Жақсылық , Жамандық туралы 2199
Жақсылық пен жамандық туралы мақал-мәтелдер өмірлік таңдау, мінез, адамгершілік пен жауапкершілікті ұқтырады.
2199
Мақал-мәтел
507.7K
Қаралым
230
Орташа
Сұрыптау:
Күндес қатын күнде ауру,
Қала берді түнде ауру.
Қала берді түнде ауру.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал қызғаныш пен күндестіктің адамды іштен жеп, тынышын бұзатынын білдіреді. Тура мағынада «к...
Жақсыдан қашпа, жаманға баспа.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамды жақсы кісіден безбеуге, ал жаман жолға ермеуге шақырады. Тура мағынасында, жақсы а...
Адамның көңілі бір атым насыбайдан қалады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның көңілі кейде өте ұсақ, болмашы нәрседен-ақ суып қалатынын білдіреді. Тура мағынас...
Сиыр баққанда бірге едік,
Жаңғақ қаққанда бөліндік.
Жаңғақ қаққанда бөліндік.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамдардың қиын кезеңде тату болып, тірлік жеңілдегенде немесе пайда көрінгенде аралары с...
Дүниеде тас қатты,
Тасты еріткен ас тәтті.
Тасты еріткен ас тәтті.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы бойынша, тас өте қатты нәрсе, ал ас — адамның күш-қуатын арттыратын, өмі...
Ет сасыса, тұз себер,
Тұз сасыса, не себер?
Тұз сасыса, не себер?
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: ет бұзылса, оны тұзбен сақтауға немесе иісін басуға болады. Ал тұздың ө...
Жол ақысы - жүру,
Кісі ақысы - беру.
Кісі ақысы - беру.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — жолға шыққан адам жолға төленетін шығынды, керек-жарақты өзі көтереді....
Бақ кейде тауып қонады,
Кейде ауып қонады.
Тауып қонса, ескертеді,
Ауып қонса, есіртеді.
Кейде ауып қонады.
Тауып қонса, ескертеді,
Ауып қонса, есіртеді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал бақ пен ырыстың адамға әрқалай келетінін айтады. Кейде жақсы бақ өз еңбегіңмен, дұрыс жол...
Төркіні жақынның төсегі жиылмас.
**Негізгі мағынасы** Төркіні жақын адам төркін жұртына жиі қатынап, көңілі ауып жүретіндіктен, өз үйінде ұзақ аялдамай,...
Тесік моншақ жерде қалмас.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: тесілген, яғни жібі үзілген моншақ жерге түссе, жоғалмай, бір күні табы...
Болат қайнауда шынығады,
Батыр майданда шынығады.
Батыр майданда шынығады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адам да, болат та қиындық үстінде шыңдалады деген ойды білдіреді. Тура мағынасында болат...
Үй менікі демеңіз,
Үй сыртында кісі бар.
Үй сыртында кісі бар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамға үйдің, жеке кеңістіктің өзі де шексіз еркіндік емес екенін ескертеді. Тура мағынас...
Аузы қисық болса да, бай баласы сөйлесін.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: аузы қисық, яғни сөйлеу мәнері кемшін болса да, байдың баласы сөйлесін...
Қадіріңді білмегенге қадіріңді кетірме.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адам өз қадір-қасиетін, ар-намысын бәрінен жоғары қоюы керек дегенді білдіреді. Тура мағы...
Баяғы жартас - бір жартас.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — қанша уақыт өтсе де, баяғы жартас сол күйінде қалады. Астарлы мағынасы...
Ең көп оқылған
Су ішкен құдығыңа түкірме.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — су алып, ішіп жүрген құдыққа түкіруге болмайды, өйткені ол суды ластай...
Ас біреудікі болғанмен қарын өзіңдікі,
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — ас-су біреудің дастарқанынан, өзгенің қолынан келуі мүмкін, ал оны қор...
Сенген қойым сен болсаң,
Күйсегеніңе болайын.
Күйсегеніңе болайын.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал біреуге қатты сеніп, соған үміт артқан адамның сөзін білдіреді. Тура мағынасы — «егер се...
Жел тұрмаса, шөптің басы қимылдамайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал кез келген оқиғаның, сөздің не әңгіме-өсектің артында белгілі бір себеп болатынын білдіре...
Сала берме көзіңді әр жақсыға,
Бәрі жақсы көрінер алғашқыда.
Бәрі жақсы көрінер алғашқыда.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамды әр нәрсеге, әр адамға бірден сеніп, үстірт бағаламауға шақырады. Тура мағынасында:...
Бұл санаттағы мақал-мәтелдер жақсылық пен жамандықтың ара-жігін айқындап, адам баласын ізгілікке, адалдыққа және сабырға үндейді. Қазақ даналығы жақсылықтың қайтарымы болатынын, ал жамандықтың түбі өкінішке апаратынын қысқа да нұсқа тіркестермен жеткізеді.
Жинақта достық, қиянат, кешірім, ниет, сөз бен іс бірлігі сияқты тақырыптар жиі кездеседі. Мұндай мақалдар күнделікті өмірде дұрыс шешім қабылдауға, жақсы мінез қалыптастыруға және жаман әдеттен сақтануға бағыт береді.
Жинақта достық, қиянат, кешірім, ниет, сөз бен іс бірлігі сияқты тақырыптар жиі кездеседі. Мұндай мақалдар күнделікті өмірде дұрыс шешім қабылдауға, жақсы мінез қалыптастыруға және жаман әдеттен сақтануға бағыт береді.