«Атының сыры иесіне мәлім.» — мағынасы қандай?
Негізгі мағынасы
«Атының сыры иесіне мәлім» деген мақалдың тура мағынасы — аттың мінезі, жүрісі, шаршауы, көңіл-күйі сияқты қасиеттерін ең жақсы білетін адам оның иесі. Астарлы мағынасы — кез келген нәрсенің, істің немесе адамның ішкі жайын сырт көзден гөрі жақын араласқан, күнде көріп жүрген адам тереңірек түсінеді. Бұл мақал сенім мен тәжірибеге сүйенуді меңзейді: біреудің жан дүниесін, жағдайын, сырын толық білу үшін сырттай байқау аздық етеді.
Образдар мен теңеулер
Мақалдағы ат — қазақ өміріндегі серік, мінезі бар, күтімді қажет ететін жануар. Сыры деген сөз тек құпияны емес, ішкі күйді, ерекшелікті білдіреді. Иесі — жауапкершілігі бар, аттың жағдайын күн сайын бақылап отыратын адам. Осы образ арқылы халық «жақын танысқан ғана шын мәнін біледі» деген ойды бейнелі түрде жеткізеді.
Қазіргі өмірде
Бұл мақал бүгін де өз мәнін жоғалтқан жоқ. Мысалы, жұмыста бір қызметкердің неге үнсіз жүргенін сырттағы адам түсінбеуі мүмкін, ал бірге істейтін әріптесі оның отбасылық не денсаулық мәселесі барын байқайды. Яғни, адамды сыртынан емес, жанында жүріп, ісін, мінезін, халін бақылау арқылы дұрыс тануға болады.