Жақсылық , Жамандық туралы 2199
Жақсылық пен жамандық туралы мақал-мәтелдер өмірлік таңдау, мінез, адамгершілік пен жауапкершілікті ұқтырады.
2199
Мақал-мәтел
507.6K
Қаралым
230
Орташа
Сұрыптау:
Жақсылық зая кетпейді,
Жамандық пайда етпейді.
Жамандық пайда етпейді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — жасалған жақсы іс босқа кетпейді, ал жаман іс ешқашан шын пайда әкелме...
Жақсы сөз сүйіндіреді,
Жаман сөз күйіндіреді.
Жаман сөз күйіндіреді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал сөздің адамға тікелей әсер ететінін айтады. Жақсы, жылы, орынды айтылған сөз адамды қуант...
Көзің ауырса , қолыңды тый ,
Ішің ауырса ,аузыңды тый .
Ішің ауырса ,аузыңды тый .
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамға өз денсаулығын сақтауды, артық қимыл мен артық ас-ішуден тыйылуды ескертеді. Тура...
Білім іздеген өсер,
Бүлік іздеген өшер.
Бүлік іздеген өшер.
**Негізгі мағынасы** Білім іздеген адам үнемі алға басып, ойы да, өмірі де кеңейеді. Ал бүлік, дау-дамай, араздық іздеге...
Бұға берсең, сұға береді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: бір нәрсеге тым ерік берсең, ол шектен шығып, одан әрі де сұрана береді...
Шалқайғанға шалқай,
Ол Пайғамбардың ұлы емес.
Еңкейгенге еңкей,
Ол әкеңнің құлы емес.
Ол Пайғамбардың ұлы емес.
Еңкейгенге еңкей,
Ол әкеңнің құлы емес.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамға қарым-қатынаста орынды мінез ұстауды үйретеді. Біреу паңданып, астамсып, өзін жоға...
Сын түзелмей, мін түзелмейді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — бір нәрсенің сынған, бұзылған жерін түземей, оны толық қалпына келтіру...
Сіркесі су көтермейді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ашуланшақ, мінезі ауыр, шамалы нәрсеге тез тітіркенетін адамды білдіреді. Тура мағынасынд...
Арзанның сорпасы татымас.
**Негізгі мағынасы** «Арзанның сорпасы татымас» деген мақалдың тура мағынасы — бағасы төмен, сапасы нашар тағамның дәмі...
Малды теппе, ақты төкпе.
**Негізгі мағынасы** «Малды теппе, ақты төкпе» — малға да, сүтке де құрметпен қара деген тәрбиелік мәні бар мақал. Тура...
Сыйға - сый, сыраға - бал.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: біреуге берген сыйыңның өтеуі де өзіне лайықты сыймен қайтады. Астарлы...
Сырлы аяқтың сыры кетсе де, сыны кетпейді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — сыртында сәні, өрнегі бар ыдыстың бояуы өшсе де, оның пішіні, бүтіндіг...
Жаманнан жарты аяқ ас қалады.
**Негізгі мағынасы** Жаман адамнан не пайда, не береке шықпайды деген ой айтылады. Тура мағынада: жаман, сараң не пейілі...
Айырылмастай досыңа,
Қайырылмастай сөз айтпа.
Қайырылмастай сөз айтпа.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамға сөзді ойланып айту керек екенін ескертеді. Тура мағынасы — айырылмас досыңды ренжі...
Атадан жақсы ұл туса,
Елдің қамын жейді;
Атадан жаман ұл туса,
Елдің малын жейді.
Елдің қамын жейді;
Атадан жаман ұл туса,
Елдің малын жейді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ата тәрбиесінің, ұрпақтың мінезі мен ел алдындағы жауапкершіліктің зор екенін айтады. Жақ...
Ең көп оқылған
Су ішкен құдығыңа түкірме.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — су алып, ішіп жүрген құдыққа түкіруге болмайды, өйткені ол суды ластай...
Ас біреудікі болғанмен қарын өзіңдікі,
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — ас-су біреудің дастарқанынан, өзгенің қолынан келуі мүмкін, ал оны қор...
Сенген қойым сен болсаң,
Күйсегеніңе болайын.
Күйсегеніңе болайын.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал біреуге қатты сеніп, соған үміт артқан адамның сөзін білдіреді. Тура мағынасы — «егер се...
Жел тұрмаса, шөптің басы қимылдамайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал кез келген оқиғаның, сөздің не әңгіме-өсектің артында белгілі бір себеп болатынын білдіре...
Сала берме көзіңді әр жақсыға,
Бәрі жақсы көрінер алғашқыда.
Бәрі жақсы көрінер алғашқыда.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамды әр нәрсеге, әр адамға бірден сеніп, үстірт бағаламауға шақырады. Тура мағынасында:...
Бұл санаттағы мақал-мәтелдер жақсылық пен жамандықтың ара-жігін айқындап, адам баласын ізгілікке, адалдыққа және сабырға үндейді. Қазақ даналығы жақсылықтың қайтарымы болатынын, ал жамандықтың түбі өкінішке апаратынын қысқа да нұсқа тіркестермен жеткізеді.
Жинақта достық, қиянат, кешірім, ниет, сөз бен іс бірлігі сияқты тақырыптар жиі кездеседі. Мұндай мақалдар күнделікті өмірде дұрыс шешім қабылдауға, жақсы мінез қалыптастыруға және жаман әдеттен сақтануға бағыт береді.
Жинақта достық, қиянат, кешірім, ниет, сөз бен іс бірлігі сияқты тақырыптар жиі кездеседі. Мұндай мақалдар күнделікті өмірде дұрыс шешім қабылдауға, жақсы мінез қалыптастыруға және жаман әдеттен сақтануға бағыт береді.