Достық, жолдас туралы 276
Достық туралы қазақ мақал-мәтелдері адалдық, сыйластық пен бірліктің қадірін қысқа да нұсқа жеткізеді.
276
Мақал-мәтел
57.6K
Қаралым
208
Орташа
Сұрыптау:
Алыс та жақын болар, жолын тапсаң,
Жақын да алыс болар, қолын қақсаң.
Жақын да алыс болар, қолын қақсаң.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның арақатынасы мен көңіл жақындығы қашықтықпен ғана өлшенбейтінін білдіреді. «Алыс т...
Қасыңда қара көп болса,
Нөкер емей, немене?
Шөлдегенде ішкен су
Шекер емей, немене?
Ат жалынан тапқан мал,
Бекер емей, немене?
Нөкер емей, немене?
Шөлдегенде ішкен су
Шекер емей, немене?
Ат жалынан тапқан мал,
Бекер емей, немене?
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың түйіні — адамға жақын жүрген көпшілік, қиын сәтте келген көмек пен еңбекпен табылған ы...
Құда болғанша хал-жайын сұрас,
Құда болған соң, қолда барымен сыйлас.
Құда болған соң, қолда барымен сыйлас.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал құдалықтың қадірін алдын ала түсініп, кейін сыйластықты сақтауды үйретеді. Тура мағынасын...
Жаңа дос келгенде, ескі достың,
Көзінен жас шығады.
Көзінен жас шығады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал шынайы достықтың қадірін көрсетеді. Тура мағынада, жаңа дос келгенде ескі дос ренжіп, көң...
Жалған жолдас көзіңе мақтар,
Сырт айналып сойылын баптар.
Сырт айналып сойылын баптар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал жалған дос пен екіжүзді адамға сенбеуді ескертеді. Ол бетіңе күліп, алдыңда мақтағансып с...
Жолдасты жол айырады.
**Негізгі мағынасы** Жолдасты жол айырады деген мақал адамның шынайы досы, серігі қиын сәтте, сапарда не жауапты істің ү...
Жыласуға жақын жақсы,
Сыйласуға жат жақсы.
Сыйласуға жат жақсы.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал сырттай жақсы көрінген адаммен де араласқанда сақ болуды ескертеді. Тура мағынасында: кей...
Ақылды қасыңнан қорықпа,
Жарымес досыңнан қорық.
Жарымес досыңнан қорық.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — ақылды адам жақын болса да, одан сескенудің қажеті жоқ, ал жарымес, яғ...
Жақсы - жаныңа жолдас,
Жаман - малыңа жолдас.
Жаман - малыңа жолдас.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамға серік болатын жан мен пайда үшін ғана жанасатын адамның айырмасын көрсетеді. Жақсы...
Досыңа ат берме,
Ат берсең, ақырын жүр деме.
Ат берсең, ақырын жүр деме.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал досқа бір нәрсе берсең, кейін оның еркіндігін шектеме, ұсақ мінез көрсетпе деген ойды біл...
Сыйласқанға не жетсін,
Сөйлескеннен не кетсін?
Сөйлескеннен не кетсін?
**Негізгі мағынасы** Сыйласқанға не жетсін, сөйлескеннен не кетсін? деген мақал адамдардың бір-біріне құрметпен қарап, а...
Жақыннан - қорған, алыстан - айбар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның өмірінде әрі жақын ортаның, әрі алыс жұрттың өз орны бар екенін білдіреді. «Жақын...
Жолдасың жаман болса,
Алыс жүріп түн қатпа;
Қатының жаман болса,
Кісі алдында тіл қатпа.
Алыс жүріп түн қатпа;
Қатының жаман болса,
Кісі алдында тіл қатпа.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адам өмірінде қасындағы жанның ықпалы зор екенін ескертеді. Жаман жолдас алыс жолда шарша...
Ақымақ достан ақылды дұшпан артық.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — ақылы кем, ойсыз досқа қарағанда, ақылды жау пайдалырақ деген ойды біл...
Жігіт жолдасымен белгілі.
**Негізгі мағынасы** Жігіттің кім екені оның жалғыз өзінен ғана емес, қасында жүрген жолдасынан да танылады. Адамның мін...
Ең көп оқылған
Аста тұз тәтті, адамда дос тәтті.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы бойынша, асқа дәм беретін нәрсе — тұз, ал адам өмірін мәнді ететін нәрс...
Басыңа іс түссе,
Жақсы көмек етеді.
Жаман күліп өтеді.
Жақсы көмек етеді.
Жаман күліп өтеді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал қиындыққа тап болғанда адамның шын досы мен жаны ашыр жақыны білінеді деген ойды білдіред...
Жолы болар жігіттің,
Жеңгесі шығар алдынан.
Жеңгесі шығар алдынан.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: жолы оңға басатын, ісі сәтті жігіттің алдынан жеңгесі шығып, жолын ашы...
Досың ауырса ыңқылда.
**Негізгі мағынасы** Досың ауырса, оның халін өз басыңдағыдай сезін деген сөз. Тура мағынасында науқас адам қиналғанда ж...
Бір көрген - біліс,
Екі көрген - таныс.
Екі көрген - таныс.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адаммен араласу мен жақындықтың біртіндеп қалыптасатынын білдіреді. Бір рет көрген адамды...
Бұл бөлімде достық туралы қазақтың мақал-мәтелдері жинақталған. Олар адал дос пен жалған досты айыру, қиын күнде қолдау көрсету, сенім мен құрметтің маңызын ұрпақтан-ұрпаққа нақыл сөзбен жеткізеді.
Достыққа арналған мақал-мәтелдер адамның мінезін, қарым-қатынас мәдениетін және ортақ мақсатқа жұмылудың құнын түсіндіреді. Мұнда дос таңдаудың жауапкершілігі, татулықтың берекесі, бірлік бар жерде тірлік бар екені сияқты ойлар кеңінен көрініс табады.
Достыққа арналған мақал-мәтелдер адамның мінезін, қарым-қатынас мәдениетін және ортақ мақсатқа жұмылудың құнын түсіндіреді. Мұнда дос таңдаудың жауапкершілігі, татулықтың берекесі, бірлік бар жерде тірлік бар екені сияқты ойлар кеңінен көрініс табады.