Жақсылық , Жамандық туралы 2199
Жақсылық пен жамандық туралы мақал-мәтелдер өмірлік таңдау, мінез, адамгершілік пен жауапкершілікті ұқтырады.
2199
Мақал-мәтел
622.5K
Қаралым
283
Орташа
Сұрыптау:
Сүттен ақ, судан таза.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал бір адамның не бір істің өте таза, адал, кіршіксіз екенін білдіреді. Тура мағынасында сүт...
Қара кісінің қаны шыққанша,
Сары кісінің жаны шығады.
Сары кісінің жаны шығады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — қара түсті, сары түсті адам туралы емес, әр істің салдары әртүрлі бола...
Жақсыдан үйрен, жаманнан жирен.
**Негізгі мағынасы** Жақсы адамның ісі мен мінезі үлгі болады, одан үйрену керек. Ал жаман адамның қылығы мен теріс әрек...
Досыңмен дос болғанға шаттан,
Досыңмен дұшпан болғаннан сақтан.
Досыңмен дұшпан болғаннан сақтан.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамды достықты қадірлеуге, ал араздыққа жол бермеуге шақырады. Тура мағынасында, досыңме...
Жатқан жыланның құйрығын баспа.
**Негізгі мағынасы** «Жатқан жыланның құйрығын баспа» деген мақал сақ бол, өзіңе зиян келтіретін іске орынсыз араласпа...
Жақсы сөйлесе, аузынан гүл төгілер,
Жаман сөйлесе, аузынан жын төгілер.
Жаман сөйлесе, аузынан жын төгілер.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал сөздің адам мінезін, ішкі дүниесін айқындайтынын білдіреді. Жақсы адам жылы, сыпайы, ойлы...
Пышақты өзіңе сұқ,
Ауырмаса, өзгеге сұқ.
Ауырмаса, өзгеге сұқ.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның өз ісіне, өз басына келетін ауыртпалыққа немқұрайды қарамауы керек деген ойды біл...
Кірді сумен жуады, суды немен жуады?
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — кірді сумен жуамыз, ал судың өзін немен тазартуға болады деген сұрақ....
Жаны ашымастың қасында басың ауырмасын.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: жаны ашымайтын, мейірімі жоқ адамның қасында жүрсең, өзіңе зиян келіп,...
Әйелді теппе аяқпен,
Баланы ұрма таяқпен,
Әйелді тепсең, сағы сынады,
Баланы ұрсаң бағы сынады.
Баланы ұрма таяқпен,
Әйелді тепсең, сағы сынады,
Баланы ұрсаң бағы сынады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал әйел мен балаға қаталдық көрсетпеуді, күшпен емес, мейіріммен қарауды үйретеді. Тура мағы...
Қасқыр - ауыз, түлкі - құйрық.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал айлакер, қу тілді, сырттай момын көрінгенімен ішінен өз пайдасын ғана ойлайтын адамды мең...
Кіммен қарайсаң, сонымен ағар.
**Негізгі мағынасы** Кіммен аралассаң, сол адамның мінезі, әдеті, ойлау тәсілі саған да жұғады деген ой айтылады. Тура...
Адамға адам жат емес.
**Негізгі мағынасы** «Адамға адам жат емес» деген мақалдың тура мағынасы — әр адам өзге адамнан бөлек, жат, сырт емес. А...
Қасықтап жинағанды шөміштеп төкпе.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: қасықпен аз-аздан жинаған нәрсені шөмішпен бір-ақ төгіп жіберме деген...
Жақсының күнде бір үйі кеңиді,
Жаманның күнде бір үйі кемиді.
Жаманның күнде бір үйі кемиді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — жақсы адамды ел-жұрт құрметтеп, үйіне жиі келіп-кетеді, сондықтан оның...
Ең көп оқылған
Су ішкен құдығыңа түкірме.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — су алып, ішіп жүрген құдыққа түкіруге болмайды, өйткені ол суды ластай...
Сенген қойым сен болсаң,
Күйсегеніңе болайын.
Күйсегеніңе болайын.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал біреуге қатты сеніп, соған үміт артқан адамның сөзін білдіреді. Тура мағынасы — «егер се...
Ас біреудікі болғанмен қарын өзіңдікі,
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — ас-су біреудің дастарқанынан, өзгенің қолынан келуі мүмкін, ал оны қор...
Жел тұрмаса, шөптің басы қимылдамайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал кез келген оқиғаның, сөздің не әңгіме-өсектің артында белгілі бір себеп болатынын білдіре...
Сала берме көзіңді әр жақсыға,
Бәрі жақсы көрінер алғашқыда.
Бәрі жақсы көрінер алғашқыда.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамды әр нәрсеге, әр адамға бірден сеніп, үстірт бағаламауға шақырады. Тура мағынасында:...
Бұл санаттағы мақал-мәтелдер жақсылық пен жамандықтың ара-жігін айқындап, адам баласын ізгілікке, адалдыққа және сабырға үндейді. Қазақ даналығы жақсылықтың қайтарымы болатынын, ал жамандықтың түбі өкінішке апаратынын қысқа да нұсқа тіркестермен жеткізеді.
Жинақта достық, қиянат, кешірім, ниет, сөз бен іс бірлігі сияқты тақырыптар жиі кездеседі. Мұндай мақалдар күнделікті өмірде дұрыс шешім қабылдауға, жақсы мінез қалыптастыруға және жаман әдеттен сақтануға бағыт береді.
Жинақта достық, қиянат, кешірім, ниет, сөз бен іс бірлігі сияқты тақырыптар жиі кездеседі. Мұндай мақалдар күнделікті өмірде дұрыс шешім қабылдауға, жақсы мінез қалыптастыруға және жаман әдеттен сақтануға бағыт береді.