Арсыздықтың
адамды жеңетін де жері бар.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Арсыздық адамды кейде күшпен емес, ұятсыздық, бетсіздік, әдепсіздік арқылы жеңеді. Яғни адам өз ар-намысын, ұятын, ішкі тазалығын жоғалтса, сыртқы қарсылассыз-ақ рухани жеңіліске ұшырайды. Бұл мақал адамға шамаңды емес, мінезіңді сақта, ардан айырылма деген ой айтады.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «жеңу» сөзі тек соғыстағы жеңіс емес, адамның намысын басу, қадірін түсіру мағынасында қолданылған. «Жері бар» деген тіркес арсыздықтың белгілі бір ортада, әлсіз мінезді, тәртіпсіз не ұяттан безген адамға әсер етіп, оны тығырыққа тірейтінін аңғартады. Яғни арсыздық сырттай ұсақ көрінгенімен, адамды іштен жояды.
Қазіргі өмірде
Қазіргі заманда бұл мақал әлеуметтік желідегі дөрекі сөз, өсек, өтірік немесе шектен шыққан мінез арқылы адамның абыройы қалай түсетінін түсіндіруге болады. Мысалы, бір қызметкер әріптесін көптің алдында орынсыз сөзбен қорлап, кейін өзі де ұжымда сыйдан қалады. Демек, арсыз қылық бір сәттік пайда әкелгендей көрінгенімен, ұзақ мерзімде адамды жеңіп, беделінен айырады.
adamdy jeńetin de jeri bar.