Достық, жолдас туралы — 5-бет 273
Сұрыптау:
Жігіттің жайын жолдасына қарап жоры.
Негізгі мағынасы Жігіттің жай-күйін, мінезі мен ниетін білгің келсе, жолдасына қарап болжа. Адам өз ойын жасырып, сөзін…
Жітікке саяқ қосылып.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — жүрісі шапшаң, мінезі сергек, ісі жүйрік адамға жеке жүрген, саяқ мінген…
Жолға шықсаң, жолдасыңды сайлап шық.
Негізгі мағынасы Жолға шығарда жолдасыңды таңдап ал. Ұзақ сапарда серігіңнің мінезі бәрінен анық білінеді: жақсы жолдас…
Жолдан қосылған жолдас болмайды.
Негізгі мағынасы Жол үстінде кездейсоқ қосылған адам бірнеше күн қатар жүрсе де, нағыз жолдас болып кетпейді. Оның…
Жолдас болма қуға,
Басың қалар дауға.
Басың қалар дауға.
Негізгі мағынасы Бұл мақал айлакер, қу, қулыққа жақын адаммен жолдас болмауға шақырады. Тура мағынасында: ондай адаммен…
Күнде бір мақал
«Достық, жолдас туралы» сияқты мақалдар күн сайын таңғы 09:00-де Telegram-ға келеді
Жолдас күту - жарға сын,
Жалған сөздік - арға сын.
Жалған сөздік - арға сын.
Негізгі мағынасы Бұл мақал жолдас таңдаудың да, уәдеге берік болудың да өте маңызды екенін айтады. Бірінші жолда…
Жолдасты жол айырады.
Негізгі мағынасы Жол — жолдасты сынайтын, айырып танытатын нәрсе. «Айыру» мұнда «ажырату, танып білу» мағынасында…
Жолдасы жаманды жау алады.
Негізгі мағынасы Жолдасы жаман адамды жау алады. Қатер төнгенде жаман серік қашып кетеді, сырыңды ашып қояды не жауды…
Жолдасы көптің қолдасы көп.
Негізгі мағынасы Жолдасы көп адамның қолдасы, яғни қол ұшын беретін, жағын алатын адамы да көп. Мақал достың санын қиын…
Жолдасы көптің олжасы көп.
Негізгі мағынасы Жолдасы көп адамның олжасы да көп болады. Ертеде олжа аңшылықтан, жорықтан, сапардан түсетін табыс…
Жолдасын жамандаған жолдассыз қалады.
Негізгі мағынасы Жолдасын жамандаған адам ақырында жолдассыз қалады. Біреудің сыртынан сөз айтқан кісіге басқалар да…
Жолдасын жолда тастамас болар.
Негізгі мағынасы Жақсы жолдас серігін жол ортасында тастап кетпейді: аты болдырса, өзі ауырып қалса, жау қуса да…
Жолдасын тастаған жолда қалар.
Негізгі мағынасы Жолдасын жол ортасында тастап кеткен адамның өзі де жолда қалады. Мақал опасыздықтың түбі өзіңе…
Жолдасың жақсы болса, жолым ұзақ деме,
Жолдасың жаман болса, қолым ұзын деме.
Жолдасың жаман болса, қолым ұзын деме.
Негізгі мағынасы Жолдасың жақсы болса, жолдың ұзақтығы сезілмейді: әңгіме, көмек, қамқорлық жолды қысқартады. Ал…
Жолдасың жаман болса,
Алыс жүріп түн қатпа;
Қатының жаман болса,
Кісі алдында тіл қатпа.
Алыс жүріп түн қатпа;
Қатының жаман болса,
Кісі алдында тіл қатпа.
Негізгі мағынасы Жолдасың жаман болса, алыс сапарға шығып, түнде жол жүрме; әйелің жаман болса, жұрт алдында оған тіл…
Жолы болар жігітке
Жолдан жолдас қосылар.
Жолдан жолдас қосылар.
Негізгі мағынасы Жолы болатын жігітке жолдас жолдың өзінен табылады: үйден жалғыз шықса да, сапар үстінде оған серік…
Жолы болар жігіттің,
Жеңгесі шығар алдынан.
Жеңгесі шығар алдынан.
Негізгі мағынасы Ісі оңға басатын, бағы жанған жігіттің алдынан жеңгесі шығады: не қонақ қылады, не керек кісіге…
Жора-жолдас не керек,
Жауға бірге шаппаса?
Арғымақ мініп не керек,
Жабыдан озып, артпаса?
Жауға бірге шаппаса?
Арғымақ мініп не керек,
Жабыдан озып, артпаса?
Негізгі мағынасы Жауға бірге шаппаса, жора-жолдастың не керегі бар? Жабыдан озып кетпесе, арғымақ мінудің не керегі…
Жорғалымен жолдас болма,
Атақтымен ойнас болма.
Атақтымен ойнас болма.
Негізгі мағынасы Мақал тең емес серіктестіктен сақтандырады. Тура мағынасы: астында жорға аты бар адаммен жолдас болма…
Жорға мінген жолдасына қарамайды.
Негізгі мағынасы Жорға мінген кісі жайлы, жүрдек атына мәз болып алға кетеді де, артта қалған жолдасына бұрылып…
Жорға мінген жолдасынан айырылар,
Көп жасаған құрдасынан айырылар.
Көп жасаған құрдасынан айырылар.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамның өмір жолында бәрі уақытша екенін, байлық та, мәртебе де, қуаныш та ұзаққа…
Жыласуға жақын жақсы,
Сыйласуға жат жақсы.
Сыйласуға жат жақсы.
Негізгі мағынасы Қаза, қайғы кезінде қасыңда жақыныңның болғаны жақсы: туыс қайғыңды өзінікіндей көтереді, бірге…
Кедей мен бай жолдас болмас,
Қасқыр мен қой жолдас болмас.
Қасқыр мен қой жолдас болмас.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — табиғаты, тұрмысы, мүддесі бөлек кедей мен байдың, қасқыр мен қойдың бір…
Кімді сүйсең де,
Шын көңіліңмен сүй.
Шын көңіліңмен сүй.
Негізгі мағынасы Сүйген адамыңды, ол кім болса да, шын жүректен, екіжүзділіксіз сүй дейді. Сүйіспеншілік жартылай, көз…
Кіммен қарайсаң, сонымен ағар.
Негізгі мағынасы Кіммен аралассаң, сол адамның мінезі, әдеті, ойлау тәсілі саған да жұғады деген ой айтылады. Тура…
Кісінің көзіне көзің түссе,
Көңіл жібіп, мейір түсер.
Көңіл жібіп, мейір түсер.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамды бетпе-бет көрісудің, жүздесудің әсері зор екенін айтады. Біреудің көзіне тура…
Көзден кетсе, көңілден кетеді.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адам көзіне жиі түсіп, араласып жүрген нәрсе не адам есте берік сақталатынын, ал көз…
Көзсіз күнелтсең де,
Көпсіз күнелте алмайсың.
Көпсіз күнелте алмайсың.
Негізгі мағынасы Адам көзсіз, яғни соқыр болса да күн көре алады, бірақ көпсіз, ел-жұртсыз күн көре алмайды дейді…
Көлденең кісі көңілге қарамайды.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: бөтен, жат адам адамның ішкі жай-күйін, көңіліндегі мұңын не қуанышын дәл…
Көңілден көңіл су ішеді.
Негізгі мағынасы Көңілден көңіл су ішеді деген мақал адамдар арасындағы жылы қарым-қатынастың, ықылас пен мейірімнің…
Көп сөйлеген не жолдасынан,
Не құрдасынан айырылады.
Не құрдасынан айырылады.
Негізгі мағынасы Бұл мақал сөзді көпіртіп, орынсыз көп сөйлеудің зиянын ескертеді. Адам артық сөйлесе, біреудің…
Көргенсізбен құрдас болма,
Опасызбен сырлас болма.
Опасызбен сырлас болма.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамды араласатын ортасын дұрыс таңдауға шақырады. Тура мағынасы бойынша, көргенсіз…
Көрмесе - жат, көріспесе - ұят.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: бір-бірін көрмеген адам жат болып көрінеді, ал көрісіп, амандаспай өтсе…
Күлме досыңа, келер басыңа.
Негізгі мағынасы Досыңның басына келген қиындыққа, сәтсіздігіне күлме, ертең сол жағдай өз басыңа да келуі мүмкін…
Күншіл дос:
озып бара жатсаң, етегіңнен басады,
қалып бара жатсаң, қасыңнан қашады.
озып бара жатсаң, етегіңнен басады,
қалып бара жатсаң, қасыңнан қашады.
Негізгі мағынасы Күншіл, яғни қызғаншақ дос сенің жетістігіңе шын қуана алмайды. Алға озып бара жатсаң, етегіңнен…
Күшіңе қарай жүк көтер,
Мінезіңе қарай дос таңда.
Мінезіңе қарай дос таңда.
Негізгі мағынасы Жүкті күшіңе қарай көтермесең, белің майысады, ал досты мінезіңе қарай таңдамасаң, достық ұзаққа…
Қайғы бөліссе, азаяды,
Қуаныш бөліссе, көбейеді.
Қуаныш бөліссе, көбейеді.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамның ішкі күйі мен сезімі бөліскен сайын өзгеретінін айтады. Қайғыны жалғыз көтерсең…
Қайғылыға туыстан көмек, достан демеу.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — қайғырған, қиындыққа тап болған адамға ең алдымен туысы жәрдем беріп…
Қайғың болса, досыңа бар,
Қарның ашса, қосыңа бар.
Қарның ашса, қосыңа бар.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамға қиындық түскенде жалғыз қалмай, жанашыр досқа арқа сүйеуді, ал тұрмыстық қажет пен…
Қайтып кірер есікті қатты жаппа.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамға ашуға беріліп, біреумен араны мүлде үзіп тастамауды ескертеді. Тура мағынада — есікті…