Аты - бал, ісі - сал.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал адамды сыртқы сөзіне емес, істеген әрекетіне қарап бағалау керек дегенді білдіреді. «Аты – бал» дегені — аты-жөні, атағы, сөзі тәтті, тартымды, жұртқа жағымды болуы мүмкін. Ал «ісі – сал» дегені — ісі жеңіл, салғырт, шала, шын нәтиже бермейтін адамды меңзейді. Яғни сырттай жақсы көрінгенімен, нақты еңбегі мен пайдасы жоқ адам туралы айтылады.
Образдар мен теңеулер
Мақалдағы «бал» сөзі — тілге жағымды, тәтті сөздің белгісі. Ол адамның әдемі сөйлеп, өзін жақсы қылып көрсетуін бейнелейді. Ал «сал» сөзі — салмақсыз, жеңіл, орнықсыз қимылды аңғартады. Бұл жерде сөз бен істің арасы ашылып, жасанды көрініс пен шынайы болмыстың айырмасы көрсетілген. Халық мұндай адамды сыртқы жылтырақпен алданбайтын көзбен тануға шақырады.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал уәде беріп, бірақ орындамайтын адамдарға дәл келеді. Мысалы, бір қызметкер жиналыста өте әдемі сөйлеп, үлкен жоспар ұсынады, бірақ соңында тапсырманы уақытында бітірмейді. Осындайда халық «аты – бал, ісі – сал» деп, сөзге емес, іске қарау керек екенін еске салады.