Байлыққа жомарттық жарасады.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Байлық адамның қолына қонған кезде, оны ұстап тұратын ең көркем мінез — жомарттық. Мақал тура мағынасында: дәулеті бар кісі қолындағысын орнымен жұмсап, мұқтажға көмектессе, оның байлығы мәнді болады. Астарлы мағынасы: байлықтың шын қадірі оны өз пайдасына ғана емес, елге, жұртқа пайда келтіруде көрінеді. Сараң адам қанша дәулетті болса да, қадірсіз көрінеді, ал жомарт жан азын да, көбін де жұрт игілігіне жарата алады.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «байлық» — тек ақша емес, мал, дүние, мүмкіндік, абырой сияқты ырыс-несібе. «Жарасады» деген сөз байлық пен жомарттықтың бір-біріне үйлесіп, көркем бір қасиет болатынын білдіреді. Яғни дәулетке сән беретін нәрсе — оның иесінің кең пейілі. Жомарттық байлықты көбейтпесе де, оның қадірін арттырады.
Қазіргі өмірде
Бүгінде бұл мақал материалдық тұрғыда ғана емес, мүмкіндік пен ресурсты дұрыс қолдану туралы да айтылады. Мысалы, жағдайы жақсы кәсіпкер өз қызметкерлеріне әділ жалақы төлеп, студенттерге шәкіртақы берсе, оның байлығы жұртқа пайда әкеледі. Сонда байлық та, адамдық та қатар бағаланады.