел ішіндегі ең ұзақ, ең ауыр даулар — жерге талас пен жесірге…
LAT 529

Басқа тақырыпшалар