Арамнан алған түйеден
Адалдан алған түйме артық.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Арам жолмен алынған үлкен пайдадан гөрі, адал жолмен келген аз ғана дүниенің қадірі жоғары. Мақал адамды туралыққа, қанағатқа және адал еңбекпен табыс табуға шақырады. Тура мағынада түйе — құны үлкен мал, ал түйме — ұсақ зат. Бірақ астарында халық «үлкен нәрсе» деп көрінетін пайда егер арам болса, оның берекесі болмайтынын айтады.
Образдар мен теңеулер
Мақалдағы «түйе» мен «түйме» — көлемі мен бағасы екі түрлі нәрсенің салыстыруы. Түйе мол олжаны, зор пайданы бейнелейді; түйме шағын несібе, аз табысты білдіреді. Осы қарсы қою арқылы халық адалдықтың құнын биіктетеді: аз болса да таза табыс жанға да, арға да жұғымды.
Қазіргі өмірде
Бұл мақал бүгінгі күні де өте өзекті. Мысалы, бір адам оңай ақша табу үшін заңсыз жұмысқа келіссе, қысқа уақытта пайда көргенімен, кейін абыройынан да, тыныш өмірінен де айырылады. Ал аз жалақы болса да адал еңбек етіп, таза нәпақа тапқан адам сенімге ие болып, берекелі өмір сүреді.
Adaldan alǵan túıme artyq.