Достық, жолдас туралы — 3-бет 273
Сұрыптау:
Достыққа достық - қарыз іс,
Дұшпаныңа әділ бол.
Дұшпаныңа әділ бол.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адам қарым-қатынасындағы әділет пен жауапкершілікті үйретеді. Досқа жасаған жақсылықтың…
Достыққа достық - парыз іс.
Негізгі мағынасы Саған достық көрсеткен адамға достықпен жауап беру — парыз, яғни міндетті іс. Біреу жақсылық жасап…
Достың ескісі, киімнің жаңасы жақсы.
Негізгі мағынасы Киім жаңа кезде әдемі, ыңғайлы, ал тозған сайын құнын жоғалтады. Дос, керісінше, жылдар өткен сайын…
Достың көзінде болғанша көңілінде бол.
Негізгі мағынасы Досыңның көз алдында жүріп, жағымды көріну бір басқа, оның жүрегінде орын алу бір басқа. Мақал…
Достың орны - төр,
Дұшпанның орны - көр.
Дұшпанның орны - көр.
Негізгі мағынасы Досқа ең құрметті орын беріледі, ал дұшпанмен арадағы күрес тек оның жойылуымен біткендей — мақал…
Күнде бір мақал
«Достық, жолдас туралы» сияқты мақалдар күн сайын таңғы 09:00-де Telegram-ға келеді
Достың санына қарама, жанына қара.
Негізгі мағынасы Достарыңның қанша екенін санап мақтанудың мәні жоқ, әр досыңның жан дүниесі, ниеті, адалдығы маңызды…
Достың ұлы - өз ұлың.
Негізгі мағынасы Досыңның баласын өз балаңдай көр: оған қамқор бол, ақыл айт, керек кезде қорға. Шын достық тек екі…
Досы жақсының өзі жақсы.
Негізгі мағынасы Досы жақсы адамның өзі де жақсы: адамды оның айналасындағы жандарға қарап тануға болады. Жақсы адам…
Досы жоқ адам - тұзы жоқ тағам.
Негізгі мағынасы Тұзсыз тағамды жеуге болады, бірақ оның дәмі жоқ. Мақал досы жоқ адамның өмірін осыған теңейді: ол…
Досы көппен сыйлас,
Досы азбен сырлас.
Досы азбен сырлас.
Негізгі мағынасы Досы көп адам ел ішінде беделді, оның сөзі өтеді, сондықтан онымен сыйласып, жақсы қарым-қатынас…
Досы көпті жау алмайды,
Ақылы көпті дау алмайды.
Ақылы көпті дау алмайды.
Негізгі мағынасы Досы көп адамды жау ала алмайды, ақылы мол адамды дау жеңе алмайды дейді. Мақал адамды қорғайтын екі…
Досы көптің жаны семіреді,
Асы көптің тәні семіреді.
Асы көптің тәні семіреді.
Негізгі мағынасы Досы көп адамның жаны, рухы байиды, көңілі тоқ болады: ол жалғыздықты сезбейді, қуанышын да, қайғысын…
Досым дос, есебім дұрыс.
Негізгі мағынасы Досым — досым, оған құрметім бөлек, бірақ есеп-қисап дұрыс болуы керек: алыс-беріс, қарыз, ортақ іс…
Досым, досым дейсің,
Нанымды алдап жейсің.
Арпа, бидай піскенде,
Досым құрысын дейсің.
Нанымды алдап жейсің.
Арпа, бидай піскенде,
Досым құрысын дейсің.
Негізгі мағынасы Мақал жағдайға қарай құбылатын жалған досты әжуалайды. Ол «досым, досым» деп жылы сөйлеп, наныңды…
Досыңа ат берме,
Ат берсең, ақырын жүр деме.
Ат берсең, ақырын жүр деме.
Негізгі мағынасы Мақалдың айтары: досыңа бір нәрсе бергің келмесе, бермей-ақ қой; ал берсең, ақ көңілмен бер, артынан…
Досыңа балдай тәтті бол,
Дұшпанға тастай қатты бол.
Дұшпанға тастай қатты бол.
Негізгі мағынасы Досыңа бал сияқты тәтті, мейірімді бол, ал дұшпаныңа тастай қатты, берік бол. Мақал адамның мінезі…
Досыңа өтірік айтпа,
Дұшпаныңа шыныңды айтпа.
Дұшпаныңа шыныңды айтпа.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамды сөзге сақ болуға, әркімге бірдей сыр ашпауға үйретеді. Досқа өтірік айтпа деуі…
Досың ауырса ыңқылда.
Негізгі мағынасы Досың ауырса, сен де ыңқылда, яғни оның ауруын өз ауруыңдай сезін, қасында болып қайғысына ортақтас…
Досыңды жамандама, доссыз қаласың.
Негізгі мағынасы Досыңның сыртынан жамандап, кемшілігін жұртқа жаю — достықты бұзудың ең тез жолы. Сөз аяқ асты жетеді…
Досыңды мақтағаның - өзіңді мақтағаның.
Негізгі мағынасы Досыңды жұрт алдында мақтасаң, сен өзіңді де мақтайсың: адамды досына қарап бағалайды, жақсы адаммен…
Досыңмен дос болғанға шаттан,
Досыңмен дұшпан болғаннан сақтан.
Досыңмен дұшпан болғаннан сақтан.
Негізгі мағынасы Досыңмен дос болған адамға қуан, ал досыңмен дұшпан болған адамнан сақтан дейді. Мақал адамның досыңа…
Досыңмен дос болғанға шаттан,
Дұшпанмен дос болудан сақтан.
Дұшпанмен дос болудан сақтан.
Негізгі мағынасы Досыңмен дос болған адамға қуан: досыңның досы сенің де жақыныңа айналады, шеңберің кеңейеді. Ал…
Досың мың болса аз,
Дұшпаның біреу болса да көп.
Дұшпаның біреу болса да көп.
Негізгі мағынасы Досың мың болса да, бұл көп емес, ал дұшпаның біреу болса да, ол көп. Мақал достың қадірі мен жаудың…
Досыңның асын қасыңдай іш,
Қасыңа барарда қанып іш.
Қасыңа барарда қанып іш.
Негізгі мағынасы Мақалда екі түрлі қонаққа бару тәртібі айтылады. Досыңның үйінде асын өз үйіңдегідей емес, сыпайы, жат…
Досыңның атын алма, тайын ал.
Негізгі мағынасы Досыңнан бір нәрсе алатын болсаң, оның мініп жүрген атын емес, тайын ал — мақалдың суреті осы. Ат…
Досыңның үйі - өз үйің,
Досыңның сыйы - өз сыйың.
Досыңның сыйы - өз сыйың.
Негізгі мағынасы Шын дос пен сенің араңда «менікі», «сенікі» деген шекара жоқ: досыңның үйіне өз үйіңе кіргендей еркін…
Досың ұрса , аңқылда,
Дұшпаның ұрса, күйін
Дұшпаның ұрса, күйін
Негізгі мағынасы Досың ұрса, яғни ренжітіп, қатты сөз айтса не қол көтерсе, аңқылдап, ашық көңілмен қабылда; дұшпаның…
Екеу - біреудің құдайы.
Негізгі мағынасы Екі адам бір адамға құдайдай күшті, яғни екеу біріксе, жалғыз кісі оларға қарсы тұра алмайды…
Екі жақсы қас болмас,
Екі жаман дос болмас.
Екі жаман дос болмас.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: мінезі, ойы, ұстанымы жақсы екі адам бір-бірімен жауласпайды. Ал мінезі…
Екі жақсы қосылса,
Ай мен Күндей жарасар;
Екі жаман қосылса,
Ырылдасар, таласар.
Ай мен Күндей жарасар;
Екі жаман қосылса,
Ырылдасар, таласар.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамдардың мінезі мен сыйластығы біріккенде қарым-қатынас та көркем болатынын айтады. Екі…
Екі жақсы қосылса,
Қыл өтпейді арадан,
Екі жаман қосылса,
Қол кетпейді жағадан.
Қыл өтпейді арадан,
Екі жаман қосылса,
Қол кетпейді жағадан.
Негізгі мағынасы Бұл мақал екі жақсы адам біріксе, араларында сыйластық пен түсіністік мықты болып, ұсақ кикілжіңге…
Екі жақсы қосылса,
Өлгенше дос болады.
Екі жаман қосылса,
Өлгенше өш болады.
Өлгенше дос болады.
Екі жаман қосылса,
Өлгенше өш болады.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — екі жақсы адам бір-бірімен жақындасса, арадағы сыйластықтары өмір бойы…
Екі көңіл арасы - жылшылық жер.
Негізгі мағынасы Бұл мақал екі адамның көңілі бір-біріне салқын болса, арадағы қашықтық ұзақ жолдай сезілетінін…
Ел сүйгендей досың болсын,
Жер сүйгендей қосың болсын.
Жер сүйгендей қосың болсын.
Негізгі мағынасы Досың ел сүйетіндей, жұрт құрметтейтін, абыройлы адам болсын; қосың, яғни қонысың, жер сүйгендей…
Ерден - сауға, елден - достық.
Негізгі мағынасы Ерден, яғни батыр, жомарт азаматтан сауға — олжадан бөліп берілетін сый сұралады, ал бүкіл елден…
Ерегескен ел болмайды,
Есептескен дос болмайды.
Есептескен дос болмайды.
Негізгі мағынасы Бір-біріне қасарысып, ерегесіп жүрген жұрт ел болып ұйыса алмайды, бергенін санап, есептесіп отыратын…
Есепті дос айырылмас.
Негізгі мағынасы Алыс-берісі, қарызы, ортақ ісі есепті, ашық жүретін достар бір-бірінен айырылмайды. Мақал достар…
Жақсы болса алғаның,
Үйіңнен кісі кетпейді;
Жаман болса алғаның,
Шын досың да шеттейді.
Үйіңнен кісі кетпейді;
Жаман болса алғаның,
Шын досың да шеттейді.
Негізгі мағынасы Бұл мақал отбасының берекесі мен әйелдің, жардың қадірін аңғартады. Егер алған жарың жақсы, мінезі…
Жақсыға жақын көп.
Негізгі мағынасы Бұл мақал жақсы адамның айналасына жұрттың көп жиналатынын білдіреді. Тура мағынасында, жақсы мінезді…
Жақсыға жармас, жаманмен арбас.
Негізгі мағынасы Жақсы адамға жақында, одан үйрен, өнеге ал деген ой бар. Ал жаман мінезді кісімен босқа сөз…