Әлсіз әр уақытта да айыпты.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы — күші аз, қорғаны жоқ адам көбіне кінәлі болып көрінеді. Астарлы мағынасы — өмірде шындық әрдайым әлсіздің жағында бола бермейді: күші басым, беделі жоғары адамның сөзі өтіп, әлсіз адамның ақиқаты еленбей қалуы мүмкін. Сондықтан мақал қоғамдағы әділетсіздікті, әлсізге артылатын артық айыпты ескертіп тұр.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «әлсіз» сөзі тек дене күші жоқ адамды емес, қорғансыз, ықпалы аз, сөзі өтпейтін жанды білдіреді. «Айыпты» дегені — кінә тағу, жаза жүктеу. Яғни мақал әлсіз адамға кінә оңай жабысатынын, ал мықтылар көбіне жауапкершіліктен сытылып кететінін меңзейді. Бұл жерде нақты бейне жоқ, бірақ әлеуметтік әділетсіздік айқын образ ретінде берілген.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал жұмыс орнында, мектепте не қоғамда күштілер әлсізге өкпе артып, бар кінәні соған жабатын сәттерде айтылады. Мысалы, топтық жобада белсенді емес оқушының атына бүкіл қателікті тіркей салса, осы мақал орынды қолданылады. Ол адамдарды әлсізге жаба салмай, істің ақ-қарасын әділ тексеруге шақырады.