Жақсылық, жамандық туралы — 7-бет 2192
Сұрыптау:
Атымды ата да, сыбағамды итке сал.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: біреудің атын атап, соған тиесілі сыбағаны итке беру. Астарлы мағынасы…
Атыңа ауыр жүк артпа,
Анаңа ауыр сөз айтпа.
Анаңа ауыр сөз айтпа.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамға екі үлкен аманатты — жан серігі болған ат пен ардақты анаға жауапкершілікпен қарауды…
Атың жаман болса, сатып құтыларсың,
Әйелің жаман болса, қайтып құтыларсың.
Әйелің жаман болса, қайтып құтыларсың.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамның тұрмысындағы екі түрлі қиындықты салыстырады. Жаман аттан сатып құтылуға болады…
Атың жебір болса - Құдайдың бергені,
Әйелің жебір болса - Құдайдың ұрғаны.
Әйелің жебір болса - Құдайдың ұрғаны.
Негізгі мағынасы Бұл мақал екі түрлі қиындықты салыстырып айтады: мінген атың жебір, яғни жуас та ширақ болмай, шаруаға…
Аузы қисық болса да, бай баласы сөйлесін.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: аузы қисық, яғни сөйлеу мәнері кемшін болса да, байдың баласы сөйлесін…
Күнде бір мақал
«Жақсылық, жамандық туралы» сияқты мақалдар күн сайын таңғы 09:00-де Telegram-ға келеді
Аузына келгенді сөйлеу,
Ақымақтың ісі.
Алдына келгенді жеу,
Хайуанның ісі.
Ақымақтың ісі.
Алдына келгенді жеу,
Хайуанның ісі.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамды ойланып сөйлеуге, өзін ұстай білуге шақырады. «Аузына келгенді сөйлеу» — не болса…
Аузын қу шөппен сүрткен.
Негізгі мағынасы «Аузын қу шөппен сүрткен» деген мақал өте үнемшіл, тар жерден шықпайтын, артық шығынға жаны қимайтын…
Ауруда шаншу жаман,
Сөзде қаңқу жаман.
Сөзде қаңқу жаман.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамның басына келген дерттің де, тілден шыққан өсек пен ғайбаттың да жанына бата түсетінін…
Ауруды елемеген өледі,
Дауды елемеген төлейді.
Дауды елемеген төлейді.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — адам ауруын дер кезінде байқап, емделмесе, жағдайы ауырлап, өміріне қауіп…
Ауруды жасырма, әшкере қылады,
Өлімді жасырма, масқара қылады.
Өлімді жасырма, масқара қылады.
Негізгі мағынасы Бұл мақал шындықты жасырудың пайда бермейтінін айтады. Ауруды адам уақытында айтпаса, ол асқынып…
Аурудың да атасы бар.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — әр аурудың пайда болуына бір себеп, бір бастау бар деген ой. Астарлы…
Аурудың емі - саудың сәлемі.
Негізгі мағынасы Ауру адамға ең үлкен демеу — сау адамның амандасып, хал-жағдай сұрауы. Бұл мақалдың тура мағынасы…
Аурудың зардабын ауру баққан біледі.
Негізгі мағынасы Аурудың не екенін, оның қаншалықты ауыр екенін сол дертті бастан кешкен адам ғана терең түсінеді. Бұл…
Ауру емес, сау емес,
Мінезді қалай жазамыз?
Мінезді қалай жазамыз?
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: адам ауырғанда да, түгел сау емес кезде де оның мінезін бірден өзгертіп…
Ауру өсиеті ізгілік болар.
Негізгі мағынасы Бұл мақал ауырған адамның, әсіресе өмірдің қадірін терең сезінген кісінің айтқан ақылы мен ескертпесі…
Ауру шықпаған жаннан дәмелі,
Жалқау бітпеген малдан дәмелі.
Жалқау бітпеген малдан дәмелі.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адам баласының өмірден үміт күтетінін, бірақ ол үміттің негізсіз болмауы керегін айтады…
Ауруын жасырған ажалсыз өледі,
Қиянаттан қорыққан амалсыз көнеді.
Қиянаттан қорыққан амалсыз көнеді.
Негізгі мағынасы Бұл мақал шындықты жасыру мен қиянатқа үнсіз көнудің екеуі де адамға зиян екенін білдіреді. Тура…
Ауруын жасырған ажалынан бұрын өледі.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — ауырған адам дертіне дер кезінде қаралмаса, жасырса, ауру асқынып…
Ауыздан бірде от, бірде су шығар,
Бірі жандырса, бірі сөндірер.
Бірі жандырса, бірі сөндірер.
Негізгі мағынасы Бұл мақал сөздің қуаты өте зор екенін білдіреді. Адамның аузынан шыққан сөз кейде оттай күйдіріп…
Ауыз - дарбаза , сөз - самал ,
Құдай ұрғанда не амал?
Құдай ұрғанда не амал?
Негізгі мағынасы Бұл мақал адам аузы арқылы айтылған сөздің үлкен күшке ие екенін білдіреді. Тура мағынасында ауыз…
Ауыз тигенің мынау,
Асағаның қандай?
Асағаның қандай?
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамның қанағатсыздығын, азға разы болмай, көпті көксейтін мінезін әжуалайды. Тура…
Ауылдастың ауызы сасық.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы ауылдас адамның кемшілігін, тұрмыстық ұсақ мінін айтып тұрғандай көрінеді…
Ауылды ала тайдай бүлдіреді.
Негізгі мағынасы «Ауылды ала тайдай бүлдіреді» деген мақал ел ішіне іріткі салатын бір адамның бүлікшіл әрекетін…
Ауыл үйдің моншағын күндіз ұрлап, түнде тақ.
Негізгі мағынасы Мақалдың тура мағынасы: көршінің моншағын күндіз ұрласаң, оны тек түнде, ешкім көрмейтін кезде ғана…
Ауылы жақын ит қасқырдан қорықпас.
Негізгі мағынасы Ауылы жақын ит қасқырдан қорықпас деген мақалдың тура мағынасы — ауылына, иесіне, қорғанына жақын…
Ауыр істің салмағы білекке түсер,
Ауыр сөздің салмағы жүрекке түсер.
Ауыр сөздің салмағы жүрекке түсер.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамның басына түскен қиын істің де, ауыр сөздің де өз салмағы бар екенін айтады. Тура…
«Ахахумен» жиған мал «охохумен» кетеді.
Негізгі мағынасы Бұл мақал еңбексіз, ысыраппен, бос қиялмен немесе дұрыс басқарылмай жиналған мал-мүліктің тез арада…
Аш адам ұрысқақ,
Ақсақ қой тырысқақ.
Ақсақ қой тырысқақ.
Негізгі мағынасы Бұл мақал аштық пен әлсіздік адамның мінезіне әсер ететінін білдіреді. Аш адам көбіне ашуланшақ, сөзге…
Ашаршылықта түйенің сіңірі де тәтті,
Тоқшылықта қозының құйрығы да қатты.
Тоқшылықта қозының құйрығы да қатты.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамның тұрмысы мен көңіл күйі жағдайға қарай өзгеретінін білдіреді. Ашыққан адамға ең…
Аш бала тоқ баламен ойнамайды,
Тоқ бала аш болам деп ойламайды.
Тоқ бала аш болам деп ойламайды.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамның тұрмыс жағдайы әртүрлі болса, олардың ойы мен көңіл күйі де бірдей болмайтынын…
Аш болса, аңдайды,
Тоқ болса, таңдайды.
Тоқ болса, таңдайды.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адам бойындағы қанағат пен мұқтаждықтың айырмасын көрсетеді. Аш адам қолына түскеннің бәрін…
Аш иттің артын сұқ ит жалайды.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: аш иттің артынан екінші ит келіп жалап кетеді. Астарлы мағынасы: жоқшылық…
Аш көп жер, ашулы көп сөйлер.
Негізгі мағынасы Аш адам тоқ адамның тыныштығын сезе алмайды: қарны ашқанда адам сабырынан тайып, көңіліне алғанын көп…
Ашқа қазан астырма,
Тоңғанға от жақтырма.
Тоңғанға от жақтырма.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: аш адамға қазан астырма, тоңған адамға от жақтырма дегендей көрінеді…
Аш пәледен қаш пәле.
Негізгі мағынасы «Аш пәледен қаш пәле» деген мақал тура мағынасында — аш адамда сабыр азайып, кез келген қиындыққа…
Ашты қусаң да, құмалақ шықпас.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: ашыққан, қиналған адамды қанша қусаң да, одан құмалақ шықпайды. Астарлы…
Ашу - алдында, ақыл - соңында.
Негізгі мағынасы Адам ашуға беріліп, асығыс сөйлеп не әрекет етсе, кейін өкінуі мүмкін. Сондықтан кез келген істің…
Ашу бар жерде ақыл тұрмайды.
Негізгі мағынасы Бұл мақал ашуға ерік берген адам дұрыс ойлай алмайтынын білдіреді. Тура мағынасында, ашу жүрген жерде…
Ашу - дұшпан, ақыл - дос,
Ақылыңа ақыл қос.
Ақылыңа ақыл қос.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамды ашуға ермей, ақылға жүгінуге шақырады. Тура мағынасында ашу — адамның көңілін бұзатын…
Ашудың ақылы болмас,
Тоқтың қайғысы болмас.
Тоқтың қайғысы болмас.
Негізгі мағынасы Бұл мақал ашуға ерік берген адамның ақылдан адасатынын білдіреді. Ашуланған жан дұрыс ойлап, сабырмен…