Әркім сыйлағанның құлы.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы — адам өзін сыйлаған, құрметтеген кісіге тәуелді болып қалады дегенді білдіреді. Астарлы мағынасы тереңірек: кімде-кім біреуге шынайы ықылас, құрмет, ізет көрсетсе, сол адамға жақын тартып, риясыз беріліп кетеді. Қазақ танымында сыйластық — күшпен емес, кішіпейілділікпен жүрекке жол табатын қасиет. Сондықтан бұл сөз адамды өзгенің көңілін табуға, әдеп сақтауға, жұмсақ мінезге шақырады.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «құл» сөзі тура құлдықты емес, рухани байланыс пен ықыласқа бағынуды білдіреді. Яғни, сый көрген адам сол сыйды бағалап, сыйлаған жанның ықпалынан шыға алмайды. Бұл жерде құрмет — шынжыр емес, жүректі байлайтын ізгі күш ретінде берілген. Мақал адамға жылы сөздің, ізеттің, қамқорлықтың қандай әсерлі болатынын аңғартады.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал жұмыста, отбасында, достықта жиі қолданылады. Мысалы, жетекші қызметкер қарамағындағы адамға сенім артып, еңбегін бағалап, сыпайы сөйлесе, сол адам оған барынша адал болып, жауапкершілікпен еңбек етеді. Яғни, сыйластық бар жерде сенім де, береке де күшейеді.