Арзан болса,
Алушыдан ынсап кетеді.
Қымбат болса,
Сатушыдан ынсап кетеді.

Негізгі мағынасы

Бұл мақал саудадағы әділдік пен ынсаптың сақталуын айтады. Тауар тым арзан болса, алушы «бұдан да арзанырақ болуы керек» деп қанағатсыздыққа салынады, еңбектің, заттың қадірін елемей кетеді. Ал тауар тым қымбат болса, сатушы пайда қуып, шектен шығып, ынсаптан айырылады. Яғни саудада да, жалпы өмірде де тепе-теңдік, қанағат және әділ өлшем қажет.

Образдар мен теңеулер

Мақалдағы «алушы» мен «сатушы» — екі жақтың мүддесін білдіретін бейнелер. «Ынсап» сөзі адамның ішкі таразысы, ар-ұяты сияқты көрінеді. Арзандық пен қымбаттық тек бағаны емес, адам мінезіндегі шектен шығуды да меңзейді: бір жағы қомағайлыққа, бір жағы орынсыз пайдакүнемдікке бастайды.

Қазіргі өмірде қолданылуы

Бүгінде бұл мақалды интернет-дүкенде, базарда немесе қызмет бағасын белгілегенде қолдануға болады. Мысалы, бір адам тауарын нарық бағасынан тым төмен қойса, сатып алушы оның сапасына күмәнданады; ал тым жоғары қойса, тұтынушы алмай кетеді. Сондықтан әділ баға — екі жаққа да тиімді жол.