Атың жоқ болса, аяғыңа мін,
Аяғың жоқ болса, таяғыңа мін.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал адамға қолда бар мүмкіндікті бағалап, қиындықта амал таба білу керегін үйретеді. Тура мағынасы бойынша, ат жоқ болса, жаяу жүруге тура келеді, ал аяғың жарамаса, таяққа сүйеніп болса да қозғалу керек. Астарлы мағынасы — өмірде бәрі бірдей дайын болмайды, сондықтан адам сылтау айтпай, бар нәрсемен тірлігін жалғастыруы тиіс. Яғни жоққа ренжімей, барды ұқсатып, қиындықты еңсеру керек.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «ат» — күш, мүмкіндік, жағдайдың жақсы болуының белгісі. «Аяқ» — адамның өз тірегі, әрекет ету қабілеті. «Таяқ» — әлсіз кезде де сүйеніш болатын ең қарапайым құрал. Осы образдар өмір жолындағы амалшылдықты көрсетеді: мүмкіндік кең болмаса да, адам тоқтап қалмай, қолындағысын пайдаланып алға жүруі керек.
Қазіргі өмірде
Бұл мақал әсіресе оқу, жұмыс, кәсіп бастағанда жиі еске түседі. Мысалы, бір адамның қымбат техникасы жоқ, бірақ телефоны мен интернеті бар болса, соларды пайдаланып онлайн оқып, шағын табыс таба алады. Яғни жағдай толық болмаса да, әрекет ету маңызды.
Aıaǵyń joq bolsa, taıaǵyńa min.