Жақсылық, жамандық туралы — 8-бет 2192
Сұрыптау:
Ашу келсе, ақыл кетер,
Ашудан ақыл көп болса, не етер?
Ашудан ақыл көп болса, не етер?
Негізгі мағынасы Бұл мақал ашудың адамға ауыр әсер ететінін ескертеді. Ашу қысқанда, адам сабырын жоғалтып, дұрыс ойлай…
Ашулы баста ақыл жоқ.
Негізгі мағынасы Бұл мақал ашудың үстем болған сәтінде адам дұрыс ойлай алмайтынын білдіреді. Тура мағынасында, ашу…
Ашу тасады, ақыл басады.
Негізгі мағынасы Адам ашуға ерік берсе, ол тасып, ойды тұмшалап, дұрыс шешім қабылдатпайды. Ал ақыл үстем болса, адам…
Ашу шабыстырады,
Ақыл табыстырады.
Ақыл табыстырады.
Негізгі мағынасы Бұл мақал ашуға ерік берген адам дауға, жанжалға, асығыс іске ұрынып кететінін, ал ақылға жүгінген жан…
Ашушаң жақсы болмас,
Жақсы ашушаң болмас.
Жақсы ашушаң болмас.
Негізгі мағынасы Ашуланшақ адам көп жағдайда жақсы мінез көрсете алмайды, өйткені ашу ақылға да, сөзге де, іске де…
Күнде бір мақал
«Жақсылық, жамандық туралы» сияқты мақалдар күн сайын таңғы 09:00-де Telegram-ға келеді
Ашуың келсе, қолыңды тарт,
Айтпас жерде тіліңді тарт.
Айтпас жерде тіліңді тарт.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамның ашуға ерік бермей, өз-өзін тежей білуі керек екенін айтады. Бірінші жолы ашу…
Ашуың келсе, қолың тарт.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамды ашуға ерік бермеуге, ыза қысқанда бірден әрекет жасамауға шақырады. Тура мағынасында…
Ашыққаннан құныққан жаман.
Негізгі мағынасы «Ашыққаннан құныққан жаман» деген мақалдың тура мағынасы — аштық көргеннен гөрі, қанағатсыздыққа…
Ашыққан ұры - ашынған долы.
Негізгі мағынасы Бұл мақал аш адамның не ашуға булыққан адамның мінезі өзгеріп, ақылдан гөрі ызаға еріп кететінін…
Ашынғанның тілі ащы.
Негізгі мағынасы «Ашынғанның тілі ащы» деген мақал адамның көңілі қатты күйзеліп, ыза мен ренішке толғанда сөйлеген…
Ащы еңбекке тұщы нан.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: еңбектің бейнеті ащы, ал соның нәтижесінде келген нан тәтті, дәмді болады…
Ащы сұраққа тұщы жауап күтпе.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамға орынсыз, ауыр, кекесінді не арандатушы сұрақ қойсаң, одан жұмсақ, жылы, көңілге…
Аюды жеңген - жарты ер,
Ашуды жеңген - бүтін ер.
Ашуды жеңген - бүтін ер.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — аю сияқты айбарлы, қауіпті аңды жеңген адам ерлік көрсетті деген ой. Ал…
Аюдың қасында шошқа жіптіктей.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — ірі, дөрекі, көріксіз аюдың жанында шошқа сырттай жіпсіп, ұқыптырақ…
Аяғы жаман төрді былғар,
Аузы жаман елді былғар.
Аузы жаман елді былғар.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамның ісі мен сөзіне сақ болуды ескертеді. Тура мағынасында «аяғы жаман» — келген жерін…
Аялы ағаш саялы.
Негізгі мағынасы «Аялы ағаш саялы» деген мақалдың тура мағынасы — жайқалған, күтімі бар ағаштың көлеңкесі мол болады…
Әдепсіз аяқ боқ басар.
Негізгі мағынасы Әдепсіз, тәрбиесіз адам өз ісінің де, жүрген жолының да берекесін кетіреді деген ой айтылады. Мақалдың…
Әдептілік, ар-ұят -
Адамдық белгісі.
Тұрпайы мінез, тағы жат -
Надандық белгісі.
Адамдық белгісі.
Тұрпайы мінез, тағы жат -
Надандық белгісі.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамды адам ететін басты қасиет — әдеп, ар-ұят екенін айтады. Әдепті, ұятты адам өз мінезін…
Әдептілік - әдемілік.
Негізгі мағынасы Әдептілік адамның сыртқы көркінен де биік тұратын қасиет екенін білдіреді. Тура мағынасында «әдемілік»…
Әділ бидің кегі жоқ.
Негізгі мағынасы Әділ би өз ісінде туралықтан таймайды, сондықтан оның «кегі» де, яғни жеке басының өшігуі де болмайды…
Әділ би халық үшін,
Залым би құлқын үшін.
Залым би құлқын үшін.
Негізгі мағынасы Бұл мақал биліктің, төреліктің адам үшін емес, ел үшін қызмет етуі керегін айтады. Әділ би жұрттың…
Әділдікке жан құрбан.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — әділдік үшін адам өз жанын да қиюға дайын деген ойды білдіреді. Астарлы…
Әділдіксіз қайыр жоқ.
Негізгі мағынасы Әділдік жоқ жерде шын береке де, тұрақты игілік те болмайды. Бұл мақал тура мағынасында бір істің әділ…
Әділет тілесе, атаңның да айыбын айт.
Негізгі мағынасы Бұл мақал әділдіктің бәрінен биік тұруы керегін айтады. Егер адам шын әділдік іздесе, туыстыққа…
Әділетті үйрену де бар,
Әділеттен жирену де бар.
Әділеттен жирену де бар.
Негізгі мағынасы Бұл мақал әділеттің адам өміріндегі орнын көрсетеді. Бір жағынан, адам әділдікті танып, оны үйреніп…
Әділін айтып, ағына тоқтайды.
Негізгі мағынасы Бұл мақал шындықты жасырмай, әділ сөзге тоқтауды білдіреді. Адам бір іске баға бергенде, өз пайдасын…
Әділ істің арты игі.
Негізгі мағынасы «Әділ істің арты игі» деген мақалдың тура мағынасы — әділ, дұрыс жасалған істің соңы жақсы болады…
Әділ кісіге әркім-ақ бажа.
Негізгі мағынасы «Әділ кісіге әркім-ақ бажа» деген мақал әділ, турашыл адамның бәріне бірдей жағымды болатынын…
Әділ кісі өзіне қатты, өзгеге тәтті.
Негізгі мағынасы Бұл мақал әділ, турашыл адамның өзіне талапты, тәртіпті болатынын білдіреді. Ол алдымен өз мінін…
Әзілде кек жоқ, өсекте шек жоқ.
Негізгі мағынасы Бұл мақал әзілдің жөні бар, ал өсектің соңы жоқ екенін білдіреді. Тура мағынасында: қалжыңда біреуге…
Әзіл түбі - апат.
Негізгі мағынасы «Әзіл түбі - апат» деген мақал орынсыз, шектен шыққан, не біреудің намысына тиетін қалжыңның соңы…
Әзіл түбі - зіл.
Негізгі мағынасы «Әзіл түбі - зіл» деген мақал сырттай қалжың, жеңіл сөз болып көрінген нәрсенің астарында ауыр реніш…
Әйел ақылсыз ,бақа көріксіз .
Негізгі мағынасы Бұл мақал сыртқы көрініс пен ақылдың екеуі де адамға сән беретін қасиет екенін астарлайды. Мұнда әйел…
Әйел асқақтаса, жылайды,
Еркек асқақтаса, құлайды.
Еркек асқақтаса, құлайды.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамды, әсіресе ер мен әйелді, кішіпейіл болуға шақырады. Тура мағынасында «асқақтау»…
Әйел ашуланса жеңіледі,
Еркелесе жеңеді.
Еркелесе жеңеді.
Негізгі мағынасы Бұл мақал әйел адамның мінезі мен қарым-қатынастағы жұмсақтығын, сыпайылығы мен әдептілігінің күш…
Әйелді гүлмен жасқауға да болмайды.
Негізгі мағынасы Мақалдағы «жасқау» сөзі ұрмақ болып қол көтеру, сілтеп қорқыту дегенді білдіреді. Тура мағынасы…
Әйелді жаман десең, анаң соның ішінде.
Негізгі мағынасы Бұл мақал әйелге орынсыз тіл тигізбеуді ескертеді. Тура мағынасында: біреудің әйелін жамандасаң, өз…
Әйелдің ақылын жесірінде байқа,
Баланың ақылын жетімінде байқа.
Баланың ақылын жетімінде байқа.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адам мінезі мен ақылы сын сағатта, қиындық келгенде анық көрінетінін айтады. Әйел жесір…
Әйелдің шашы ұзын, ақылы қысқа.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы әйелдің шашының ұзындығын айтып тұрса, астарлы мағынасы — кейбір адамдар…
Әйелді теппе аяқпен,
Баланы ұрма таяқпен,
Әйелді тепсең, сағы сынады,
Баланы ұрсаң бағы сынады.
Баланы ұрма таяқпен,
Әйелді тепсең, сағы сынады,
Баланы ұрсаң бағы сынады.
Негізгі мағынасы Бұл мақал әйел мен балаға қаталдық көрсетпеуді, күшпен емес, мейіріммен қарауды үйретеді. Тура…