Достық, жолдас туралы — 2-бет 273
Сұрыптау:
Бажа бажаны көрсе, басы қышиды.
Негізгі мағынасы Апалы-сіңлілі қыздарды алған екі күйеу кездессе, бірімен-бірі жарысқысы, қағысқысы келіп тұрады. Мақал…
Бай бауырын танымас,
Сауда досқа қарамас.
Сауда досқа қарамас.
Негізгі мағынасы Байлыққа мастанған кісі туған бауырын танымай кетеді, сауда да досқа қарап, жеңілдік жасамайды. Мақал…
Байдан жұғар, балдан тамар.
Негізгі мағынасы Бай адамның қасында жүрсең, оның дәулетінен саған да бірдеңе жұғады, балды ыдыстан ыдысқа құйсаң, бір…
Байлықтан артық достық бар,
Достықтан артық байлық жоқ.
Достықтан артық байлық жоқ.
Негізгі мағынасы Мақалдың екі жолы бір-біріне айна болып, ойды екі жақтан бекітеді. Бірінші жолда байлықтан да артық…
Байтал мінген,
Айғыр мінгенге жолдас бола алмайды.
Айғыр мінгенге жолдас бола алмайды.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — байталға мінген адам айғырға мінген адаммен ұзақ ілесіп жүре алмайды…
Күнде бір мақал
«Достық, жолдас туралы» сияқты мақалдар күн сайын таңғы 09:00-де Telegram-ға келеді
Бала болсаң болғандай бол,
Ағайынға қорғандай бол.
Досыңа майыспа,
Қасыңа қайыспа.
Ағайынға қорғандай бол.
Досыңа майыспа,
Қасыңа қайыспа.
Негізгі мағынасы Бала болсаң, нағыз бала бол, ағайынға қорған бол, досыңа майыспа, қасыңа қайыспа: мақал ер баланың…
Балалығың ұстаса, нағашыңа бар,
Жігіттікті сағынсаң, қайныңа бар.
Жігіттікті сағынсаң, қайныңа бар.
Негізгі мағынасы Еркелегің келсе — нағашыңа, жастық шағыңды сағынсаң — қайын жұртыңа бар деген кеңес. Нағашы үйінде…
Басшысын таппаған ел азады,
Жолдасын таппаған ер азады.
Жолдасын таппаған ер азады.
Негізгі мағынасы Басшысын таппаған ел азады, жолдасын таппаған ер азады дейді. Ел өзін бастайтын, бір жерге ұйыстыратын…
Басыңа іс түссе,
Жақсы көмек етеді.
Жаман күліп өтеді.
Жақсы көмек етеді.
Жаман күліп өтеді.
Негізгі мағынасы Бұл мақал қиындыққа тап болғанда адамның шын досы мен жаны ашыр жақыны білінеді деген ойды білдіреді…
Бермесең - алыспайсың,
келмесең - алыстайсың.
келмесең - алыстайсың.
Негізгі мағынасы Біреуге ештеңе бермесең, онымен алыс-беріс те болмайды; бармасаң, келмесең, жақын адамның өзі…
Биікке шықсаң, көзің ашылады,
Жақсымен жолдас болсаң, көңілің ашылады.
Жақсымен жолдас болсаң, көңілің ашылады.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамның ортасы мен өрісі кеңейсе, ой-санасы да өсетінін білдіреді. Тура мағынасында биікке…
Бір-бірімен көңілдері суыспай,
Қатар қонған екі көрші туыстай.
Қатар қонған екі көрші туыстай.
Негізгі мағынасы Бір-біріне көңілдері суымай, жылы қатынаста тұрған, қатар қонған екі көрші туыстай болады. Мақал…
Біреуге біреу сүйеу.
Негізгі мағынасы Біреуге біреу сүйеу дейді: адамдар бір-біріне тірек болып өмір сүреді. Мақал ешкімнің жалғыз өмір сүре…
Бір көрген - біліс,
Екі көрген - таныс.
Екі көрген - таныс.
Негізгі мағынасы Бір рет көрген адам — біліс, екі рет көрген адам — таныс. Мақал қазақтың араласу салтын көрсетеді: бір…
Бір сапар ат арытпас,
Жаман жолдасын жарытпас.
Жаман жолдасын жарытпас.
Негізгі мағынасы Бір рет сапарға шығу атты арытпайды, ал жаман адам жолдасын ешқашан жарытпайды. Мақал екі нәрсені…
Бөлем,
бөлем үшін өлем.
бөлем үшін өлем.
Негізгі мағынасы Бөлесін жақсы көрген адамның аузынан шыққан сөз: «бөлем, бөлем үшін өлуге де бармын». Бөле…
Бөрі алатын жігіт бөрігінен белгілі,
Жау алатын жігіт серігінен белгілі.
Жау алатын жігіт серігінен белгілі.
Негізгі мағынасы Қасқыр алатын жігіт бөрігінен белгілі, жау алатын жігіт серігінен белгілі: аңшы жігіттің мықтылығы…
Данышпанға да дос керек,
Палуанға да демер күш керек.
Палуанға да демер күш керек.
Негізгі мағынасы Данышпанның ақылы, палуанның күші — адамда болатын ең үлкен қасиеттер. Соларға ие кісінің өзі де…
Денің сау болса, жарлымын деме,
Жолдасың көп болса, жалғызбын деме.
Жолдасың көп болса, жалғызбын деме.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамға ең алдымен денсаулықтың қадірін ұғындырады. Денің сау болса, кедейліктен, таршылықтан…
Дос адамның белгісі қарлығаштай
Қас адамның белгісі қара тастай.
Қас адамның белгісі қара тастай.
Негізгі мағынасы Дос адамның белгісі көктемде оралатын қарлығаштай, қас адамның белгісі қара тастай: біріншісі қуаныш…
Дос басыңа, дұшпан аяғыңа қарайды.
Негізгі мағынасы Дос сенің басыңа — жүзіңе, көзіңе, ойыңа қарайды: халіңді, көңіліңді біледі. Ал дұшпан аяғыңа қарайды…
Дос бергенінің тісіне қарама.
Дос сүйгенінің түсіне қарама.
Дос сүйгенінің түсіне қарама.
Негізгі мағынасы Досың сыйға берген атты тісіне қарап, жасын тексерме; досың сүйген адамның түр-түсіне қарап, мін тағып…
Дос болу оңай, сақтауы қиын,
Жау болу оңай, тоқтауы қиын.
Жау болу оңай, тоқтауы қиын.
Негізгі мағынасы Достасу оңай: бір-екі жақсы әңгіме, бір сапар, ортақ іс адамдарды жақындастырады. Бірақ сол достықты…
Дос деп сынамай, сырыңды айтпа,
Достың да досы бар.
Достың да досы бар.
Негізгі мағынасы Біреуді дос санап, оны сынамай тұрып ішкі сырыңды ақтарма: оның да сенетін досы бар, сыр солар арқылы…
Дос - егіз, дұшпан - сегіз.
Негізгі мағынасы Мақал досыңның аз, дұшпаныңның көп болатынын айтады: дос екеу-ақ, егіздей, ал дұшпан — сегіз. Сандар…
Дос-жаран ауырып қалғанда,
Елемей селсоқ жүрерсің.
Әлекке ауру салғанда,
Қадірін жанның білерсің.
Елемей селсоқ жүрерсің.
Әлекке ауру салғанда,
Қадірін жанның білерсің.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамның досы мен жақыны ауырмай, аман жүргенде оның қадірін онша сезіне бермейтінін айтады…
Дос іздедім, қармандым,
Тауып едім алдандым.
Тауып едім алдандым.
Негізгі мағынасы Дос іздеп, жан-жаққа қармандым, ақыры тауып едім, бірақ алданып қалдым — деп мұңаятын адамның сөзі…
Дос көңіліңді суытып айтады,
Қас көңіліңді жылытып айтады.
Қас көңіліңді жылытып айтады.
Негізгі мағынасы Дос саған ұнамайтын шындықты айтады: сөзі көңіліңді суытады, қуанышыңды басады, бірақ қатеңді…
Дос көтерер көңілді,
Мал көтерер өлімді.
Мал көтерер өлімді.
Негізгі мағынасы Адамның басына ауыр күн түскенде екі нәрсе сүйеу болады: дос пен мал. Дос көңілді көтереді, жұбатады…
Досқа дос жалынар,
Жалынар да, көңіл арылар.
Жалынар да, көңіл арылар.
Негізгі мағынасы Дос досына жалынады, кешірім сұрайды, өтінеді, сосын көңілдегі кірбің тазарады. Мақал достар…
Досқа - жаз, жауға - аяз.
Негізгі мағынасы Досыңа жаздай жылы, жауыңа аяздай суық бол. Мақал адам қарым-қатынасындағы екі шетті көрсетеді: досқа…
Доссыз адам тамырсыз терек.
Негізгі мағынасы Тамыры жоқ терек жел соқса құлайды, су таппай қурайды. Мақал досы жоқ адамды осындай ағашқа теңейді…
Доссыз өмір - шоғы жоқ көмір.
Негізгі мағынасы Доссыз өмір — шоғы жоқ көмір сияқты: сырты көмір болғанымен, жылуы да, жарығы да жоқ. Көмірдің бар…
Дос табылса, ас табылады,
Ас табылса, дос табылмайды.
Ас табылса, дос табылмайды.
Негізгі мағынасы Шын досың болса, ол қиын сәтте наныңды бөліседі, асың табылады, тіршілігің жалғасады. Ал керісінше…
Дос та дос, дұшпан да дос мал барында.
Негізгі мағынасы Малың барда бәрі дос: шын досың да, тіпті іштей жау көретін адам да күліп қарсы алады. Мақал байлыққа…
Дос таппаған ер азар,
Басшы таппаған ел тозар.
Басшы таппаған ел тозар.
Негізгі мағынасы Жалғыз жүрген, дос таба алмаған адам біртіндеп әлсірейді, қиын сәтте сүйеніш таппай, мұңға батады. Дәл…
Дос таппай көңіл тыным таппас.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — адамға сырласатын, сенетін, жанын түсінетін дос керек. Астарлы мағынасы…
Дос тұтқанды қадірле.
Негізгі мағынасы Сені дос санап, жақын тартқан адамның қадірін біл — мақалдың өсиеті осы. «Дос тұту» — біреуді өзіне…
Достыққа адалдық - рухқа адалдық.
Негізгі мағынасы Достыққа адал болу — өз рухыңа, өз жаныңа, ар-ожданыңа адал болу деген сөз. Досын сатқан адам алдымен…
Достыққа бірлік пен теңдік дәнекер.
Негізгі мағынасы Достықты біріктіріп, берік ұстап тұратын — бірлік пен теңдік. Достардың ниеті, мақсаты бір болса…