Әйелінен ұялған баласыз өтеді.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы: әйелімен ақылдасып, оның алдында қысылатын, өз дегенін толық айта алмайтын ер адам ұрпақсыз, бала-шағасыз өмір сүреді деген ишара. Астарлы мағынасы — ер мен әйелдің арасындағы сыйластық пен ашықтық бұзылса, отбасының берекесі кетеді, ал берекесі жоқ үйден ұрпақ та, ырыс та қашады. Мақал әйелдің отбасындағы орнын төмендету үшін емес, керісінше, ер адамның мінезі мен отбасы ішіндегі жауапкершілігін сынайды.
Образдар мен теңеулер
«Әйелінен ұялу» — ерлі-зайыптылар арасындағы сенімнің әлсіреуі, өз ойын айта алмау, жасқаншақтық сияқты күйді бейнелейді. «Баласыз өтеді» деген тіркес тек биологиялық ұрпақсыздықты емес, әулеттің жалғасы үзіліп, шаңырақтың сәні кетуін де меңзейді. Яғни, отбасы ішіндегі салмақ, сый, өзара түсінік дұрыс болмаса, өмір мәні кеми түседі деген ой бар.
Қазіргі өмірде
Қазіргі заманда бұл мақал отбасыдағы ашық сөйлесудің, өзара құрметтің маңызын еске салады. Мысалы, ерлі-зайыпты бір мәселені жасырмай, сабырмен ақылдасса, үй ішінде реніш те азаяды, бала тәрбиесі де түзеледі. Сондықтан мақалдың түпкі тәрбиесі — отбасында намысқа емес, түсіністікке сүйену.