Аузымен орақ орғанның белі ауырмайды.

Негізгі мағынасы

Аузымен орақ орғанның белі ауырмайды деген мақал көп сөйлеу мен бос мақтанның еш қиындық әкелмейтінін білдіреді. Яғни бір адам істі тек ауызбен айтып, сөз жүзінде ғана батыр, еңбекқор, епті болып көрінуі мүмкін, бірақ шын іс атқармаған соң, оған ауырлық та, жауапкершілік те түспейді. Астарлы мағынасы — бос сөзге емес, нақты іске сену керек.

Образдар мен теңеулер

Мақалдағы «орақ ору» — ауыр еңбек, маңдай термен істелетін жұмыс. Ал «аузымен орақ орған» деген тіркес шын оруды емес, сөзбен ғана орып жатқандай көрінетін адамды бейнелейді. «Белі ауырмайды» деуі де содан: істемеген адамның шаршауы жоқ, демек оның сөзі де бос.

Қазіргі өмірде қолданылуы

Бұл мақал қазір де жиі қолданылады. Мысалы, біреу жиналыста жобаны көп мақтап, «бәрін мен істеймін» дейді, бірақ нақты іске келгенде қатыспайды. Осындайда жұрт оның тек сөзге шебер екенін айтып, осы мақалмен түйіндейді. Мағынасы — уәде көп, әрекет аз адамға сенбе, істің өлшемі сөз емес, нәтиже.