Жалған жолдас көзіңе мақтар,
Сырт айналып сойылын баптар.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал жалған дос пен екіжүзді адамға сенбеуді ескертеді. Ол бетіңе күліп, алдыңда мақтағансып сөйлейді, бірақ сырт айналғанда жамандық ойлап, зиян келтіруге дайын тұрады. Яғни, сыртқы сөзге емес, адамның шынайы ниеті мен ісіне қарау керек деген ой айтылады.
Образдар мен теңеулер
Мақалдағы «көзіңе мақтар» тіркесі — бетке айтып, жалған жылы сөйлеуді білдіреді. Ал «сырт айналып сойылын баптар» дегені — ішкі арам ниетті, жасырын дұшпандықты бейнелейді. Мұндағы «сойыл» — қару ғана емес, зиян келтірудің, қастықтың символы. Қысқасы, мақал адамды екіжүзділіктен сақтандырады.
Қазіргі өмірде
Қазіргі заманда мұндай мақал жұмыста, достықта, әлеуметтік желіде өте өзекті. Мысалы, бір адам сіздің жобаңды бетіңізге жақсы көріп, мақтайды, бірақ басшыға барып кемшілігін ғана айтып, беделіңізге нұқсан келтіруі мүмкін. Сондықтан кез келген адамның сөзіне емес, тұрақты мінезі мен адал әрекетіне сүйенген дұрыс.
Syrt aınalyp soıylyn baptar.