Адам туралы — 19-бет 4641
Сұрыптау:
Аш көп жер, ашулы көп сөйлер.
Негізгі мағынасы Аш адам тоқ адамның тыныштығын сезе алмайды: қарны ашқанда адам сабырынан тайып, көңіліне алғанын көп…
Аш қадірін тоқ білмес.
Негізгі мағынасы Бұл мақал тоқ адамның аштықтың ауырлығын толық сезіне алмайтынын білдіреді. Тура мағынасында, қарны…
Аш құлақтан тыныш құлақ.
Негізгі мағынасы Мақал артық пайдадан гөрі тыныштық қымбат деген ойды береді. «Аш құлақ» — пайдаға, табысқа құмар…
Аш не жемес, тоқ не демес?
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: аш адам тамақ іздеп, тыныш отырмайды, ал тоқ адам өз жайымен болып…
Аш отырып, ас таңдайды,
Жаяу отырып, ат таңдайды.
Жаяу отырып, ат таңдайды.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адам қолы қысқа, жағдайы келіспей тұрса да, бәрібір қалауы көп болатынын меңзейді. Тура…
Күнде бір мақал
«Адам туралы» сияқты мақалдар күн сайын таңғы 09:00-де Telegram-ға келеді
Ашта жеген құйқаны тоқта ұмытпа.
Негізгі мағынасы Ашта жеген құйқаны тоқта ұмытпа деген мақал адамды көрген жақсылығын, тартқан қиын күнін есінде…
Аштан өлген кісінің моласы жоқ.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — аштықтан қаза болған адамға мола да тұрғызылмауы мүмкін деген ауыр…
Ашты қусаң да, құмалақ шықпас.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: ашыққан, қиналған адамды қанша қусаң да, одан құмалақ шықпайды. Астарлы…
Аштың ақылы астан әрі аспайды.
Негізгі мағынасы Бұл мақал аш адамның ойы мен назары ең алдымен ас-тағамға ауады дегенді білдіреді. Тура мағынасында…
Аштың ақылы болмас,
Тоқтың қайғысы болмас.
Тоқтың қайғысы болмас.
Негізгі мағынасы Бұл мақал аш адамның ойы да, шешімі де толық болмайтынын меңзейді. Аштық адамды әлсіретіп, сабырын…
Аштың ақылы тамағында,
Жаяудың ақылы табанында.
Жаяудың ақылы табанында.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамның ойы мен шешімі оның жағдайына, мұқтажына тікелей байланысты екенін білдіреді. Аш…
Ашу арындайды,
Ақыл артынан аяңдайды.
Ақыл артынан аяңдайды.
Негізгі мағынасы Ашу арындап, алда шауып кетеді, ақыл соңынан аяңдап әрең жетеді. Мақал адам табиғатындағы ескі бір…
Ашу асыққанда ақыл басу айтар.
Негізгі мағынасы Ашу асығып, адамды бірдеңе істеуге итеріп тұрғанда, ақыл оған басу айтады, яғни тоқта, сабыр ет деп…
Ашу бар жерде ақыл тұрмайды.
Негізгі мағынасы Ашу кірген жерден ақыл шығып кетеді: ашуланған адамның ойы шашырап, ақылы тұрақтамайды. Мұндай сәтте…
Ашудың ақылы болмас,
Тоқтың қайғысы болмас.
Тоқтың қайғысы болмас.
Негізгі мағынасы Бұл мақал ашуға ерік берген адамның ақылдан адасатынын білдіреді. Ашуланған жан дұрыс ойлап, сабырмен…
Ашу келсе, ақыл кетер,
Ашудан ақыл көп болса,
ашу не етер?!
Ашудан ақыл көп болса,
ашу не етер?!
Негізгі мағынасы Ашу келгенде ақыл кетеді, бірақ ақыл ашудан көп болса, ашу ештеңе істей алмайды. Мақалдың бірінші…
Ашу келсе, ақыл кетер,
Ашудан ақыл көп болса, не етер?
Ашудан ақыл көп болса, не етер?
Негізгі мағынасы Ашу келгенде ақыл қашады: ызаның үстінде адам ойланбай сөйлеп, кейін өкінетін іс жасайды. Бірақ…
Ашу қысқан адам Аллаға ала көзбен қарайды.
Негізгі мағынасы Ашуға булыққан, ашуы қысып тұрған адам ешкімді аямайды, тіпті Жаратқанның өзіне ала көзбен…
Ашулы баста ақыл жоқ.
Негізгі мағынасы Ашу қысқан адамның басында ақыл орын таппайды: қаны басына шауып тұрғанда ол алды-артын ойламай…
Ашу - пышақ, ақыл - таяқ,
Жона берсең, таусылар.
Жона берсең, таусылар.
Негізгі мағынасы Ашу — пышақ, ақыл — таяқ: пышақпен таяқты жона берсең, ол жұқарып, ақыры таусылады. Мақал жиі…
Ашу үстінде ант жүрмейді.
Негізгі мағынасы Ашу қысқанда адам сабырын жоғалтады, сондықтан сол сәтте айтылған сөзге де, берілген антқа да сенім аз…
Ашушаң жақсы болмас,
Жақсы ашушаң болмас.
Жақсы ашушаң болмас.
Негізгі мағынасы Ашуланшақ адам көп жағдайда жақсы мінез көрсете алмайды, өйткені ашу ақылға да, сөзге де, іске де…
Ашуың келсе, аузыңды жап.
Негізгі мағынасы Ашуың келгенде аузыңды жап, яғни сөйлеме, тіліңді тый. Ашу үстінде айтылған сөз көбіне ауыр…
Ашуың келсе, қолыңды тарт,
Айтпас жерде тіліңді тарт.
Айтпас жерде тіліңді тарт.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамның ашуға ерік бермей, өз-өзін тежей білуі керек екенін айтады. Бірінші жолы ашу…
Ашуың келсе, қолың тарт.
Негізгі мағынасы Ашуың келгенде қолыңды тарт, яғни қол жұмсама, ашумен бірдеңе істеуге ұмтылма. Ашу адамды тек сөзге…
Ашынғанның тілі ащы.
Негізгі мағынасы «Ашынғанның тілі ащы» деген мақал адамның көңілі қатты күйзеліп, ыза мен ренішке толғанда сөйлеген…
Ашынған тілді, ашыққан ұры болады.
Негізгі мағынасы Бұл мақал ашу мен аштық адамның мінезін өзгертіп жіберетінін білдіреді. Тура мағынасында, ашынған адам…
Аюға бас үйреткен - таяқ,
Молдаға намаз үйреткен - тамақ.
Молдаға намаз үйреткен - тамақ.
Негізгі мағынасы Аюды бас июге таяқ үйретеді, молданы намазға тамақ үйретеді. Мақал әр мінездің артында оны қозғайтын…
Аюдың үңгірі өзіне лайық.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — аю өзіне лайық, қауіпсіз әрі қолайлы үңгірді паналайды. Астарлы мағынасы…
Аяғы боқта, төбесі көкте.
Негізгі мағынасы Бұл мақал сырттай қарағанда адамды не нәрсені екі ұшты, үйлесімсіз күйде көрсетеді: аяғы төменде…
Аяғы жаман төрді былғар,
Аузы жаман елді былғар.
Аузы жаман елді былғар.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамның ісі мен сөзіне сақ болуды ескертеді. Тура мағынасында «аяғы жаман» — келген жерін…
Аяғы үлкен сыйғанын киеді,
Аяғы кіші сүйгенін киеді.
Аяғы кіші сүйгенін киеді.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — аяқ киімнің әркімнің аяғының өлшеміне қарай таңдалатыны. Астарлы мағынасы…
Аяз би әліңді біл,
Құмырсқа жолыңды біл.
Құмырсқа жолыңды біл.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамға өз шамасын, мүмкіндігін, орнын білу керегін ескертеді. «Әліңді біл» дегені — қолыңнан…
Аяз мүйізді қысады,
Мүйіз сиырды қысады.
Мүйіз сиырды қысады.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: қатты аяз суықтан алдымен мүйізді қысады, ал мүйіз сиырға тиесілі…
Аяқ - азамат.
Қол - мүлік,
Бас - сандық,
Тіл - кілт.
Қол - мүлік,
Бас - сандық,
Тіл - кілт.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адам бойындағы мүшелерді тек дене бөлшегі ретінде емес, әрқайсысының өмірдегі қызметін…
Аяқты шалма, қапы қалма.
Негізгі мағынасы «Аяқты шалма, қапы қалма» деген мақал адамның әр қадамын абайлап басуын ескертеді. Тура мағынасында…
Әдеп - ар жемісі,
Ұят - адамдық белгісі.
Ұят - адамдық белгісі.
Негізгі мағынасы Әдеп — адамның ішкі мәдениетінен, тәрбиесінен, көрген өнегесінен туатын қасиет. Ал ар — адамның…
Әдеп әдет емес, жөн - әдет.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамның мінез-құлқы мен іс-әрекетінде орынсыз дағдыға еріп кетпей, дұрыс жолды ұстану…
Әдеп бастауы - тәрбие.
Негізгі мағынасы Әдептің түп-тамыры тәрбиеде жатыр деген ой айтылады. Адамның сыпайы сөйлеуі, үлкенді құрметтеуі…
Әдеп басы - тіл.
Негізгі мағынасы «Әдеп басы - тіл» деген мақал адамның тәрбиесі мен көркем мінезі ең алдымен сөйлеген сөзінен…