Жақсылық , Жамандық туралы 2199
Жақсылық пен жамандық туралы мақал-мәтелдер өмірлік таңдау, мінез, адамгершілік пен жауапкершілікті ұқтырады.
2199
Мақал-мәтел
400.1K
Қаралым
181
Орташа
Сұрыптау:
Ең тәтті де - тіл,
Ең ащы да - тіл,
Ең ащы да - тіл,
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал тілдің, яғни сөздің қуаты өте зор екенін білдіреді. Тәтті тіл — адамды баурап алатын, жұ...
Сиыр баққанда бірге едік,
Жаңғақ қаққанда бөліндік.
Жаңғақ қаққанда бөліндік.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамдардың қиын кезеңде тату болып, тірлік жеңілдегенде немесе пайда көрінгенде аралары с...
Жол ақысы - жүру,
Кісі ақысы - беру.
Кісі ақысы - беру.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — жолға шыққан адам жолға төленетін шығынды, керек-жарақты өзі көтереді....
Өзім асыраған күшігім өзімді қапты.
**Негізгі мағынасы** «Өзім асыраған күшігім өзімді қапты» деген мақал адам өз қолымен өсірген, қамқорлық көрсеткен нәрс...
Тату үйде тақсырет болмас,
**Негізгі мағынасы** «Тату үйде тақсырет болмас» деген мақалдың тура мағынасы — арасы жарасқан, сыйластығы мықты үйде у...
Бақ кейде тауып қонады,
Кейде ауып қонады.
Тауып қонса, ескертеді,
Ауып қонса, есіртеді.
Кейде ауып қонады.
Тауып қонса, ескертеді,
Ауып қонса, есіртеді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал бақ пен ырыстың адамға әрқалай келетінін айтады. Кейде жақсы бақ өз еңбегіңмен, дұрыс жол...
Қара құс басып жейді,
Сұңқар шашып жейді.
Сұңқар шашып жейді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы құстардың қорегін табу тәсіліне қатысты: қара құс олжасын басып, іліп ал...
Қазақ жаманы орыс бола алмайды,
Орыс жаманы қазақ бола алмайды.
Орыс жаманы қазақ бола алмайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — бір халықтың жамандығы екінші халыққа айналып кетпейді, яғни адам өз ұ...
Болат қайнауда шынығады,
Батыр майданда шынығады.
Батыр майданда шынығады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адам да, болат та қиындық үстінде шыңдалады деген ойды білдіреді. Тура мағынасында болат...
«Баймын» деп мақтанба, жарлылық бар,
«Көппін» деп мақтанба, жалғыздық бар.
«Көппін» деп мақтанба, жалғыздық бар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамды шектен тыс мақтанудан, өз жағдайына тым сеніп кетуден сақтандырады. Біреудің байлы...
Үй менікі демеңіз,
Үй сыртында кісі бар.
Үй сыртында кісі бар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамға үйдің, жеке кеңістіктің өзі де шексіз еркіндік емес екенін ескертеді. Тура мағынас...
Шын жақсыда тарлық жоқ,
Әділ сөзде зорлық жоқ.
Әділ сөзде зорлық жоқ.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал шын мәніндегі жақсы адам қиындықта да тарылып, қысылып қалмайтынын, жомарттығы мен кең пе...
Төркіні жақынның төсегі жиылмас.
**Негізгі мағынасы** Төркіні жақын адам төркін жұртына жиі қатынап, көңілі ауып жүретіндіктен, өз үйінде ұзақ аялдамай,...
Күріш арқасында күрмек су ішеді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: күріш өскен жерде онымен бірге күрмек те суға қанып өседі. Астарлы мағы...
Көзі соқырдан көңілі соқыр жаман.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — көзі көрмейтін адамнан гөрі, көңілі соқыр, яғни жүрегі мен түсінігі та...
Ең көп оқылған
Су ішкен құдығыңа түкірме.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — су алып, ішіп жүрген құдыққа түкіруге болмайды, өйткені ол суды ластай...
Ас біреудікі болғанмен қарын өзіңдікі,
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — ас-су біреудің дастарқанынан, өзгенің қолынан келуі мүмкін, ал оны қор...
Сенген қойым сен болсаң,
Күйсегеніңе болайын.
Күйсегеніңе болайын.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал біреуге қатты сеніп, соған үміт артқан адамның сөзін білдіреді. Тура мағынасы — «егер се...
Жел тұрмаса, шөптің басы қимылдамайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал кез келген оқиғаның, сөздің не әңгіме-өсектің артында белгілі бір себеп болатынын білдіре...
Сала берме көзіңді әр жақсыға,
Бәрі жақсы көрінер алғашқыда.
Бәрі жақсы көрінер алғашқыда.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамды әр нәрсеге, әр адамға бірден сеніп, үстірт бағаламауға шақырады. Тура мағынасында:...
Бұл санаттағы мақал-мәтелдер жақсылық пен жамандықтың ара-жігін айқындап, адам баласын ізгілікке, адалдыққа және сабырға үндейді. Қазақ даналығы жақсылықтың қайтарымы болатынын, ал жамандықтың түбі өкінішке апаратынын қысқа да нұсқа тіркестермен жеткізеді.
Жинақта достық, қиянат, кешірім, ниет, сөз бен іс бірлігі сияқты тақырыптар жиі кездеседі. Мұндай мақалдар күнделікті өмірде дұрыс шешім қабылдауға, жақсы мінез қалыптастыруға және жаман әдеттен сақтануға бағыт береді.
Жинақта достық, қиянат, кешірім, ниет, сөз бен іс бірлігі сияқты тақырыптар жиі кездеседі. Мұндай мақалдар күнделікті өмірде дұрыс шешім қабылдауға, жақсы мінез қалыптастыруға және жаман әдеттен сақтануға бағыт береді.