Жақсылық , Жамандық туралы 2199
Жақсылық пен жамандық туралы мақал-мәтелдер өмірлік таңдау, мінез, адамгершілік пен жауапкершілікті ұқтырады.
2199
Мақал-мәтел
409.5K
Қаралым
186
Орташа
Сұрыптау:
Әкім әділ болмаса, халық бұзылады,
Сауда әділ болмаса, нарық бұзылады.
Сауда әділ болмаса, нарық бұзылады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал әділдіктің қоғам өміріндегі ең басты өлшем екенін айтады. Тура мағынасында, әкім әділ бол...
Адал бала - ырысың,
Арам бала құрысын.
Арам бала құрысын.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалда ата-ананың, әулеттің шын ырысы — адал, тәрбиелі, жақсы мінезді бала екені айтылады. «Ад...
Игіліктің ерте, кеші жоқ.
**Негізгі мағынасы** Игі іс жасауға, жақсылыққа ұмтылуға уақыт кешігіп қалмайды. Адам қай кезде де қайырымды болып, пайд...
Темір сырын отта танытады,
Адам сырын жоқта танытады.
Адам сырын жоқта танытады.
**Негізгі мағынасы** Темірдің шын сапасы мен беріктігі отқа салғанда білінетіні сияқты, адамның да шын мінезі, төзімі, і...
Әдептілік, ар-ұят -
Адамдық белгісі.
Тұрпайы мінез, тағы жат -
Надандық белгісі.
Адамдық белгісі.
Тұрпайы мінез, тағы жат -
Надандық белгісі.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамды адам ететін басты қасиет — әдеп, ар-ұят екенін айтады. Әдепті, ұятты адам өз міне...
Қызғанғаның қызыл итке жем болды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал қызғаныштың адамға пайда әкелмейтінін, керісінше өзіне де, өзгеге де зиян тигізетінін біл...
Қайтып кірер есікті қатты жаппа.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамға ашуға беріліп, біреумен араны мүлде үзіп тастамауды ескертеді. Тура мағынада — есі...
Ханмын деп аспа,
Баймын деп таспа.
Баймын деп таспа.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамға мансапқа, байлыққа мастанбауды ескертеді. «Ханмын деп аспа» дегені — билікке, атақ...
Жыланның уы тісінде,
Адамның уы тілінде.
Адамның уы тілінде.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал жыланның зияны оның тісіндегі уында болса, адамға ең ауыр жараны тілмен айтылған сөз түс...
Қасқыр - ауыз, түлкі - құйрық.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал айлакер, қу тілді, сырттай момын көрінгенімен ішінен өз пайдасын ғана ойлайтын адамды мең...
Иттің ұлығанын бөрі естімес.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: ит қанша ұлыса да, бөрі оған назар аудармайды, мән бермейді. Астарлы ма...
Ұры басқаның малын жейді,
Өзінің арын жейді.
Өзінің арын жейді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ұрлықтың түбі жақсылыққа апармайтынын ескертеді. Тура мағынада ұры бөтеннің малын алып, п...
Көпті сыйлағаның - өзіңді сыйлағаның.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: көпшілікке, ел-жұртқа құрмет көрсетсең, сол құрмет өзіңе де қайтады. Ас...
Шыбынның басына бақ қонса,
Самұрық келіп сәлем береді.
Самұрық келіп сәлем береді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — өте кішкентай, қадірсіз көрінетін шыбынның басына бақ қонса, тіпті алы...
Ақылдыға - заң, ақымаққа - таяқ.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — ақылды адамға тәртіп пен ереже жеткілікті, ол дұрыс жолды сөзбен де,...
Ең көп оқылған
Су ішкен құдығыңа түкірме.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — су алып, ішіп жүрген құдыққа түкіруге болмайды, өйткені ол суды ластай...
Ас біреудікі болғанмен қарын өзіңдікі,
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — ас-су біреудің дастарқанынан, өзгенің қолынан келуі мүмкін, ал оны қор...
Сенген қойым сен болсаң,
Күйсегеніңе болайын.
Күйсегеніңе болайын.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал біреуге қатты сеніп, соған үміт артқан адамның сөзін білдіреді. Тура мағынасы — «егер се...
Жел тұрмаса, шөптің басы қимылдамайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал кез келген оқиғаның, сөздің не әңгіме-өсектің артында белгілі бір себеп болатынын білдіре...
Сала берме көзіңді әр жақсыға,
Бәрі жақсы көрінер алғашқыда.
Бәрі жақсы көрінер алғашқыда.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамды әр нәрсеге, әр адамға бірден сеніп, үстірт бағаламауға шақырады. Тура мағынасында:...
Бұл санаттағы мақал-мәтелдер жақсылық пен жамандықтың ара-жігін айқындап, адам баласын ізгілікке, адалдыққа және сабырға үндейді. Қазақ даналығы жақсылықтың қайтарымы болатынын, ал жамандықтың түбі өкінішке апаратынын қысқа да нұсқа тіркестермен жеткізеді.
Жинақта достық, қиянат, кешірім, ниет, сөз бен іс бірлігі сияқты тақырыптар жиі кездеседі. Мұндай мақалдар күнделікті өмірде дұрыс шешім қабылдауға, жақсы мінез қалыптастыруға және жаман әдеттен сақтануға бағыт береді.
Жинақта достық, қиянат, кешірім, ниет, сөз бен іс бірлігі сияқты тақырыптар жиі кездеседі. Мұндай мақалдар күнделікті өмірде дұрыс шешім қабылдауға, жақсы мінез қалыптастыруға және жаман әдеттен сақтануға бағыт береді.