Адам туралы — 15-бет 4641
Сұрыптау:
Ас үстінен аттама,
Астан үлкен емессің.
Астан үлкен емессің.
Негізгі мағынасы Дастарқан мен ас үстінен аттап өтпе — сен астан үлкен емессің. Қазақ ұғымында ас — берілген несібе…
Асығыс істеген жұмыс сәтті болмас,
Шала піскен тамақ тәтті болмас.
Шала піскен тамақ тәтті болмас.
Негізгі мағынасы Асығып, жүре істелген жұмыс та, отта жетпей түсірілген тамақ та адамды қуантпайды: бірінің сапасы жоқ…
Асығыстық пен ашудан ақыл күңгірт тартады.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адам асығыс қимылдап, ашуға берілген кезде ақылдың дұрыс жұмыс істемейтінін білдіреді. Тура…
Асы жоқ алтын аяқты,
Алтынын ал да, отқа жақ.
Алтынын ал да, отқа жақ.
Негізгі мағынасы Асы жоқ алтын аяқтың алтынын сыпырып ал да, ағашын отқа жақ: ыдысқа қажеті — ас, ал іші құр болса…
Асықсаң, жақсылыққа асық.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамның кез келген іске сабырмен қарап, асығыстықты емес, игі ниетті таңдауы керек екенін…
Күнде бір мақал
«Адам туралы» сияқты мақалдар күн сайын таңғы 09:00-де Telegram-ға келеді
Асыл адам
аз сөйлеп, көп тыңдайды.
аз сөйлеп, көп тыңдайды.
Негізгі мағынасы Асыл адам аз сөйлеп, көп тыңдайды: ол өз ойын асықпай айтады, өзгені бөлмей, ықыласпен тыңдайды. Мақал…
Асыл айнымас, алтын шірімес.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы бойынша асыл зат та, алтын да уақыт өте бұзылмайды, сапасын жоғалтпайды…
Асыл арытпайды,
Жасық жарытпайды.
Жасық жарытпайды.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамды сапасына қарай бағалау керегін айтады. Асыл — таза, текті, нағыз құнды нәрсе; ол өз…
Асыл әйел - әрі еркек, әрі қатын.
Негізгі мағынасы Бұл мақал асыл, ақылды, қайратты әйелдің отбасындағы орны ерекше екенін білдіреді. Тура мағынада ол…
Асылдан асыл туады,
Жалқаудан масыл туады.
Мылжыңнан езбе туады,
Қыдырмадан кезбе туады.
Жалқаудан масыл туады.
Мылжыңнан езбе туады,
Қыдырмадан кезбе туады.
Негізгі мағынасы Асылдан асыл, жалқаудан масыл, мылжыңнан езбе, қыдырмадан кезбе туады: ата-ананың мінезі баласына…
Асылды егеу алмас.
Негізгі мағынасы «Асылды егеу алмас» деген мақалдың тура мағынасы — асыл, қымбат, сапалы нәрсені егеу, қайрау арқылы…
Асыл жаныса, өтеді,
Жасық жаныса, жасиды.
Жасық жаныса, жасиды.
Негізгі мағынасы Асыл зат жаныған сайын өткірленіп, сапасы арта түседі; ал жасық зат жаныған сайын мүжіліп, құны…
Асың барда досың көп.
Негізгі мағынасы Дастарқаның мол, жағдайың жақсы кезде маңайыңа жиналатын «дос» көп болады: қонақ ағылады, сәлем…
Асың болмаса қалбырағың қайда?
Негізгі мағынасы Негізгі нәрсе — ас, дән жоқ болса, оны елейтін, салатын құралдың, сыртқы әзірліктің не керегі бар?…
Асыңды ішейін, аяғыңды тебейін.
Негізгі мағынасы Бұл мақал сырттай қарағанда ауыр, тіпті қатыгез сөз сияқты естіледі. Тура мағынасы — «асыңды ішіп…
Асып қарама, басып қара.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамды біреуге жоғарыдан, менсінбей қарамауға шақырады. "Асып қарама" — өзіңді биік ұстап…
Асырауын тапса адам болар,
Оқуын тапса білім қонар.
Оқуын тапса білім қонар.
Негізгі мағынасы Адам күнкөрісін, нәпақасын тапса, ел қатарлы адам болады; оқудың жолын тапса, оған білім қонады. Мақал…
Ата алмаған атынан көреді,
Қайтып келіп қатынынан көреді.
Қайтып келіп қатынынан көреді.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамның ашуын өзінен әлсізге немесе өзіне жақын адамға төгуін әжуалайды. Тура мағынасында…
Ата-анадан мал тәтті,
Алтын үйден жан тәтті.
Алтын үйден жан тәтті.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — адамға мал-мүлік те, алтынмен апталған үй де қымбат көрінуі мүмкін. Бірақ…
Ата-ананың ақылы
Сайрап жатқан жолмен тең.
Ақылдының ақылы,
Сарқылмайтын көлмен тең.
Сайрап жатқан жолмен тең.
Ақылдының ақылы,
Сарқылмайтын көлмен тең.
Негізгі мағынасы Ата-ананың айтқан ақылы даңғыл, анық жолмен тең: соған түскен адам адаспай, мақсатына жетеді. Ал…
Ата баласы азарында асық ойнайды.
Негізгі мағынасы Жақсы әулеттің баласы азар шағында, яғни бұзыла бастағанда, асық ойнайды: үлкен іске, ел қамына…
Ата баласының ат меңіндей белгісі болады.
Негізгі мағынасы Жылқыны иесі денесіндегі меңінен, ерекше дағынан алыстан таниды. Ата баласының да сондай өшпес белгісі…
Ата білсең, ақ қоян,
Сата білсең, сақтиян.
Сата білсең, сақтиян.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — бір нәрсенің атауын да, оны сатып пайда көру жолын да біл деген ой…
Атадан баланын, ойы өзге.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — бір әулетте туған ата мен баланың ойы бірдей болмайды, әр буынның…
Ата даңқымен қыз өтер,
Мата даңқымен бөз өтер.
Мата даңқымен бөз өтер.
Негізгі мағынасы Қыз әкесінің атағы мен абыройының арқасында жақсы жерге ұзатылады, сол сияқты жай бөз де мата…
Ат айлығын ойлайды,
Түйе жылдығын ойлайды,
Есек аяғының астын ойлайды.
Түйе жылдығын ойлайды,
Есек аяғының астын ойлайды.
Негізгі мағынасы Бұл мақал әр түліктің табиғатына сай мінезін көрсетеді. Ат — ұзақ жолды, алдағы қимылды, өзіне лайық…
Ата - кеме, ана - дария.
Негізгі мағынасы Кеме дарияның бетімен жүзеді: оны алға бастайтын, бағыт ұстайтын — кеме, ал оны көтеріп тұрған, жол…
Атақты ұры аштан өледі,
Атақсыз ұры қарын толтырады.
Атақсыз ұры қарын толтырады.
Негізгі мағынасы Бұл мақал ұрлықпен күн көрген адамның тірлігі баянды болмайтынын аңғартады. Тура мағынасында да, ұрлық…
Аталы сөз атан түйеге татиды.
Негізгі мағынасы Аталы сөз дегеніміз — терең ойдан туған, өмір тәжірибесіне сүйенген, салмақты да орынды айтылған сөз…
Аталы сөзге арсыз жауап қайырар,
Ақ пен қараны шындық айырар.
Ақ пен қараны шындық айырар.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адам сөздің салмағын түсініп сөйлеуі керек екенін айтады. Аталы сөз — ақылға, өнегеге…
Аталы сөзді арсыз қайырады.
Негізгі мағынасы Аталы сөз — терең ойлы, салмақты, тәрбиелі, үлкеннің немесе елге танымал дананың айтқан бағалы сөзі…
Атан бол, бура бол, інгенімді қайыт.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: түйеге қатысты сөз. «Атан», «бура», «інген» — түлік атаулары, ал «қайыт»…
Атан түйе жүк астында қартаяр.
Негізгі мағынасы Атан түйе — күшті, ауыр жүк көтеретін мал. Бірақ ол үнемі жүк арқалап жүрсе, ерте тозады, қартаяды…
Атан түйені май қартайтады,
Май қартайтпай не қартайтады?
Май қартайтпай не қартайтады?
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — ірі, күшті атан түйенің де майға тойып, семірген сайын ауыр тартып…
Атанымды атсаң да, ботамды атпа.
Негізгі мағынасы Атанымды атсаң да, ботамды атпа — менің ең үлкен, ең қымбат малыма қол сал, тек боташығыма тиме деген…
Атаның еккен ағашы ұрпаққа сая.
Негізгі мағынасы Атаның еккен ағашы ұрпақтың саясына айналады: бүгін отырғызылған көшеттің көлеңкесінде…
Атасыз ұлдың аузы үлкен.
Негізгі мағынасы Ескі түсінік бойынша әкесіз өскен ұлды тежейтін, «тоқта» дейтін адам болмағандықтан, ол сөзге…
Ата тұрып, ұлы сөйлегені ержеткені,
Ана тұрып, қызы сөйлегені - бойжеткені.
Ана тұрып, қызы сөйлегені - бойжеткені.
Негізгі мағынасы Әкесінің көзінше ұлы сөз алып, ойын айта бастаса — ол ер жеткені; шешесінің көзінше қызы сөйлей…
Ат аунаған жерде түк қалады.
Негізгі мағынасы «Ат аунаған жерде түк қалады» деген мақалдың тура мағынасы — ат аунаған жерінде оның қыл-қыбыры, ізі…
Ат аяған жерге қарайды,
Құс аяған көкке қарайды.
Құс аяған көкке қарайды.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: ат аяғын абайлап басып, жердің ыңғайына қарай қозғалады, ал құс ұшқанда…