Жақсылық, жамандық туралы — 6-бет 2192
Сұрыптау:
Асағысы келген,
Ұрттағанды ынсап етпейді.
Ұрттағанды ынсап етпейді.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамның ашкөздігін, тойымсыз мінезін әшкерелейді. Тура мағынасында, аз ғана нәрсе ұрттаған…
Асай біл аш кезіңде,
Сүйе біл жас кезіңде.
Сүйе біл жас кезіңде.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамды өмірдің әр кезеңінде дұрыс әрекет етуге шақырады. Аш кезде асай білу — қолыңда бардың…
Асау арудың арыны басылғанмен
Ұрыншақ ұрғашының ұры желігі басылмайды.
Ұрыншақ ұрғашының ұры желігі басылмайды.
Негізгі мағынасы Бұл мақал әйел мінезіндегі екі түрлі қалыпты салыстырады. Тура мағынасында, асау, жуас емес арудың…
Ас біреудікі болғанмен қарын өзіңдікі,
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — ас-су біреудің дастарқанынан, өзгенің қолынан келуі мүмкін, ал оны…
Асқаныма риза болмасаң да,
Сасқаныма риза бол.
Сасқаныма риза бол.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамды қиын сәтте түсіністікке, сабырға және бағалай білуге үндейді. Тура мағынасында…
Күнде бір мақал
«Жақсылық, жамандық туралы» сияқты мақалдар күн сайын таңғы 09:00-де Telegram-ға келеді
Асқа талау түссе,
Иттің құдайы береді.
Иттің құдайы береді.
Негізгі мағынасы «Талау» — дүниенің жұрт таласып, жұлмалап әкетуі, ретсіз бөліс. Тойда не аста тәртіп бұзылып, тағам…
Асқынған ауру насырға шабады.
Негізгі мағынасы Асқынған ауру уақытында емделмесе, ушығып, күшейіп кетеді. Бұл мақалдың астарлы мағынасы да осындай…
Аспанға ұшсаң, аяғыңнан тартамын
Жерге кірсең, шашыңнан тартамын.
Жерге кірсең, шашыңнан тартамын.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамның қайда барса да, жақын адамнан, ортадан немесе өз міндетінен толық құтыла алмайтынын…
Ас тасыса, қатығы төгілер,
Ашу тасыса, ақыл төгілер.
Ашу тасыса, ақыл төгілер.
Негізгі мағынасы Ас молайып, ыдысқа симай төгілсе, оның қисыны жоқ ысырапқа ұласатыны сияқты, адамның ашуы шегінен асып…
Астың дәмі - тұз.
Негізгі мағынасы «Астың дәмі - тұз» мақалы асқа дәм беретін ең басты нәрсе тұз екенін тура мағынада айтады. Астарлы…
Асу-асу белдер бар,
Аса алмаса ат өлсін.
Ағайынмен тату бол,
Айыра алмай жат өлсін.
Аса алмаса ат өлсін.
Ағайынмен тату бол,
Айыра алмай жат өлсін.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасында асу мен бел – жолдағы қиын өткелдер, ал ат – сол жолды еңсеретін серік…
Асы жоқ алтын аяқты,
Алтынын ал да, отқа жақ.
Алтынын ал да, отқа жақ.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: тамағы жоқ, бірақ аяғы алтыннан жасалған қымбат ыдыстың да пайдасы шамалы…
Асықсаң, жақсылыққа асық.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамның кез келген іске сабырмен қарап, асығыстықты емес, игі ниетті таңдауы керек екенін…
Асыл айнымас, алтын шірімес.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы бойынша асыл зат та, алтын да уақыт өте бұзылмайды, сапасын жоғалтпайды…
Асыл арытпайды,
Жасық жарытпайды.
Жасық жарытпайды.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамды сапасына қарай бағалау керегін айтады. Асыл — таза, текті, нағыз құнды нәрсе; ол өз…
Асыл - асылдан, нәсіл - нәсілден.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — асыл зат асыл заттан, текті ұрпақ текті әулеттен тарайды. Астарлы…
Асыңа тойғызбасаң да,
Ақ ниетіңе тойғыз.
Ақ ниетіңе тойғыз.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: біреуге мол ас беріп қарық қылмасаң да, шын көңілден шыққан ақ пейіліңмен…
Асың бар ма арпадай,
Асып жеуге келгенде,
Сары аяқ семіз марқадай.
Асып жеуге келгенде,
Сары аяқ семіз марқадай.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың түпкі мәні — адамда бар нәрсені орнымен пайдалана білудің, ысырапқа салынбай, қолдағының…
Асыңды ішейін, аяғыңды тебейін.
Негізгі мағынасы Бұл мақал сырттай қарағанда ауыр, тіпті қатыгез сөз сияқты естіледі. Тура мағынасы — «асыңды ішіп…
Асып қарама, басып қара.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамды біреуге жоғарыдан, менсінбей қарамауға шақырады. "Асып қарама" — өзіңді биік ұстап…
Ата алмаған атынан көреді,
Қайтып келіп қатынынан көреді.
Қайтып келіп қатынынан көреді.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамның ашуын өзінен әлсізге немесе өзіне жақын адамға төгуін әжуалайды. Тура мағынасында…
Атадан алтау тусаң да,
Басыңа түсер бір жалғыздық.
Басыңа түсер бір жалғыздық.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: адам қанша ағайын-туысты болса да, кей сәтте жалғыздықты бастан кешіреді…
Атадан жақсы ұл туса,
Елдің қамын жейді;
Атадан жаман ұл туса,
Елдің малын жейді.
Елдің қамын жейді;
Атадан жаман ұл туса,
Елдің малын жейді.
Негізгі мағынасы Бұл мақал ата тәрбиесінің, ұрпақтың мінезі мен ел алдындағы жауапкершіліктің зор екенін айтады. Жақсы…
Атақты ұры аштан өледі,
Атақсыз ұры қарын толтырады.
Атақсыз ұры қарын толтырады.
Негізгі мағынасы Бұл мақал ұрлықпен күн көрген адамның тірлігі баянды болмайтынын аңғартады. Тура мағынасында да, ұрлық…
Аталы сөзге арсыз жауап қайырар,
Ақ пен қараны шындық айырар.
Ақ пен қараны шындық айырар.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адам сөздің салмағын түсініп сөйлеуі керек екенін айтады. Аталы сөз — ақылға, өнегеге…
Атан түйені май қартайтады,
Май қартайтпай не қартайтады?
Май қартайтпай не қартайтады?
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — ірі, күшті атан түйенің де майға тойып, семірген сайын ауыр тартып…
Атанымды атсаң да, ботамды атпа.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — «атанды атуға болады, бірақ ботаны атпа» деген қатал салыстыру. Астарлы…
Атаның жаман ұлы малға ортақ,
Әр үйлі жанға ортақ.
Әр үйлі жанға ортақ.
Негізгі мағынасы Бұл мақал әкенің жаман баласы өз әкесінің ғана емес, бүкіл елдің, ағайынның да басына салмақ…
Атаңа не істесең, алдыңа сол келер.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: әкеңе, үлкенге, ата-анаңа қандай іс жасасаң, дәл сондай қарымта өз басыңа…
Атаңның құлы болса да,
Әділдікке басыңды и.
Әділдікке басыңды и.
Негізгі мағынасы Мақал әділдіктің алдында адамның тегі мен дәрежесі есепке алынбайтынын айтады. «Атаңның құлы болса да»…
Ата өлсе де, кәде өлмейді.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: әке дүниеден өтсе де, оның артында қалған салт-дәстүр, жөн-жоралғы, міндет…
Ат арқасына ер батса,
Аяңшыл келеді.
Ерге жаттың тізесі батса,
Ағайыншыл келеді.
Аяңшыл келеді.
Ерге жаттың тізесі батса,
Ағайыншыл келеді.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — аттың арқасына ер батса, ат аяңдап жүреді; ал ер жігітке жат адамның…
Ат барда есекке жол болсын,
Дос барда есепке жол болсын.
Дос барда есепке жол болсын.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: аты бар адам есекке мінбей, оны жолға қалдырсын деген ишара. Астарлы…
Ат берсең азар,
Тон берсең тозар,
Жаңсылық етсең,
Бәрінен де озар.
Тон берсең тозар,
Жаңсылық етсең,
Бәрінен де озар.
Негізгі мағынасы Бұл мақал жақсылықтың ең құндысы — адамның ішкі жанын байытатын, өміріне пайдасы тиетін ізгі іс екенін…
Ат жалдаған өтер, ит жалдаған кетер.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: атты жалға алған адам жолды бітіріп, кейін қайтарады, ал итті жалға алған…
Ат жаманы жолда қалдырар,
Жолдас жаманы қолда қалдырар.
Жолдас жаманы қолда қалдырар.
Негізгі мағынасы Бұл мақал жаман ат пен жаман жолдастың екеуі де адамға зиян екенін ескертеді. Тура мағынасында, жаман…
Атқанның құсын жатқан пайдаланар.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: біреу атқан құсты екінші адам барып пайдаланады, яғни дайын істің жемісін…
Аттан жығылғанды бөрі аңдиды.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: аттан жығылып қалған адамды бөрі аңдиды, яғни жолда не далада қорғансыз…
Атты қамшымен айдама, жеммен айда.
Негізгі мағынасы Бұл мақал жылқыны да, жалпы тіршілік иесін де күшпен емес, ықыласпен, дұрыс күтіммен баулу керек…
Аты - бал, ісі - сал.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамды сыртқы сөзіне емес, істеген әрекетіне қарап бағалау керек дегенді білдіреді. «Аты –…