Жалғыз біткен дәулеттің,
Жалғыз айтқан әннің сәні жоқ.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы — жалғыз шыққан дәулет те, жалғыз орындалған ән де толық әсер бермейді деген ой. Астарлы мағынасы — кез келген игілік, қуаныш, жетістік пен өнер көпшілікпен, ортақтықпен, бөлісумен ғана мәнді болады. Байлық та, өнер де, қызық та жалғыз адамның қолында болса, оның берекесі кемиді, сәні солғын тартады.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «дәулет» — тек мал-мүлік емес, ырыс, молшылық, қуаныштың белгісі. «Ән» — өнердің, көңілдің, тіршіліктің көркі. Ал «сәні жоқ» деуі — жалғыз нәрсенің көркемдігі де, қуаты да толық ашылмайтынын білдіреді. Халық бұл арқылы бірлік пен ортақтықтың қадірін бейнелейді: көптің несібесі де, қуанышы да ажарлы.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақалды ұжымдық еңбекке, отбасы ынтымағына, ортақ істің берекесіне байланысты айтуға болады. Мысалы, бір адам ғана бәрін көтеріп, шешім қабылдай берсе, жұмыс жүрмей қалады; ал команда болып ақылдасса, іс те өнімді, нәтиже де көркем болады. Сондай-ақ тойда, концертте, отырыста жалғыз адамның әрекеті емес, көптің қошеметі мен қосыла айтуы мерекені сәнді етеді.
Jalǵyz aıtqan ánniń sáni joq.