Достық, жолдас туралы 276
Достық туралы қазақ мақал-мәтелдері адалдық, сыйластық пен бірліктің қадірін қысқа да нұсқа жеткізеді.
276
Мақал-мәтел
57.6K
Қаралым
208
Орташа
Сұрыптау:
Досы көпті жау алмайды,
Ақылы көпті дау алмайды.
Ақылы көпті дау алмайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — көп досы бар адамға жау батпайды, ал ақылы мол адамды дау жеңе алмайды...
Дос та дос, дұшпан да дос мал барында.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: қолыңда мал, дәулет, байлық бар кезде айналаңда дос көп көрінеді, тіпті...
Жауға жалынба, досқа тарылма.
**Негізгі мағынасы** Жауға жалынба, досқа тарылма деген мақал адамға екі түрлі мінезді қатар ұсынады: дұшпан алдында еңк...
Өзіңнен жолдасың мықты болсын.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адам өз ортасын дұрыс таңдауы керек деген ойды білдіреді. Мұндағы тура мағынасы — сапарда...
Досым, досым дейсің,
Нанымды алдап жейсің.
Арпа, бидай піскенде,
Досым құрысын дейсің.
Нанымды алдап жейсің.
Арпа, бидай піскенде,
Досым құрысын дейсің.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал екіжүзді, пайдакүнем адамды әшкерелейді. Тура мағынасында, біреуді досым деп атап, оның н...
Жауда да бір үйің болсын.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — тіпті жау жақта, бөтен елде не қиын ортада да паналайтын, бас сұғатын...
Дос - егіз, дұшпан - сегіз.
**Негізгі мағынасы** Дос адам өмірде ең жақын тірек, сырлас әрі сенімді серік болады. Сондықтан «дос — егіз» дегені: шын...
Қайтып кірер есікті қатты жаппа.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамға ашуға беріліп, біреумен араны мүлде үзіп тастамауды ескертеді. Тура мағынада — есі...
Жолдан қосылған жолдас болмайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: жол үстінде, жолай қосылған адам ұзақ сапарлас болғанмен, шынайы жолдас...
Достың ескісі, киімнің жаңасы жақсы.
**Негізгі мағынасы** Достың ескісі, киімнің жаңасы жақсы деген мақалдың тура мағынасы — ескі дос та, жаңа киім де жақсы...
Жолдасың жақсы болса, жолым ұзақ деме,
Жолдасың жаман болса, қолым ұзын деме.
Жолдасың жаман болса, қолым ұзын деме.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адам өміріндегі серіктің, жолдастың орны зор екенін айтады. Тура мағынада, сапарға шыққан...
Жақсымен жүрсең,
Жақсымен жақсы боларсың.
Жаманмен жүрсең,
Жын ұрып, бақсы боларсың.
Жақсымен жақсы боларсың.
Жаманмен жүрсең,
Жын ұрып, бақсы боларсың.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адам мінезі мен ортаның ықпалы күшті екенін білдіреді. Жақсы адаммен аралассаң, оның тәрт...
Байдан жұғар, балдан тамар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: бай адамның қасында жүргенде, одан бірдеңе жұғуы мүмкін, ал балдан тамш...
Құданы Құдай қосады,
Досты періште қосады.
Досты періште қосады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал құда-жекжаттықтың, туыстық байланыстардың жай ғана адам таңдауы емес, үлкен тағдырлы, мән...
Әкесі құрдастың баласы құрдас.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — әкелері құрдас, яғни жасы, замандастығы бір адамдардың балалары да көб...
Ең көп оқылған
Аста тұз тәтті, адамда дос тәтті.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы бойынша, асқа дәм беретін нәрсе — тұз, ал адам өмірін мәнді ететін нәрс...
Басыңа іс түссе,
Жақсы көмек етеді.
Жаман күліп өтеді.
Жақсы көмек етеді.
Жаман күліп өтеді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал қиындыққа тап болғанда адамның шын досы мен жаны ашыр жақыны білінеді деген ойды білдіред...
Жолы болар жігіттің,
Жеңгесі шығар алдынан.
Жеңгесі шығар алдынан.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: жолы оңға басатын, ісі сәтті жігіттің алдынан жеңгесі шығып, жолын ашы...
Досың ауырса ыңқылда.
**Негізгі мағынасы** Досың ауырса, оның халін өз басыңдағыдай сезін деген сөз. Тура мағынасында науқас адам қиналғанда ж...
Бір көрген - біліс,
Екі көрген - таныс.
Екі көрген - таныс.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адаммен араласу мен жақындықтың біртіндеп қалыптасатынын білдіреді. Бір рет көрген адамды...
Бұл бөлімде достық туралы қазақтың мақал-мәтелдері жинақталған. Олар адал дос пен жалған досты айыру, қиын күнде қолдау көрсету, сенім мен құрметтің маңызын ұрпақтан-ұрпаққа нақыл сөзбен жеткізеді.
Достыққа арналған мақал-мәтелдер адамның мінезін, қарым-қатынас мәдениетін және ортақ мақсатқа жұмылудың құнын түсіндіреді. Мұнда дос таңдаудың жауапкершілігі, татулықтың берекесі, бірлік бар жерде тірлік бар екені сияқты ойлар кеңінен көрініс табады.
Достыққа арналған мақал-мәтелдер адамның мінезін, қарым-қатынас мәдениетін және ортақ мақсатқа жұмылудың құнын түсіндіреді. Мұнда дос таңдаудың жауапкершілігі, татулықтың берекесі, бірлік бар жерде тірлік бар екені сияқты ойлар кеңінен көрініс табады.