Гүрілдеп келген жаудан,
Күлімдеп келген қас жаман.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал сырттай айбар шегіп, ашықтан-ашық қауіп төндірген жаудың өзі алдын ала танылады, одан сақтануға болады дегенді білдіреді. Ал күлімдеп, жылы шырай танытып келген қас адам — ең қауіптісі. Өйткені ол дұшпандық ойын жасырып, сенімге кіріп, зиянын білдіртпей тигізеді. Яғни тура мағынасы — гүрілдеген, айбат көрсеткен жау; астарлы мағынасы — ашық дұшпаннан гөрі, сырты жұмсақ, іші арам адамнан абай болу.
Образдар мен теңеулер
"Гүрілдеп келген жау" деген тіркес үрейлі дауыс, қатты қимыл, көзге анық көрінетін қауіп бейнесін жасайды. Ал "күлімдеп келген қас жаман" — беті жылы, сөзі тәтті, бірақ пиғылы бұзық адамды меңзейді. Күлімдеу мұнда мейірім емес, алдау құралы ретінде берілген. Осы қарсы қою арқылы мақал шынайы қауіптің кейде сырттан емес, іштен келетінін аңғартады.
Қазіргі өмірде
Қазіргі таңда бұл мақал жалған досқа, екіжүзді әріптеске немесе алдап-арбауға бейім адамға қатысты айтылады. Мысалы, бір қызметкер сізге үнемі күліп сөйлеп, сеніміңізге кіріп алып, кейін бәсекелесіңізге құпия ақпаратыңызды берсе, дәл осы мақал орынды болады.
Kúlimdep kelgen qas jaman.