Жақсылық, жамандық туралы — 14-бет 2192
Сұрыптау:
Гүл бар жерде тікен бар.
Негізгі мағынасы Гүл бар жерде тікен бар деген мақал өмірде әдемі, қызық, пайдалы нәрсенің қасында міндетті түрде…
Гүл патшасы - раушангүл.
Негізгі мағынасы «Гүл патшасы — раушангүл» деген мақал раушангүлдің гүл атаулының ішіндегі ең көріктісі, ең сәндісі…
Гүрілдеп келген жаудан,
Күлімдеп келген қас жаман.
Күлімдеп келген қас жаман.
Негізгі мағынасы Бұл мақал сырттай айбар шегіп, ашықтан-ашық қауіп төндірген жаудың өзі алдын ала танылады, одан…
Ғалам - адам үшін,
Адам - ғалам үшін.
Адам - ғалам үшін.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адам мен әлемнің бір-бірімен тығыз байланысын білдіреді. Тура мағынасында ғалам адамға өмір…
Ғалыммен жақын болсаң, қолың жетер,
Залыммен жақын болсаң, басың кетер.
Залыммен жақын болсаң, басың кетер.
Негізгі мағынасы Ғалыммен аралассаң, одан білім, ақыл, дұрыс бағыт аласың. Оның сөзі мен ісі сені биікке жетелейді…
Күнде бір мақал
«Жақсылық, жамандық туралы» сияқты мақалдар күн сайын таңғы 09:00-де Telegram-ға келеді
Даладағы дауылдан
Үйдегі дауыл дүлей.
Үйдегі дауыл дүлей.
Негізгі мағынасы Бұл мақал сырттағы қауіпті дауылдан да үй ішіндегі жанжалдың, берекесіздіктің ауыр екенін білдіреді…
Дау арылмас, алтын шірімес.
Негізгі мағынасы Дау-дамайдың түбіне толық нүкте қою қиын, себебі адам бар жерде пікір қайшылығы да, тартыс та болады…
Даукес түсінде дау көреді.
Негізгі мағынасы Даукес адам өмірде үнемі жанжал іздеп жүреді, сондықтан тіпті түсінде де дау-дамайды көреді. Мақал…
Дау төрт бұрышты,
Қамшы екі бұрышты.
Қамшы екі бұрышты.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: дау-дамайдың, жанжалдың төрткүл тарапқа тарайтыны, ал қамшының екі қыры…
Дәлдеп атып жауды өлтір,
Дәлдеп айтып дауды өлтір.
Дәлдеп айтып дауды өлтір.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — жауға қарсы да, дау-дамайға қарсы да нысананы дәл табу. Астарлы мағынасы…
Дәмі жоқ қауынның түйнегі көп.
Негізгі мағынасы Бұл мақал сырттай көп, мол көрінген нәрсенің бәрі бірдей сапалы емес екенін білдіреді. Қауынның…
Дәстүрдіц озығы бар, тозығы бар.
Негізгі мағынасы Бұл мақал дәстүрдің бәрі бірдей өзгермейтін, мінсіз нәрсе емес екенін білдіреді. Халық арасында…
Дәулетіне сәулеті сай,
Сәулетіне дәулеті сай.
Сәулетіне дәулеті сай.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адам мен елдің ішкі байлығы мен сыртқы көрінісі жарасса, өмірі де, тіршілігі де үйлесімді…
Демі бардың емі бар.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: тынысы бар, тірі адамға ем табуға болады. Астарлы мағынасы: қандай…
Деңгене жесең етті,
Сүйегі жыртар бетті.
Сүйегі жыртар бетті.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — деңгене деген майлы, құнарлы етті тамақ жеген адам тоқ, тойымды болады…
Диқан нанын жейді,
Жалқау арын жейді.
Жалқау арын жейді.
Негізгі мағынасы Диқан еңбектің арқасында өз нәпақасын тауып, адал асына жетеді. Ал жалқау адам еңбек етпегендіктен…
Доғалбас, от басында жоғалмас.
Негізгі мағынасы «Доғалбас, от басында жоғалмас» деген мақалдың тура мағынасы — басы аса қатты, долы не өжет адам…
Долы кісі бұтына сиеді.
Негізгі мағынасы Бұл мақал ашуланшақ, ызақор адамның өз мінезінің кесірінен абыройсыз күйге түсетінін білдіреді. Тура…
Долы кісі пышақ өткізеді.
Негізгі мағынасы Бұл мақал ашулы, долы адамның сөзі де, ісі де қауіпті болатынын білдіреді. Тура мағынасында «пышақ…
Долы қатын - жылауық,
Сұғанаң қатын - сұрауық.
Сұғанаң қатын - сұрауық.
Негізгі мағынасы Бұл мақал әйел мінезіндегі екі жағымсыз қылықты салыстырып отыр. «Долы қатын» — ашуланшақ, сабырсыз…
Доңызға таяқ қана өтер.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: доңызға әсер ететін нәрсе — таяқ, яғни ол тек күшпен ғана тыйылады…
Дос адамның белгісі қарлығаштай
Қас адамның белгісі қара тастай.
Қас адамның белгісі қара тастай.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адам мінезін екі түрлі бейнемен салыстырады. Дос адам қарлығаштай — жеңіл, жылы, жанға…
Дос болу оңай, сақтауы қиын,
Жау болу оңай, тоқтауы қиын.
Жау болу оңай, тоқтауы қиын.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамдар арасындағы қарым-қатынастың бағасын түсіндіреді. Дос болу, танысу, араласу оңай…
Дос іздедім, қармандым,
Тауып едім алдандым.
Тауып едім алдандым.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамға дос таңдауда өте сақ болу керегін ескертеді. Тура мағынасында: адам дос іздеп, көп…
Дос көңіліңді суытып айтады,
Қас көңіліңді жылытып айтады.
Қас көңіліңді жылытып айтады.
Негізгі мағынасы Бұл мақал шын дос пен қас адамның сөзін салыстырып тұр. Дос адам кейде жағымсыз, қатқылдау шындықты…
Досқа - жаз, жауға - аяз.
Негізгі мағынасы Бұл мақал дос пен дұшпанға деген көзқарастың екі бөлек болатынын аңғартады. Досқа — жаз, яғни жылы…
Доссыз адам тамырсыз терек.
Негізгі мағынасы «Доссыз адам тамырсыз терек» деген мақал адамның досы болмаса, тірегі де, сүйеніші де әлсіз болатынын…
Дос та дос, дұшпан да дос мал барында.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: қолыңда мал, дәулет, байлық бар кезде айналаңда дос көп көрінеді, тіпті…
Достыққа адалдық - рухқа адалдық.
Негізгі мағынасы Достыққа адал болу — адамның ішкі жан дүниесіне, ар-ұяты мен рухани тазалығына адал болумен тең. Бұл…
Достыққа достық - қарыз іс,
Дұшпаныңа әділ бол.
Дұшпаныңа әділ бол.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адам қарым-қатынасындағы әділет пен жауапкершілікті үйретеді. Досқа жасаған жақсылықтың…
Достың орны - төр,
Дұшпанның орны - көр.
Дұшпанның орны - көр.
Негізгі мағынасы Бұл мақал достық пен дұшпандықтың ара жігін анық көрсетеді. Тура мағынасында, досқа ең құрметті орын…
Досы жақсының өзі жақсы.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: жақсы адамның досы да жақсы болады. Астарлы мағынасы: адам өз ортасына…
Досым, досым дейсің,
Нанымды алдап жейсің.
Арпа, бидай піскенде,
Досым құрысын дейсің.
Нанымды алдап жейсің.
Арпа, бидай піскенде,
Досым құрысын дейсің.
Негізгі мағынасы Бұл мақал екіжүзді, пайдакүнем адамды әшкерелейді. Тура мағынасында, біреуді досым деп атап, оның…
Досыңа ат берме,
Ат берсең, ақырын жүр деме.
Ат берсең, ақырын жүр деме.
Негізгі мағынасы Бұл мақал досқа бір нәрсе берсең, кейін оның еркіндігін шектеме, ұсақ мінез көрсетпе деген ойды…
Досыңа балдай тәтті бол,
Дұшпанға тастай қатты бол.
Дұшпанға тастай қатты бол.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамға екі түрлі мінез ұстануды үйретеді: досқа — мейірімді, жылы, сыйлы болу керек; ал…
Досың ауырса ыңқылда.
Негізгі мағынасы Досың ауырса, оның халін өз басыңдағыдай сезін деген сөз. Тура мағынасында науқас адам қиналғанда…
Досыңды жамандама, доссыз қаласың.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамның өз досын орынсыз даттамауын ескертеді. Тура мағынасында: досың туралы жаман сөз…
Досыңды мақтағаның - өзіңді мақтағаның.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: досыңды мақтасаң, сол мақтау өзіңе де тиеді. Астарлы мағынасы: адамның…
Досыңмен дос болғанға шаттан,
Досыңмен дұшпан болғаннан сақтан.
Досыңмен дұшпан болғаннан сақтан.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамды достықты қадірлеуге, ал араздыққа жол бермеуге шақырады. Тура мағынасында, досыңмен…
Досыңмен дос болғанға шаттан,
Дұшпанмен дос болудан сақтан.
Дұшпанмен дос болудан сақтан.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамға дос таңдауда да, қарым-қатынаста да байыппен қарауды ескертеді. Шын досың болса…