Жақсылық , Жамандық туралы 2199
Жақсылық пен жамандық туралы мақал-мәтелдер өмірлік таңдау, мінез, адамгершілік пен жауапкершілікті ұқтырады.
2199
Мақал-мәтел
409.8K
Қаралым
186
Орташа
Сұрыптау:
Бір қазаға екі жаза жоқ.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: бір адам бір қате істеп, соның салдарын тартып отырса, оған сол бір оқи...
Екі жақсы қосылса,
Бірін-бірі қиыспайды.
Екі жаман қосылса,
Кең дүниеге сыйыспайды.
Бірін-бірі қиыспайды.
Екі жаман қосылса,
Кең дүниеге сыйыспайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамдардың мінезі мен ниетінің бір-біріне қалай әсер ететінін айтады. Екі жақсы адам қосы...
Таңдаған тазға жолығады,
Ақылы азға жолығады.
Ақылы азға жолығады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: адам өз таңдауының, өз бағытының нәтижесінде белгілі бір жанға жолығады...
Тасқа тісі өтпеген жалайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: тасты тістеп кеміру мүмкін емес, сондықтан тісі өтпеген нәрсені жалай с...
Көз - қорқақ, қол - батыл.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — көз бір нәрсені қауіпті, ауыр немесе қиын деп көріп, жасқаншақтық таны...
Кесірлі ауыздан кесапатты сөз шығады.
**Негізгі мағынасы** Кесірлі ауыздан көбіне зиянды, ауыр, көңіл жаралайтын сөз шығады. Яғни адам мінезі бұзақы, қырсық,...
Жаман көрші көңіліңді қалдырар,
Жақсы көрші жұлдызыңды жандырар.
Жақсы көрші жұлдызыңды жандырар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал көршінің адам өміріндегі орны өте үлкен екенін білдіреді. Жаман көрші болса, күнделікті т...
Көпке күл шашпа.
**Негізгі мағынасы** «Көпке күл шашпа» деген мақалдың тура мағынасы — оттың шоғын, күлін желмен көпшілікке шашпау. Аста...
Сиыр сипағанды білмейді,
Жаман сыйлағанды білмейді.
Жаман сыйлағанды білмейді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — сиырды қанша сипап, жақсы қарасаң да, ол адамның ізетіне жауап беріп,...
Ұқсамасаң тумағыр.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — бір-біріне ұқсамайтын, мінезі, ойы, ісі сәйкес келмейтін адамды «тумағ...
Жылы киім тәнді жылытар,
Жылы сөз жанды жылытар.
Жылы сөз жанды жылытар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның сыртқы қажеті мен ішкі көңіл күйін салыстырады. Жылы киім адамды суықтан қорғайды...
Қыздың көзі - қызылда.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: қыздың көзі қызыл түске, әсемдікке, сән-салтанатқа тез түседі деген ұғы...
Арзан менен қымбаттың,
Базар берер нарқы бар.
Жақсы менен жаманның,
Адам берер парқы бар.
Базар берер нарқы бар.
Жақсы менен жаманның,
Адам берер парқы бар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — базарда әр заттың өз бағасы болады, арзан мен қымбаттың айырмасы көрін...
Жақсымен жолдас болсаң, ісің бітер,
Жаманмен жолдас болсаң, басың кетер.
Жаманмен жолдас болсаң, басың кетер.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның кіммен араласқаны оның өміріне тікелей әсер ететінін айтады. Жақсы адаммен жолдас...
Шығысы жаман қамысты,
Су ішінен өрт шалар.
Пейілі жаман адамды,
Түйе үстінен ит қабар.
Су ішінен өрт шалар.
Пейілі жаман адамды,
Түйе үстінен ит қабар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал жаман пейіл мен теріс мінездің түбі жақсылыққа апармайтынын айтады. Тура мағынасында, өз...
Ең көп оқылған
Су ішкен құдығыңа түкірме.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — су алып, ішіп жүрген құдыққа түкіруге болмайды, өйткені ол суды ластай...
Ас біреудікі болғанмен қарын өзіңдікі,
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — ас-су біреудің дастарқанынан, өзгенің қолынан келуі мүмкін, ал оны қор...
Сенген қойым сен болсаң,
Күйсегеніңе болайын.
Күйсегеніңе болайын.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал біреуге қатты сеніп, соған үміт артқан адамның сөзін білдіреді. Тура мағынасы — «егер се...
Жел тұрмаса, шөптің басы қимылдамайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал кез келген оқиғаның, сөздің не әңгіме-өсектің артында белгілі бір себеп болатынын білдіре...
Сала берме көзіңді әр жақсыға,
Бәрі жақсы көрінер алғашқыда.
Бәрі жақсы көрінер алғашқыда.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамды әр нәрсеге, әр адамға бірден сеніп, үстірт бағаламауға шақырады. Тура мағынасында:...
Бұл санаттағы мақал-мәтелдер жақсылық пен жамандықтың ара-жігін айқындап, адам баласын ізгілікке, адалдыққа және сабырға үндейді. Қазақ даналығы жақсылықтың қайтарымы болатынын, ал жамандықтың түбі өкінішке апаратынын қысқа да нұсқа тіркестермен жеткізеді.
Жинақта достық, қиянат, кешірім, ниет, сөз бен іс бірлігі сияқты тақырыптар жиі кездеседі. Мұндай мақалдар күнделікті өмірде дұрыс шешім қабылдауға, жақсы мінез қалыптастыруға және жаман әдеттен сақтануға бағыт береді.
Жинақта достық, қиянат, кешірім, ниет, сөз бен іс бірлігі сияқты тақырыптар жиі кездеседі. Мұндай мақалдар күнделікті өмірде дұрыс шешім қабылдауға, жақсы мінез қалыптастыруға және жаман әдеттен сақтануға бағыт береді.