Арық қазған су ішер,
Араздасқан у ішер.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы: арық қазған адам суға қол жеткізеді, ал араздасқан, татулығы бұзылған адам у ішкендей ауыр күйге түседі. Астарлы мағынасы — еңбек пен ынтымақ адамға пайда әкеледі, ал кикілжің, өкпе мен жаулық өмірді улайды. Яғни бірлік бар жерде береке бар, ал араздық бар жерде тыныштық та, ырыс та кемиді.
Образдар мен теңеулер
«Арық қазу» — тек жер қазу емес, ортақ іске күш салу, алдын ала қамдану, еңбек ету белгісі. «Су ішер» — соның нәтижесінде пайда көріп, қажетіне жетеді деген ұғым. Ал «у ішер» деген теңеу араздықтың адамға ауыр зардап әкелетінін білдіреді. Мұнда у — нақты у емес, жан күйзелісі, өкпе, кесел, берекесіздік.
Қазіргі өмірде
Бұл мақал қазір де отбасында, жұмыста, достар арасында өте орынды айтылады. Мысалы, әріптестер бір-бірімен ренжісіп, ортақ жобаны созып жіберсе, нәтиже де әлсірейді. Ал олар татуласып, міндетті бөлісіп атқарса, жұмыс тез әрі сапалы бітеді. Сондықтан мақал адамдарды татулыққа, сабырға және ортақ мүддеге шақырады.
Arazdasqan ý isher.