Ауру атанды да жығады.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
«Ауру атанды да жығады» деген мақалдың тура мағынасы — ауру, әлсіздік тіпті күшті деген аянбайтын атты да жерге құлатады. Астарлы мағынасы — денсаулықтың қадірі бәрінен биік, ал сырқат адамның да, ең мықтының да қуатын кемітеді. Яғни қайрат, байлық, атақ немесе күш бар болғанымен, денсаулық болмаса, адамның ісі де, өмірі де әлсірейді. Бұл мақал адамды өз саулығын бағалауға, ауруға бей-жай қарамауға шақырады.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «ат» — күштің, төзімнің, қайраттың символы. Қазақ танымында ат — ең мықты, ең сенімді серік, сондықтан оны «жығу» үшін өте ауыр себеп керек деген ұғым бар. Ал «ауру» — көзге көрінбейтін, бірақ жан мен тәнге әсер ететін қуатты күш ретінде алынған. Осы образ арқылы халық аурудың ешкімді аямайтынын нанымды жеткізеді.
Қазіргі өмірде
Бұл мақал қазір де маңызын жоғалтқан жоқ. Мысалы, жұмыста тынымсыз жүріп, ұйқы мен тамақты тәртіпке келтірмеген адам кейін әлсіреп, қызметін де толық атқара алмай қалады. Сондықтан адам алдын ала денсаулығын күтіп, демалып, дұрыс тамақтанып, тексеріліп тұрғаны жөн.