Адам туралы — 17-бет 4641
Сұрыптау:
Аты - бал, ісі - сал.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамды сыртқы сөзіне емес, істеген әрекетіне қарап бағалау керек дегенді білдіреді. «Аты –…
Аты жаманның арманы кетер,
Баласы жаманның дәрмені кетер.
Баласы жаманның дәрмені кетер.
Негізгі мағынасы Аты жаман адамның арманы орындалмай кетеді, баласы жаман адамның дәрмені кетеді. Көшпелі өмірде ат…
Атымды ата да, сыбағамды итке сал.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: біреудің атын атап, соған тиесілі сыбағаны итке беру. Астарлы мағынасы…
Атын алдырған ерін жоқтамайды,
Басын алдырған шашын жоқтамайды.
Басын алдырған шашын жоқтамайды.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: біреудің аты кетсе, оны қайта іздеп жоқтау оңай, ал басы кетсе, шашты…
Атының сыры иесіне мәлім.
Негізгі мағынасы «Атының сыры иесіне мәлім» деген мақалдың тура мағынасы — аттың мінезі, жүрісі, шаршауы, көңіл-күйі…
Күнде бір мақал
«Адам туралы» сияқты мақалдар күн сайын таңғы 09:00-де Telegram-ға келеді
Атыңа ауыр жүк артпа,
Анаңа ауыр сөз айтпа.
Анаңа ауыр сөз айтпа.
Негізгі мағынасы Атыңа көтере алмайтын ауыр жүк артпа, анаңа ауыр сөз айтпа. Ат ауыр жүктен жығылады, белі қажалады, ал…
Атыңды сат, тоныңды сат,
Жатарыңда тойып жат.
Жатарыңда тойып жат.
Негізгі мағынасы Атыңды да, тоныңды да сатсаң сат, бірақ кешке қарның ашып жатпа. Мақал асты адам үшін ең бірінші…
Атың жаман болса,
Арманың кетеді.
Алғаның жаман болса,
Мейманың кетеді.
Арманың кетеді.
Алғаның жаман болса,
Мейманың кетеді.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адам өміріндегі серіктің, таңдаудың қадірін көрсетеді. «Атың жаман болса» дегені — мінсіз…
Атың жоқ болса, аяғыңа мін,
Аяғың жоқ болса, таяғыңа мін.
Аяғың жоқ болса, таяғыңа мін.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамға қолда бар мүмкіндікті бағалап, қиындықта амал таба білу керегін үйретеді. Тура…
Атың шықпаса, жер өрте.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — адам аты шықпаса, елге танылмаса, тіпті жер өртеп болса да көзге түс…
Аты семіздің жолы тегіс.
Негізгі мағынасы Бұл мақал тура мағынасында семіз, күтімі жақсы аттың жүрісі де жеңіл, жолға төзімді болатынын…
Аты, тоны бар кісіде,
Әзіретәлінің күші бар.
Әзіретәлінің күші бар.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: аты бар, тоны бар кісі сырт көзге сәнді, жинақы, ықпалды көрінеді. Астарлы…
Аударыспақ ойнаса,
Аздың арты қылпылдар.
Бөрік алыспақ ойнаса,
Таздың арты қылпылдар.
Аздың арты қылпылдар.
Бөрік алыспақ ойнаса,
Таздың арты қылпылдар.
Негізгі мағынасы Аударыспақ ойнала бастаса, күші аз, әлсіз адам секемденіп, қобалжиды: аттан аударылып, масқара боламын…
Аузы алты қарыс.
Негізгі мағынасы «Аузы алты қарыс» деген мақал тура мағынасында адамның аузы өте үлкен екенін білдіргендей көрінеді…
Аузы дәм білмегеннің,
Мұрыны иіс білмес.
Мұрыны иіс білмес.
Негізгі мағынасы Аузы дәмнің не екенін білмеген адамның мұрны да иісті ажыратпайды. Мақал талғамның, түйсіктің…
Аузы көжедей қайнайды.
Негізгі мағынасы Бұл мақал сырттай қарағанда біреудің аузы көже секілді «қайнап тұр» деп бейнелейді. Астарлы мағынасы…
Аузы қисық болса да, бай баласы сөйлесін.
Негізгі мағынасы Аузы қисық, сөзге олақ болса да, байдың баласы сөйлесін — мақал осындай әділетсіз тәртіпті кекесінмен…
Аузы құлып сандықты,
Тіс ашпаса, тіл ашар.
Түйін-түйін сырыңды,
Түбінде келіп шын ашар.
Тіс ашпаса, тіл ашар.
Түйін-түйін сырыңды,
Түбінде келіп шын ашар.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамның іште сақтаған сыры, ойы, мақсаты түбінде сөз арқылы белгілі болатынын аңғартады…
Аузымен астау шапқан,
Қолымен жаңқа жара алмас.
Қолымен жаңқа жара алмас.
Негізгі мағынасы Бұл мақал сырттай көп сөйлеп, айғайлап, даурыққан адамның іс жүзінде шамасы келмейтінін білдіреді…
Аузымен құс тістеп.
Негізгі мағынасы «Аузымен құс тістеп» деген тіркес тура мағынасында адамның құсты тісімен ұстап алуы мүмкін емес екенін…
Аузымен орақ орғанның белі ауырмайды.
Негізгі мағынасы Аузымен орақ орғанның белі ауырмайды деген мақал көп сөйлеу мен бос мақтанның еш қиындық әкелмейтінін…
Аузына ақ ит кіріп, қара ит шығады.
Негізгі мағынасы Бұл тұрақты тіркес аузына келгенді айтып, ұятсыз, балағат сөзбен боқтайтын, ашуланса тілін тыймайтын…
Аузына әлі жетпегеннің,
Қолында масқарасы бар.
Қолында масқарасы бар.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адам әлі жетілмей тұрып, ойланбай сөйлемесе де, істеген ісі арқылы ұятқа қалатынын…
Аузына келгенді сөйлеу,
Ақымақтың ісі.
Алдына келгенді жеу,
Хайуанның ісі.
Ақымақтың ісі.
Алдына келгенді жеу,
Хайуанның ісі.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамды ойланып сөйлеуге, өзін ұстай білуге шақырады. «Аузына келгенді сөйлеу» — не болса…
Аузынан сөзі, қойнынан бөзі түскен.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамды сыртқы кескіні мен ішкі жағдайына қарап сипаттайды. Тура мағынасында: аузына сөзі де…
Аузын ашса, көмекейі көрінеді.
Негізгі мағынасы Бұл мақал тура мағынасында адамның аузы ашылғанда көмейі көрінетіндей ашық, мөлдір бейнені елестетеді…
Аузын ашса, сыры көрінеді,
Есігін ашса, төрі көрінеді.
Есігін ашса, төрі көрінеді.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамды сыртқы қимыл-қозғалысы мен мінез-құлқы арқылы тануға болатынын айтады. Біреудің сөзі…
Аузында әзілі жоқтың,
Қолында шоқпары болар.
Қолында шоқпары болар.
Негізгі мағынасы Аузында әзілі жоқ, сөзбен жол таба алмайтын адамның қолында шоқпар болады: ол мәселені күлкімен, жылы…
Аузын қу шөппен сүрткен.
Негізгі мағынасы «Аузын қу шөппен сүрткен» деген мақал өте үнемшіл, тар жерден шықпайтын, артық шығынға жаны қимайтын…
Аузың айтқанды қолмен істе.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адам сөз бен істің бірдей болуын талап етеді. Яғни, бір нәрсені айтып қана қоймай, соған сай…
Аузы ыңғайсыз жерден тесілген.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — біреудің аузы ыңғайсыз жерден, яғни дұрыс емес, орынсыз тұстан «тесілген»…
Ауру азайса, тәуіп ауырады.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: ел ішіндегі науқас азайса, емші-тəуіптің жұмысы сирейді, табысы кемиді…
Ауру атанды да жығады.
Негізгі мағынасы «Ауру атанды да жығады» деген мақалдың тура мағынасы — ауру, әлсіздік тіпті күшті деген аянбайтын атты…
Ауруға емші көп.
Негізгі мағынасы Біреу ауырып қалса, айналасындағының бәрі емші бола қалады: біреуі шөп қайнатуды, біреуі ыстық сорпа…
Ауруда алғау жаман,
Адамда жалқау жаман.
Адамда жалқау жаман.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адам бойындағы жалқаулықтың ең жаман қасиеттердің бірі екенін айтады. «Ауруда алғау жаман»…
Ауруда шаншу жаман,
Сөзде қаңқу жаман.
Сөзде қаңқу жаман.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамның басына келген дерттің де, тілден шыққан өсек пен ғайбаттың да жанына бата түсетінін…
Ауруды елемеген өледі,
Дауды елемеген төлейді.
Дауды елемеген төлейді.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — адам ауруын дер кезінде байқап, емделмесе, жағдайы ауырлап, өміріне қауіп…
Ауруды елемеген өлер,
Дауды елемеген төлер.
Дауды елемеген төлер.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: ауруды уақытында байқап, емдемесе, адамның хәлі нашарлап, тіпті өлімге де…
Ауруды жасырма, әшкере қылады,
Өлімді жасырма, масқара қылады.
Өлімді жасырма, масқара қылады.
Негізгі мағынасы Бұл мақал шындықты жасырудың пайда бермейтінін айтады. Ауруды адам уақытында айтпаса, ол асқынып…
Аурудың емі - саудың сәлемі.
Негізгі мағынасы Ауру адамға ең үлкен демеу — сау адамның амандасып, хал-жағдай сұрауы. Бұл мақалдың тура мағынасы…