Жақсылық , Жамандық туралы 2199
Жақсылық пен жамандық туралы мақал-мәтелдер өмірлік таңдау, мінез, адамгершілік пен жауапкершілікті ұқтырады.
2199
Мақал-мәтел
409.5K
Қаралым
186
Орташа
Сұрыптау:
Пышағы бар сүйгенін жер,
Пышағы жоқ тигенін жер.
Пышағы жоқ тигенін жер.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал сырттай қарағанда пышақ туралы айтқанымен, астарында қаруы, амалы, мүмкіндігі бар адам өз...
Тар киім тозғақ.
**Негізгі мағынасы** «Тар киім тозғақ» деген мақалдың тура мағынасы — тар, қысып тұрған киім тез тозады, тігісі сөгіліп,...
Іріген ауыздан шіріген сөз шығады.
**Негізгі мағынасы** Іріген ауыздан шіріген сөз шығады деген мақал адамның ішкі пиғылы мен мінезі қандай болса, аузынан...
Бетпақ «жеңдім» дейді,
Байғұс «көндім>> дейді.
Байғұс «көндім>> дейді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал өмірде күшті көрінген адам көбіне өз пайдасын жеңіс деп есептейтінін, ал әлсіз, шарасыз ж...
Ашу - дұшпан, ақыл - дос,
Ақылыңа ақыл қос.
Ақылыңа ақыл қос.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамды ашуға ермей, ақылға жүгінуге шақырады. Тура мағынасында ашу — адамның көңілін бұза...
Пұшыққа айна ұсынсаң, ашуландырасың.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал сыртқы кемшілігі бар, бірақ онысын көтере алмайтын адамға кемшілігін бетке баспа дегенді...
Жақсының басына іс түссе,
Ашынар да, ашылар.
Жаманның басына іс түссе,
Бір тулар да, басылар.
Ашынар да, ашылар.
Жаманның басына іс түссе,
Бір тулар да, басылар.
**Негізгі мағынасы** Жақсы адам қиындыққа тап болса, ол күйреп кетпейді: алдымен қиналып, ашынып, ауырсынса да, соңынан...
Пышақты өзіңе сұқ,
Ауырмаса, өзгеге сұқ.
Ауырмаса, өзгеге сұқ.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның өз ісіне, өз басына келетін ауыртпалыққа немқұрайды қарамауы керек деген ойды біл...
Кәрі кісі де бір,
Кәріп кісі де бір.
Кәріп кісі де бір.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал кәрі адам мен кедей, мұқтаж адамды бірдей сыйлау керек деген ойды білдіреді. Тура мағынас...
Жақсылық еткен алғыс алады.
**Негізгі мағынасы** Жақсылық жасаған адам міндетті түрде сый-құрметке, алғысқа ие болады. Бұл мақалдың тура мағынасы —...
Отанға опасыздық еткенің - өз түбіңе жеткенің.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — Отанға сатқындық жасаған адам ақырында өзіне де, өз өміріне де зиян к...
Өтірік пен шындық арасы - екі елі.
**Негізгі мағынасы** «Өтірік пен шындық арасы - екі елі» мақалында өтіріктің шындықтан алыс емес екені айтылады. Яғни ж...
Бүлінгеннен бүлдіргі алма.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: бір нәрсе бүлініп, жарамсыз күйге түскеннен кейін, соның ішінен пайда і...
Қатты жерде қақ тұрар ,
Ынсапты елде Хақ тұрар.
Ынсапты елде Хақ тұрар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның да, елдің де ішкі берік мінезін жоғары қояды. «Қатты жерде қақ тұрар» дегені — же...
Досым, досым дейсің,
Нанымды алдап жейсің.
Арпа, бидай піскенде,
Досым құрысын дейсің.
Нанымды алдап жейсің.
Арпа, бидай піскенде,
Досым құрысын дейсің.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал екіжүзді, пайдакүнем адамды әшкерелейді. Тура мағынасында, біреуді досым деп атап, оның н...
Ең көп оқылған
Су ішкен құдығыңа түкірме.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — су алып, ішіп жүрген құдыққа түкіруге болмайды, өйткені ол суды ластай...
Ас біреудікі болғанмен қарын өзіңдікі,
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — ас-су біреудің дастарқанынан, өзгенің қолынан келуі мүмкін, ал оны қор...
Сенген қойым сен болсаң,
Күйсегеніңе болайын.
Күйсегеніңе болайын.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал біреуге қатты сеніп, соған үміт артқан адамның сөзін білдіреді. Тура мағынасы — «егер се...
Жел тұрмаса, шөптің басы қимылдамайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал кез келген оқиғаның, сөздің не әңгіме-өсектің артында белгілі бір себеп болатынын білдіре...
Сала берме көзіңді әр жақсыға,
Бәрі жақсы көрінер алғашқыда.
Бәрі жақсы көрінер алғашқыда.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамды әр нәрсеге, әр адамға бірден сеніп, үстірт бағаламауға шақырады. Тура мағынасында:...
Бұл санаттағы мақал-мәтелдер жақсылық пен жамандықтың ара-жігін айқындап, адам баласын ізгілікке, адалдыққа және сабырға үндейді. Қазақ даналығы жақсылықтың қайтарымы болатынын, ал жамандықтың түбі өкінішке апаратынын қысқа да нұсқа тіркестермен жеткізеді.
Жинақта достық, қиянат, кешірім, ниет, сөз бен іс бірлігі сияқты тақырыптар жиі кездеседі. Мұндай мақалдар күнделікті өмірде дұрыс шешім қабылдауға, жақсы мінез қалыптастыруға және жаман әдеттен сақтануға бағыт береді.
Жинақта достық, қиянат, кешірім, ниет, сөз бен іс бірлігі сияқты тақырыптар жиі кездеседі. Мұндай мақалдар күнделікті өмірде дұрыс шешім қабылдауға, жақсы мінез қалыптастыруға және жаман әдеттен сақтануға бағыт береді.