Жақсылық, жамандық туралы — 3-бет 2192
Сұрыптау:
Ақсақ малдың ақырын бақ.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — ақсаңдаған малды қатты жүргізбей, жайлап бағып-қағу керек деген сөз…
Ақсаң, селдей бол,
Ессең, желдей бол.
Ессең, желдей бол.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамға істі жартылай емес, бар күш-жігерімен істеуді үйретеді. «Ақсаң» дегені — қимылдасаң…
Ақ сауыттың жағасы бар да, жеңі жоқ
Қас жақсының ашуы бар да, кегі жоқ.
Қас жақсының ашуы бар да, кегі жоқ.
Негізгі мағынасы Бұл мақал жақсы адамның да ашуланатынын, бірақ оның іште өш сақтамайтынын білдіреді. Тура мағынасында…
Ақ сәлделі қожадан
Ақ жаулықты қатын артық.
Ақ жаулықты қатын артық.
Негізгі мағынасы Бұл мақал сыртқы діндарлық пен көрініп тұрған абыройдың өзінен гөрі, ақылға қонымды, мейірімді…
Ақта қара жоқ,
Қараға шара жоқ.
Қараға шара жоқ.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — ақ түстің ішінен қараны, қараның ішінен ақты таба алмайсың. Астарлы…
Күнде бір мақал
«Жақсылық, жамандық туралы» сияқты мақалдар күн сайын таңғы 09:00-де Telegram-ға келеді
Ақтан жабысқан пәледен сақтан,
Аяқ астынан шыққан жаладан сақтан.
Аяқ астынан шыққан жаладан сақтан.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамды күтпеген қауіптен, аяқ астынан төнетін жамандықтан сақ болуға шақырады. Тура…
Ақтың отын ақымақ өшірмейді.
Негізгі мағынасы «Ақтың отын ақымақ өшірмейді» деген мақал адал, таза, әділ істің жолын ешқандай аңғалдық та, келеңсіз…
Ақша бар жерде албасты бар.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — ақша жүрген жерде бір жамандық, пәле-қаза, азғыру да бірге жүруі мүмкін…
Ақша болса, алақанда сорпа қайнатады.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — қолда ақша болса, адам кез келген істі оңай істеп, тіпті жоқтан бар…
Ақшада көз жоқ.
Негізгі мағынасы «Ақшада көз жоқ» деген мақал ақшаның өзінде ар-ұят, мейірім, талғам болмайтынын білдіреді. Яғни ақша…
Ақылға саңыраулық айып.
Негізгі мағынасы Бұл мақал ақылды сөзді, орынды кеңесті елемеу — үлкен мін екенін білдіреді. Тура мағынасында «саңырау»…
Ақылды арын қорғайды,
Сараң малын қорғайды.
Сараң малын қорғайды.
Негізгі мағынасы Ақылды адам ең алдымен өз арын, намысын, адамдық қадірін сақтайды. Ол үшін ар-ұят байлықтан да жоғары…
Ақылдыға - заң, ақымаққа - таяқ.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — ақылды адамға тәртіп пен ереже жеткілікті, ол дұрыс жолды сөзбен де…
Ақылды десе болар, сұрамай білгенді,
Жомарт десе болар, сұратпай бергенді.
Жомарт десе болар, сұратпай бергенді.
Негізгі мағынасы Бұл мақал ақыл мен жомарттықтың шынайы белгісін көрсетеді. Нағыз ақылды адам көп сұрақ қоймай-ақ…
Ақылды «көндім» десе,
Ақымақ «жеңдім» дейді.
Ақымақ «жеңдім» дейді.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамның сөзге, дау-дамайға және өмірлік жағдайға көзқарасын салыстырады. Ақылды адам кейде…
Ақылдының алды,
Ағып жатқан дария.
Сараң адамның алды,
Қу тақыр, шөл жазира.
Ағып жатқан дария.
Сараң адамның алды,
Қу тақыр, шөл жазира.
Негізгі мағынасы Бұл мақал ақылды адам мен сараң адамның айырмасын салыстырып көрсетеді. Ақылды кісінің алды кең, жолы…
Ақылды өтірік шаршатады.
Негізгі мағынасы Ақылды өтірік айтқан адам алдымен біреуді алдадым деп ойлауы мүмкін, бірақ өтірікті ұзақ ұстап тұру…
Ақылсызды жіберсең, ойын бұзар,
Арамзаны жіберсең, жиын бұзар.
Арамзаны жіберсең, жиын бұзар.
Негізгі мағынасы Бұл мақал ақылы жоқ адамға немесе арам пиғылды кісіге ерік берудің соңы жақсылыққа апармайтынын…
Ақымақ астан жеріп, аштан өледі.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: ақымақ адам ас-суға менсінбей қарайды, бар нәрсенің қадірін білмей, ақыры…
Ақымақ жауынды күні суға түсер.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: ақымақ адам жауын жауған күні өзенге не суға түссе, қауіптің барын…
Ақымаққа жалмаң қылма, малы бар деп,
Есекті тұлпар деме, жалы бар деп.
Есекті тұлпар деме, жалы бар деп.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамды сыртқы белгісіне, дәулетіне не жылтыраған көрінісіне қарап бағаламауды ескертеді…
Ақымақта дос, итте бажа жоқ.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — ақымақтың досы болмайды, иттің де бажа деген туысы жоқ деген сөз. Астарлы…
Ақымақ тойынса, туысқанын танымайды
Ақылды тойынса, тәубесінен жаңылмайды.
Ақылды тойынса, тәубесінен жаңылмайды.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамның ішкі мінезі тоқшылықта, молшылықта немесе жақсы жағдайда байқалатынын айтады. Ақымақ…
Ақымақтың аңқаулықпен дос,
Жаңғалақтық жалқаулықпен дос.
Жаңғалақтық жалқаулықпен дос.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адам бойындағы теріс мінездер бір-бірімен қабысып, бірін-бірі күшейтетінін айтады. Ақымақ…
Ақын ғаріп емес пе,
Байды өтірік мақтаса.
Заман ғаріп емес пе,
Әділдіктен аттаса.
Байды өтірік мақтаса.
Заман ғаріп емес пе,
Әділдіктен аттаса.
Негізгі мағынасы Бұл мақал сөзге де, іске де әділ қарауды ескертеді. Ақын шын бағаланбай, жалған мақтауға сүйенсе, оның…
Ақың кетсе, зерекке кетсін.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: егер бір нәрсеңнен, дәлірек айтқанда ақыңнан немесе үлесіңнен айрылсаң, ол…
Ақырғы бай түбі аштан өледі.
Негізгі мағынасы Ақшасы мен малы көп адам әрдайым бақытты деген сөз емес. Бұл мақалдың тура мағынасы — дәулеті мол…
Ақысын берсе, боқысын шығарады.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: біреуге ақысы, еңбекақысы не тиісті ақысы берілсе, ол кісі тіпті көңілге…
Алаған қолым - береген.
Негізгі мағынасы «Алаған қолым — береген» деген мақал адам алғанын да, бергенін де ұмытпайтын, қолы ашық, жомарт кісі…
Ала жібін алмасам,
Даудың менде несі бар?
Ел шетіне қонбасам,
Жаудың менде несі бар?
Даудың менде несі бар?
Ел шетіне қонбасам,
Жаудың менде несі бар?
Негізгі мағынасы Бұл мақал адалдық пен жауапкершілікті жоғары қояды. «Ала жібін алмасам» дегені — біреудің ақысын…
Ала қалжың, ақтай күлкі.
Негізгі мағынасы Бұл мақал сырттай әзіл мен күлкінің екі түрлі сипатын аңғартады: біреуі алдамшы, көлденең қалжыңға…
Ала қарғада алашағың жүрсін.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — ала түсті қарғаның бойында «алашағың» жүрсін, яғни өз сырың, өз несібең…
Ала қойда кінә жоқ, жүні болмаса.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: ала қойдың өзінде мін жоқ, егер жүнсіз болса, оның кемшілігі емес. Астарлы…
Алам десе сақ құлақ,
Берем десе салпаң құлақ.
Берем десе салпаң құлақ.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамға екі түрлі мінезді салыстырып көрсетеді: бір нәрсені алуға келгенде елеңдеп, өте сақ…
Аларманға алтау аз,
Берерменге бесеу көп.
Берерменге бесеу көп.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — алушы адамға алты да аз көрінеді, ал беруші адамға бесеу де көп болып…
Аласаны атқа санама,
Жақсыны жатқа санама.
Жақсыны жатқа санама.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамды сыртқы көрініске не алыстағы атаққа қарап бағаламауды ескертеді. «Аласаны атқа…
Аласаны атқа санама,
Жаманды затқа санама.
Бір сынаған жаманды,
Екінші рет сынама.
Жаманды затқа санама.
Бір сынаған жаманды,
Екінші рет сынама.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: аласаны — бойы аласа, әлсізді, жаманды — мінезі нашар, сенімсіз адамды…
Алғыс алған тек те емес,
Қарғыс алған көктемес.
Қарғыс алған көктемес.
Негізгі мағынасы Алғыс алған адамға жол ашылады, ісі оңға басады, елдің ықыласына бөленеді деген ой айтылады. Ал қарғыс…
Алданған алмай тұрып сенбейді.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: бір рет алданып қалған адам келесіде бірден сене қоймайды. Астарлы…
Алдау бар жерде ақиқат жоқ.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: алдау болған жерде шындық айтылмайды, ақиқат көрінбейді. Астарлы мағынасы…