Достық, жолдас туралы 276
Достық туралы қазақ мақал-мәтелдері адалдық, сыйластық пен бірліктің қадірін қысқа да нұсқа жеткізеді.
276
Мақал-мәтел
80.4K
Қаралым
291
Орташа
Сұрыптау:
Жақсымен жүрсең,
Жақсымен жақсы боларсың.
Жаманмен жүрсең,
Жын ұрып, бақсы боларсың.
Жақсымен жақсы боларсың.
Жаманмен жүрсең,
Жын ұрып, бақсы боларсың.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адам мінезі мен ортаның ықпалы күшті екенін білдіреді. Жақсы адаммен аралассаң, оның тәрт...
Үйдің жылы, суығын,
Қыс түскенде білерсің.
Кімнің алыс, жақынын,
Іс түскенде білерсің.
Қыс түскенде білерсің.
Кімнің алыс, жақынын,
Іс түскенде білерсің.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адам мен үйдің, сондай-ақ ағайын-туыстың шын қадірі сын сәтте білінетінін айтады. Үйдің ж...
Дос - егіз, дұшпан - сегіз.
**Негізгі мағынасы** Дос адам өмірде ең жақын тірек, сырлас әрі сенімді серік болады. Сондықтан «дос — егіз» дегені: шын...
Есепті дос айырылмас.
**Негізгі мағынасы** Есепті дос — пайдасын да, орнын да білетін, арадағы сыйластықты сақтайтын, қисынмен әрекет ететін а...
Жолдан қосылған жолдас болмайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: жол үстінде, жолай қосылған адам ұзақ сапарлас болғанмен, шынайы жолдас...
Досым, досым дейсің,
Нанымды алдап жейсің.
Арпа, бидай піскенде,
Досым құрысын дейсің.
Нанымды алдап жейсің.
Арпа, бидай піскенде,
Досым құрысын дейсің.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал екіжүзді, пайдакүнем адамды әшкерелейді. Тура мағынасында, біреуді досым деп атап, оның н...
Досыңмен дос болғанға шаттан,
Досыңмен дұшпан болғаннан сақтан.
Досыңмен дұшпан болғаннан сақтан.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамды достықты қадірлеуге, ал араздыққа жол бермеуге шақырады. Тура мағынасында, досыңме...
Қайғы бөліссе, азаяды,
Қуаныш бөліссе, көбейеді.
Қуаныш бөліссе, көбейеді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның ішкі күйі мен сезімі бөліскен сайын өзгеретінін айтады. Қайғыны жалғыз көтерсең,...
Күлме досыңа, келер басыңа.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамды кекетуге, біреудің жағдайына мысқылмен қарауға тыйым салады. Қазір күліп тұрған нә...
Достың ескісі, киімнің жаңасы жақсы.
**Негізгі мағынасы** Достың ескісі, киімнің жаңасы жақсы деген мақалдың тура мағынасы — ескі дос та, жаңа киім де жақсы...
Досыңмен дос болғанға шаттан,
Дұшпанмен дос болудан сақтан.
Дұшпанмен дос болудан сақтан.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамға дос таңдауда да, қарым-қатынаста да байыппен қарауды ескертеді. Шын досың болса, с...
Әкесі құрдастың баласы құрдас.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — әкелері құрдас, яғни жасы, замандастығы бір адамдардың балалары да көб...
Әкесі достың баласы дос.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал туыстық та, таныстық та адамның аралас-құралас өмірінде жалғасып, ұрпаққа әсер ететінін б...
Кіммен қарайсаң, сонымен ағар.
**Негізгі мағынасы** Кіммен аралассаң, сол адамның мінезі, әдеті, ойлау тәсілі саған да жұғады деген ой айтылады. Тура...
Жауға жалынба, досқа тарылма.
**Негізгі мағынасы** Жауға жалынба, досқа тарылма деген мақал адамға екі түрлі мінезді қатар ұсынады: дұшпан алдында еңк...
Ең көп оқылған
Аста тұз тәтті, адамда дос тәтті.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы бойынша, асқа дәм беретін нәрсе — тұз, ал адам өмірін мәнді ететін нәрс...
Жолы болар жігіттің,
Жеңгесі шығар алдынан.
Жеңгесі шығар алдынан.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: жолы оңға басатын, ісі сәтті жігіттің алдынан жеңгесі шығып, жолын ашы...
Басыңа іс түссе,
Жақсы көмек етеді.
Жаман күліп өтеді.
Жақсы көмек етеді.
Жаман күліп өтеді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал қиындыққа тап болғанда адамның шын досы мен жаны ашыр жақыны білінеді деген ойды білдіред...
Бір көрген - біліс,
Екі көрген - таныс.
Екі көрген - таныс.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адаммен араласу мен жақындықтың біртіндеп қалыптасатынын білдіреді. Бір рет көрген адамды...
Досың ауырса ыңқылда.
**Негізгі мағынасы** Досың ауырса, оның халін өз басыңдағыдай сезін деген сөз. Тура мағынасында науқас адам қиналғанда ж...
Бұл бөлімде достық туралы қазақтың мақал-мәтелдері жинақталған. Олар адал дос пен жалған досты айыру, қиын күнде қолдау көрсету, сенім мен құрметтің маңызын ұрпақтан-ұрпаққа нақыл сөзбен жеткізеді.
Достыққа арналған мақал-мәтелдер адамның мінезін, қарым-қатынас мәдениетін және ортақ мақсатқа жұмылудың құнын түсіндіреді. Мұнда дос таңдаудың жауапкершілігі, татулықтың берекесі, бірлік бар жерде тірлік бар екені сияқты ойлар кеңінен көрініс табады.
Достыққа арналған мақал-мәтелдер адамның мінезін, қарым-қатынас мәдениетін және ортақ мақсатқа жұмылудың құнын түсіндіреді. Мұнда дос таңдаудың жауапкершілігі, татулықтың берекесі, бірлік бар жерде тірлік бар екені сияқты ойлар кеңінен көрініс табады.