Достық, жолдас туралы — 7-бет 273
Сұрыптау:
Саудада достың жоқ,
Сәлемде борыштық жоқ.
Сәлемде борыштық жоқ.
Негізгі мағынасы Саудада дос-жаран деген болмайды, ал сәлемде қарыз-борыш жоқ. Мақал адам қарым-қатынасының екі саласын…
Сен бұтаны көтерсең,
Бұта сені көтереді.
Бұта сені көтереді.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — егер сен бұтақты, бұтаны жоғары көтерсең, ол да саған тірек болатындай…
Сенің табаныңа кірген тікен
Менің маңдайыма қадалсын.
Менің маңдайыма қадалсын.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — біреудің аяғына кірген тікенді өзіме қадалса да, соның ауыртпалығын…
Сүйеніші күшті болса,
Сүйек жұтса да, қақалмайды.
Сүйек жұтса да, қақалмайды.
Негізгі мағынасы Сүйеніші күшті болса, адам сүйек жұтса да қақалмайды дейді: артында мықты қолдаушысы барға бәрі жол…
Сыйға - сый, сыраға - бал.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: біреуге берген сыйыңның өтеуі де өзіне лайықты сыймен қайтады. Астарлы…
Күнде бір мақал
«Достық, жолдас туралы» сияқты мақалдар күн сайын таңғы 09:00-де Telegram-ға келеді
Сыйласқанға не жетсін,
Сөйлескеннен не кетсін?
Сөйлескеннен не кетсін?
Негізгі мағынасы Сыйласқанға не жетсін, сөйлескеннен не кетсін? деген мақал адамдардың бір-біріне құрметпен қарап, ашық…
Сыйласқанның суын іш.
Негізгі мағынасы «Сыйласқанның суын іш» деген мақал адамдармен жақсы қатынас жасап, кішіпейіл, ізетті болудың пайдасын…
Сыйынғаннан сүйенгенің күшті болсын.
Негізгі мағынасы Сыйынғаныңнан сүйенгенің күшті болсын дейді: тек жалбарынып, тілек тілеген адамнан гөрі, шын сүйеніш…
Сынасуға жараған сыйласуға да жарайды.
Негізгі мағынасы Сынасуға жараған адам сыйласуға да жарайды деген сөз. Яғни біреумен қалжыңдасуға, әзіл айтып, мінін…
Табы бірдің ары бір,
Адал достың жаны бір.
Адал достың жаны бір.
Негізгі мағынасы Тегі, ниеті, мақсаты бір адамдардың ар-намысы да ортақ, ал адал достардың жаны бір. Бірінші жолда…
Тамыр түбі - дау,
Құрдас түбі - жау.
Құрдас түбі - жау.
Негізгі мағынасы Тамыр түбі — дау, құрдас түбі — жау дейді: шекарасыз жақындық та араздыққа апаруы мүмкін. Тамырмен…
Танымас танымасын сыйламас.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — бірін-бірі танымайтын адам сыйластық танытпайды. Астарлы мағынасы — адам…
Тар жерде табысқан,
Кең жерде келіседі.
Кең жерде келіседі.
Негізгі мағынасы Тар жерде, яғни қиын, қысылтаяң жағдайда бірін-бірі тапқан, бір-біріне қол ұшын берген адамдар кейін…
Тауға тау қосылмас,
Адамға адам қосылар.
Адамға адам қосылар.
Негізгі мағынасы Тау орнынан қозғалмайды, сондықтан екі тау ешқашан бір-біріне жақындап, кездеспейді. Ал адамдар…
Тәуір көрген досыңа,
Тәуір көрген малын бер,
Көре-көре сүйінсін.
Көңіл қалған досыңа,
Жаратпаған малын бер,
Көре-көре күйінсін.
Тәуір көрген малын бер,
Көре-көре сүйінсін.
Көңіл қалған досыңа,
Жаратпаған малын бер,
Көре-көре күйінсін.
Негізгі мағынасы Сыйлас, тәуір көретін досыңа оның өзі ұнатқан малын бер: көрген сайын қуанып, сені жылы еске алсын. Ал…
Тебісіп жатсаң да, теңің болсын.
Негізгі мағынасы Тебісіп жатсаң да, яғни ұрысып, керісіп, бақталасып жүрсең де, теңің болсын: өзіңе шамалас, мінезі…
Тезек терсең теңіңмен.
Негізгі мағынасы Тезек терсең де, теңіңмен тер: ең қарапайым, ауыр тірлікте де өзіңе тең адаммен бірге бол. Мақал…
Тең теңімен, тезек қабымен.
Негізгі мағынасы Тең теңімен, тезек қабымен: әр нәрсе өзіне лайықпен бірге жүреді. Мақал адамдардың да өзіне ұқсас…
Тілі бірді тілек,
Тілі басқаны жүрек қосады.
Тілі басқаны жүрек қосады.
Негізгі мағынасы Тілі бір адамдарды ортақ тілек, мақсат біріктіреді, ал тілі басқа адамдарды жүрек, яғни ізгі ниет…
Тістем нанның қадірін,
Тарыққанда білерсің.
Анық достың қадірін,
Зарыққанда білерсің.
Тарыққанда білерсің.
Анық достың қадірін,
Зарыққанда білерсің.
Негізгі мағынасы Бір тістем нанның қадірін тоқ кезде білмейсің, тарығып, азық таусылғанда ғана ұғасың. Шын достың да…
Төбелеске бергісіз араша бар,
Ағайынға бергісіз жаңаша бар.
Ағайынға бергісіз жаңаша бар.
Негізгі мағынасы Төбелестің өзінен де асып түсетін араша болады: ара түсем деген кісі кейде таласушылардан да қатты…
Туысы жақын жақын емес,
Қонысы жақын жақын.
Қонысы жақын жақын.
Негізгі мағынасы Туыстығы жақын адам әрқашан жақын бола бермейді, ал қонысы жақын, қасыңда тұратын адам — шын жақын…
Тұяқты тұяқ жібермейді.
Негізгі мағынасы Тұяқты тұяқ жібермейді деген мақалдың тура мағынасы — тұяқтылар, яғни жылқы сияқты мал бірін-бірі…
Үйдің жылы, суығын,
Қыс түскенде білерсің.
Кімнің алыс, жақынын,
Іс түскенде білерсің.
Қыс түскенде білерсің.
Кімнің алыс, жақынын,
Іс түскенде білерсің.
Негізгі мағынасы Үйдің жылы-суығы жазда білінбейді: аяз түсіп, жел соққанда ғана қабырғаның қалыңдығы, пештің жылуы…
Ұғысу қиын, шығысу оңай.
Негізгі мағынасы Бір-бірін ұғу, түсінісу, келісімге келу қиын, ал араздасу, бір-бірімен шығысып қалу оңай. Мақал адам…
Ұрыспай айырылысқан,
Ұялмай қосылады.
Ұялмай қосылады.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамдардың арасы ашылып, ренішсіз, сабырмен айырылысса, кейін қайта табысуға жол қалатынын…
Ұстамен дос болсаң,
Керегіңді соқтырып аларсың.
Қайықшымен дос болсаң,
Қайығыңды суға саларсың.
Ұрымен дос болсаң,
Қораға шабарсың.
Керегіңді соқтырып аларсың.
Қайықшымен дос болсаң,
Қайығыңды суға саларсың.
Ұрымен дос болсаң,
Қораға шабарсың.
Негізгі мағынасы Мақал досыңның кәсібі мен мінезі өз өміріңе әсер ететінін үш мысалмен көрсетеді. Ұстамен дос болсаң…
Ұстамен дос болсаң, наркескенін аларсың.
Негізгі мағынасы Ұстамен, яғни темір ұстасымен дос болсаң, ол саған ең жақсы қылышын, өткір наркескенін береді. Мақал…
Хамза бар, не қам бар?
Негізгі мағынасы Қасында Хамзадай батыр тұрғанда не уайымың бар? Мақал сенімді қорғаушысы, мықты сүйеніші бар адамның…
Шабыспақ оңай, табыспақ қиын.
Негізгі мағынасы Бір-бірімен шабысу, яғни ұрысып, жауласу оңай, ал араз болған соң қайта табысу, татуласу әлдеқайда…
Шақырғанға бармасаң, шақыруға зар боларсың.
Негізгі мағынасы Шақырғанға бармасаң, шақыруға зар боларсың дейді: біреудің ықыласпен шақыруын елемесең, кейін сені…
Шын дос басыңа ырза,
Кей дос асыңа ырза.
Кей дос асыңа ырза.
Негізгі мағынасы Шын дос сенің өзіңе, басыңа риза: ол сені адам ретінде сыйлайды, жағдайың қандай болса да жаныңда…
Шын жолдас сөзге берік, ерге серік.
Негізгі мағынасы Шын жолдас айтқан сөзінде тұрады, уәдесін бұзбайды, ер-азаматқа қиын сәтте серік бола біледі. Мақал…