Достық, жолдас туралы 276
Достық туралы қазақ мақал-мәтелдері адалдық, сыйластық пен бірліктің қадірін қысқа да нұсқа жеткізеді.
276
Мақал-мәтел
80.9K
Қаралым
293
Орташа
Сұрыптау:
Екі жақсы қас болмас,
Екі жаман дос болмас.
Екі жаман дос болмас.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: мінезі, ойы, ұстанымы жақсы екі адам бір-бірімен жауласпайды. Ал мінезі...
Біреуге біреу сүйеу.
**Негізгі мағынасы** «Біреуге біреу сүйеу» деген мақал адамдардың бір-біріне тірек, демеу болатынын білдіреді. Тура мағы...
Тар жерде табысқан,
Кең жерде келіседі.
Кең жерде келіседі.
**Негізгі мағынасы** Тар жерде табысқан адамдар қиындық кезінде бір-біріне сүйеніп, сынақтан бірге өтеді. Осындай ортақ...
Жолдасың жаман болса,
Алыс жүріп түн қатпа;
Қатының жаман болса,
Кісі алдында тіл қатпа.
Алыс жүріп түн қатпа;
Қатының жаман болса,
Кісі алдында тіл қатпа.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адам өмірінде қасындағы жанның ықпалы зор екенін ескертеді. Жаман жолдас алыс жолда шарша...
Жалған жолдас көзіңе мақтар,
Сырт айналып сойылын баптар.
Сырт айналып сойылын баптар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал жалған дос пен екіжүзді адамға сенбеуді ескертеді. Ол бетіңе күліп, алдыңда мақтағансып с...
Жақыннан - қорған, алыстан - айбар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның өмірінде әрі жақын ортаның, әрі алыс жұрттың өз орны бар екенін білдіреді. «Жақын...
Жер берігінде қосың болсын,
Ел берігінде досың болсын.
Ел берігінде досың болсын.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — жердің берік, шұрайлы, жайлы тұсында қоныс те, елдің берік, ынтымақты...
Өзім деген өзекке теппес.
**Негізгі мағынасы** «Өзім деген өзекке теппес» деген мақал адам баласы өзіне жақын, өзіме тартады деп есептеген кісіге...
Досы көппен сыйлас,
Досы азбен сырлас.
Досы азбен сырлас.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адам өмірінде айналаңдағы ортаны дұрыс тануды үйретеді. Досы көп адам — көпшілікпен арала...
Дос-жаран ауырып қалғанда,
Елемей селсоқ жүрерсің.
Әлекке ауру салғанда,
Қадірін жанның білерсің.
Елемей селсоқ жүрерсің.
Әлекке ауру салғанда,
Қадірін жанның білерсің.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның досы мен жақыны ауырмай, аман жүргенде оның қадірін онша сезіне бермейтінін айтад...
Байлықтан артық достық бар,
Достықтан артық байлық жоқ.
Достықтан артық байлық жоқ.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — байлық пен достықты салыстыру. Астарлы мағынасы — дүние-мүлік қанша мо...
Сыйласқанға не жетсін,
Сөйлескеннен не кетсін?
Сөйлескеннен не кетсін?
**Негізгі мағынасы** Сыйласқанға не жетсін, сөйлескеннен не кетсін? деген мақал адамдардың бір-біріне құрметпен қарап, а...
Құс қанатымен, ер жолдасымен.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — құс қанаты арқылы ұшады, ал адамға өмір жолында тірек болатын жолдас к...
Жыласуға жақын жақсы,
Сыйласуға жат жақсы.
Сыйласуға жат жақсы.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал сырттай жақсы көрінген адаммен де араласқанда сақ болуды ескертеді. Тура мағынасында: кей...
Ат пен ат ақырлас болса,
Меңі жұғады.
Ат пен есек ақырлас болса,
Зеңі жұғады.
Меңі жұғады.
Ат пен есек ақырлас болса,
Зеңі жұғады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — бір қорада, бір жерде тұрған ат пен ат бір-біріне үйренісіп, тынысы ме...
Ең көп оқылған
Аста тұз тәтті, адамда дос тәтті.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы бойынша, асқа дәм беретін нәрсе — тұз, ал адам өмірін мәнді ететін нәрс...
Жолы болар жігіттің,
Жеңгесі шығар алдынан.
Жеңгесі шығар алдынан.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: жолы оңға басатын, ісі сәтті жігіттің алдынан жеңгесі шығып, жолын ашы...
Басыңа іс түссе,
Жақсы көмек етеді.
Жаман күліп өтеді.
Жақсы көмек етеді.
Жаман күліп өтеді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал қиындыққа тап болғанда адамның шын досы мен жаны ашыр жақыны білінеді деген ойды білдіред...
Бір көрген - біліс,
Екі көрген - таныс.
Екі көрген - таныс.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адаммен араласу мен жақындықтың біртіндеп қалыптасатынын білдіреді. Бір рет көрген адамды...
Тең теңімен, тезек қабымен.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамдардың өзіне лайық, деңгейлес ортамен араласатынын білдіреді. Тура мағынасында — салм...
Бұл бөлімде достық туралы қазақтың мақал-мәтелдері жинақталған. Олар адал дос пен жалған досты айыру, қиын күнде қолдау көрсету, сенім мен құрметтің маңызын ұрпақтан-ұрпаққа нақыл сөзбен жеткізеді.
Достыққа арналған мақал-мәтелдер адамның мінезін, қарым-қатынас мәдениетін және ортақ мақсатқа жұмылудың құнын түсіндіреді. Мұнда дос таңдаудың жауапкершілігі, татулықтың берекесі, бірлік бар жерде тірлік бар екені сияқты ойлар кеңінен көрініс табады.
Достыққа арналған мақал-мәтелдер адамның мінезін, қарым-қатынас мәдениетін және ортақ мақсатқа жұмылудың құнын түсіндіреді. Мұнда дос таңдаудың жауапкершілігі, татулықтың берекесі, бірлік бар жерде тірлік бар екені сияқты ойлар кеңінен көрініс табады.