Бай мейірімінен Күн мейірі.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы: байдың берген жылуы да, көмегі де күннің шуағындай кең, мол деген ойды білдіреді. Астарлы мағынасы — дәулетті адамның қайырымы, жомарттығы, мейірімі елге үлкен пайда әкеледі. Байлықтың өзі емес, оны адамгершілікпен жұмсау құнды. Қазақ түсінігінде шын бай адам тек мал-мүлкі көп кісі емес, қолы ашық, жүрегі кең, өзгеге шарапаты тиетін жан.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы Күн мейірі — тіршілікке нәр беретін, бәріне бірдей жылуын шашатын табиғаттың ең жарық бейнесі. Ол әділдік пен кеңпейілдікті аңғартады. Ал бай мейірімі күннің мейіріне теңеліп, оның молдығы мен қамқорлығы асқақ түрде суреттеледі. Яғни жомарт адам айналасына жылу таратып, мұқтажға демеу болады.
Қазіргі өмірде
Қазіргі заманда бұл мақал қайырымдылық жасап, қоғамға пайдасын тигізетін ауқатты жандарға қатысты айтылады. Мысалы, бір кәсіпкер ауыл мектебіне компьютер сыйлап, оқушылардың оқуына жағдай жасаса, жұрт оның мейірімін «Күн мейіріндей» деп бағалайды. Мұндайда байлықтың қадірі — өзгеге жақсылық болуында екені аңғарылады.