Досыңмен дос болғанға шаттан,
Дұшпанмен дос болудан сақтан.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал адамға дос таңдауда да, қарым-қатынаста да байыппен қарауды ескертеді. Шын досың болса, соған қуанып, достықты қадірлеу керек. Ал дұшпанмен жақындасып, оны дос көріп сеніп кету қауіпті, өйткені оның ішкі ниеті таза болмауы мүмкін. Астарлы мағынасы — жақсы ниетті адамды бағала, ал қастық ойлаған жанға орынсыз сенбе.
Образдар мен теңеулер
Мақалдағы «дос» — адалдықтың, сенімнің, тіректің бейнесі. «Дұшпан» — сырттай жылы көрінгенімен, іші басқа болуы мүмкін адамды білдіреді. Мұнда «дос болу» сөзі жай араласу емес, жүрекпен сену, сыр ашу, бір сапта жүру мағынасында қолданылған. Сондықтан мақал шынайы достық пен жалған жақындықты қарама-қарсы қояды.
Қазіргі өмірде
Бүгінгі күні бұл сөзді әлеуметтік ортада, жұмыста не интернеттегі қатынастарда қолдануға болады. Мысалы, адам өзіне үнемі тиісіп, зиян келтіріп жүрген кісіге барлық сыры мен жоспарын айтып қойса, кейін опық жеуі мүмкін. Ал сенімді досына арқа сүйеп, қуанышын да, қиыншылығын да бөлісу — дұрыс әрекет.
Dushpanmen dos bolýdan saqtan.