Арамзаның құйрығы бір-ақ тұтам.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы: арамза, қулығы көп адамның «құйрығы» қысқа, яғни оның айласы ұзаққа бармайды деген ишара. Астарлы мағынасы — жаман ниет, қулық пен екіжүзділік ақырында әшкере болады. Арам адам қанша жасырып, сыр бермей жүрсе де, оның ісі бір күні білінеді. Халық бұл сөз арқылы өтірік, сатқындық, алдау сияқты мінездерді әшкерелеп, адалдықты жоғары қояды.
Образдар мен теңеулер
Мақалдағы «құйрық» — адамның ізі, пиғылы, істеген ісі деген бейнелі ұғым. «Бір-ақ тұтам» деу арқылы арамзаның айласы мардымсыз, қысқа екенін көрсетеді. Бұл жерде жануарға тән белгі адам мінезін сипаттауға қолданылып, мақалдың әсерін күшейтеді. Яғни сырттай сырлы көрінгенмен, ішкі сыры жұтаң адам көпке бармайтыны меңзеледі.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал өтірік уәде беріп, біреуді алдамақ болған адамдарға қатысты айтылады. Мысалы, бір қызметкер өзгенің еңбегін иеленіп, өзінше көрінгісі келсе, біраз уақыттан соң шындық ашылып, беделі түседі. Сонда жұрт «Арамзаның құйрығы бір-ақ тұтам» деп, арам пиғылдың ұзақ жасырынбайтынын ескертеді.